Perisit

yazar

Perisitler (Rouget hücreleri), kapillerlerin (kılcal damarların) ve postkapiller venüllerin dış yüzeyinde, endotel hücrelerini bir ahtapot gibi saran, mezenşimal kökenli, kontraktil (kasılabilen) ve multipotent özellikteki perivasküler hücrelerdir. Histoloji, fizyoloji ve özellikle mikrodolaşım patolojisi (örneğin diyabetik retinopati) kapsamında en sık soru getiren hücre popülasyonlarından biridir. Histolojik Yapısı ve Anatomik Yerleşimi Temel Fizyolojik Fonksiyonları Kritik Klinik Tablo: Diyabetik … Devamını oku

PV-1 (Plasmalemma Vesicle-Associated Protein-1)

yazar

PV-1 (Plasmalemma Vesicle-Associated Protein-1), genetik ismiyle PLVAP, endotel hücrelerine özgü, kılcal damarların seçici geçirgenliğini ve yapısal bütünlüğünü kontrol eden tek geçişli tip II transmembran glikoproteinidir. Histoloji, hücre biyolojisi ve mikrodolaşım patofizyolojisi alanında, özellikle kapiller diyaframların yegane yapısal bileşeni olması nedeniyle üst düzey sınavlarda (TUS, YDUS, Ph.D. yeterlilik) kilit bir moleküldür. PV-1 Proteininin Temel Fonksiyonları Ekspresyon … Devamını oku

Pencereli kapiller

yazar

Pencereli (fenestralı) kapillerler, endotel hücrelerindeki gözeneklerin üzerinde ince bir protein tabakasının olup olmamasına göre diyaframlı ve diyaframsız olarak ikiye ayrılır. Bu ayrım, damarın filtrasyon kapasitesini ve seçiciliğini doğrudan belirler. 1. Diyaframsız Pencereli Kapillerler (Glomerüler Tip) Bu tip kılcal damarlarda pencerelerin (gözeneklerin) üzerinde herhangi bir kapatıcı zar ya da diyafram bulunmaz. Gözenekler tamamen açıktır. 2. Diyaframlı … Devamını oku

Kapiller tipleri

yazar

Kapillerler (kılcal damarlar), endotel hücrelerinin ve onları çevreleyen bazal laminanın (zarın) yapısal bütünlüğüne, yani sürekliliğine göre histolojik olarak 3 ana tipe ayrılır. Bu yapısal farklılıklar, damarın bulunduğu organın madde alışverişi ihtiyacına (gaz, küçük molekül, büyük protein veya hücre geçişi) göre şekillenmiştir. 1. Sürekli (Kontinü / Tip I) Kapillerler Vücutta en yaygın bulunan ve geçirgenliği en … Devamını oku

DRA (Down-Regulated in Adenoma / SLC26A3)

yazar

DRA (Down-Regulated in Adenoma), genetik koduyla SLC26A3 (Solute Carrier Family 26 Member 3), özellikle terminal ileum ve kolondaki enterositlerin lümene bakan (apikal/fırçamsı) zarında yer alan hayati bir anyon değiştirici (Cl⁻/HCO₃⁻ antiportu) proteindir. Tıbbi fizyoloji, biyokimya ve klinik sınavlarda (TUS / YDUS) hem asit-baz mekanizması hem de onkolojik ilişkisi nedeniyle çok sık sorgulanan çekirdek konulardan biridir. … Devamını oku

Vitamin B12 Emilimi

yazar

Vitamin B12 Emilimi; Vitamin B12’nin (kobalamin) sindirim sisteminden emilmesi, vücuttaki en karmaşık emilim mekanizmalarından biridir. Bu süreç ağızda başlar, midede şekillenir ve ince bağırsağın son kısmı olan ileumda tamamlanır. Herhangi bir aşamadaki aksaklık, doğrudan B12 vitamini eksikliğine yol açar. Adım Adım B12 Emilim Mekanizması Klinik Örnekler ve Emilim Bozuklukları B12 emilim yolundaki herhangi bir halka … Devamını oku

İnce barsak bikarbonat emilimi

yazar

İnce bağırsakta bikarbonat (HCO₃⁻) mekanizması, duodenum (oniki parmak bağırsağı) ve ileum/jejunum bölgelerinde tam tersi yönlerde çalışır. Yani ince bağırsak bikarbonatı sadece emmez, aynı zamanda salgılar. Duodenum: Bikarbonat Salgısı (Emilim Değil) Duodenumda bikarbonat emilmez, tam aksine lümen içerisine salgılanır. Jejunum: Net Bikarbonat Emilimi İnce bağırsağın üst ve orta kısımlarında (jejunum) bikarbonatın net emilimi (reabsorbsiyonu) gerçekleşir. Bu … Devamını oku

Neuroendokrin hücre (DNES-APUD Argentaffin Kromaffin)

yazar

Nöroendokrin hücreler, hem sinir hücreleri (nöronlar) gibi uyarı alıp iletebilen hem de endokrin hücreler gibi kana veya çevre dokuya hormon/peptit salgılayabilen özel bir hücre popülasyonudur. Tıpta ve histolojide bu hücre grubunu ve alt tiplerini tanımlamak için kullanılan DNES, APUD, Argentaffin ve Kromaffin terimleri, temelde aynı hücre ailesinin farklı isimlendirme yaklaşımlarını (fonksiyonel, kimyasal veya boyanma özelliklerine … Devamını oku

Serömüköz bez

yazar

Serömüköz bezler (ya da karma bezler), vücutta hem sulu/protein yapılı (seröz) hem de koyu/kaygan (muköz) salgıları aynı anda üretebilen miks (karışık) yapılı dış salgı bezleridir. Bu bezler, vücudun nemli kalması gereken iç yüzeylerini korumak, kayganlaştırmak ve mikroplara karşı savunmak amacıyla işlev görür. Mikroskobik Yapısı ve Giannuzzi Yarımayı Serömüköz bezlerin histolojik (dokusal) yapısında genellikle muköz hücreler … Devamını oku

Retiküler lif

yazar

Retiküler lifler, bağ dokusunun destek ağını oluşturan, özellikle hücresel döngünün ve kan yapımının yoğun olduğu organlarda bir “iskele” görevi gören özelleşmiş liflerdir. 1. Kimyasal ve Ultra-Yapısı 2. Karakteristik Laboratuvar Boyanma Özellikleri Retiküler lifler çok ince oldukları için rutin Rutin Hematoksilen-Eozin (H&E) boyası ile mikroskop altında iyi seçilemezler (pembe-soluk bir arka plan olarak kalırlar). Net gösterilebilmeleri … Devamını oku