Yeni Nesil Dizileme (NGS), Kapsamlı Genomik Profilleme (CGP), Tümör Mutasyon Yükü (TMB) ve Mikrosatellit İnstabilitesi (MSI)

yazar

Yeni Nesil Dizileme (NGS), Kapsamlı Genomik Profilleme (CGP), Tümör Mutasyon Yükü (TMB) ve Mikrosatellit İnstabilitesi (MSI), modern hassas onkolojide tümörün genetik yapısını analiz ederek hedefe yönelik tedavileri ve immünoterapileri belirlemek için kullanılan temel moleküler tanı araçları ve biyobelirteçlerdir. Bu kavramlar, özellikle az önce ele alınan DNA onarım mekanizmalarındaki (MMR ve HRR gibi) bozuklukların klinik yansımalarını … Devamını oku

DNA Hasar Yanıtı (DDR) ve Onarım Yolları (BER, NER, MMR, HRR ve NHEJ)

yazar

DNA Hasar Yanıtı (DDR), hücrelerin genomik bütünlüğünü korumak için DNA’daki hasarları tespit ettiği, sinyal iletimini başlattığı ve uygun onarım mekanizmalarını devreye soktuğu karmaşık bir hücresel ağdır. Hasar çok şiddetliyse ve onarılamıyorsa bu sistem hücre döngüsünü durdurur, yaşlanmayı (senesens) tetikler veya hücreyi programlı ölüme (apoptoz) yönlendirir. DNA Hasar Yanıtı (DDR) Sinyal Ağı DDR süreci, hasarın algılanmasından … Devamını oku

Kanser Metabolizması (Warburg Etkisi, Glutaminoliz, Lipid Metabolizması ve Onkometabolitler

yazar

Kanser metabolizması, tümör hücrelerinin kontrolsüz çoğalması ve mikroçevreye uyum sağlaması için enerji ile biyokütle üretimini yeniden programlamasıdır. 1. Warburg Etkisi (Aerobik Glikoliz) Kanser hücreleri, ortamda yeterli oksijen bulunmasına rağmen mitokondriyal oksidatif fosforilasyon yerine sitozolik glikoliz ve laktat üretimini tercih eder. 2. Glutaminoliz (Anaplerozis) TCA döngüsünden biyosentez için sürekli ara ürün çekilmesi (kataplerozis), döngünün durma riskini … Devamını oku

Antikor-İlaç Konjugatları

yazar

Antikor-İlaç Konjugatları (ADC — Antibody-Drug Conjugates), hedefe yönelik bir monoklonal antikorun (mAb), kimyasal bir bağlayıcı (linker) aracılığıyla son derece potent bir sitotoksik kemoterapi ajanına (payload / yük) bağlanmasıyla oluşturulan “akıllı biyolojik füzeler”dir. Konvansiyonel kemoterapinin sağlıklı dokulara verdiği sistemik toksisiteyi en aza indirirken, normal hücrelerde tolere edilemeyecek kadar toksik olan (nanomolar/pikomolar düzeyde aktif) ajanların doğrudan tümör … Devamını oku

Bispesifik Antikorlar (BiTE)

yazar

Bispesifik Antikorlar (BiTE – Bispecific T-cell Engagers), aynı anda iki farklı antijene bağlanabilen (biri tümör hücresi yüzeyindeki antijene, diğeri ise T-lenfosit yüzeyindeki CD3 reseptörüne) ve hastanın kendi T-hücrelerini doğrudan tümör hücresine yönlendirerek yok etmesini sağlayan yeni nesil immünoterapi ajanlarıdır. 1. Etki Mekanizması ve Yapısal Özellikler Klasik monoklonal antikorlar yalnızca tek bir hedef antijene bağlanırken, bispesifik … Devamını oku

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 5. Baskı (Blue Books) Tümör Sınıflamaları, onkolojik patolojide morfolojik-anatomik sınıflamadan entegre histo-moleküler (genotip-fenotip) sınıflamaya geçiş

yazar

WHO 5. BASKI TÜMÖR SINIFLAMALARINDA MAJÖR MOLEKÜLER REVİZYONLAR (YDUS NOTU) 1. Santral Sinir Sistemi (CNS) Tümörleri (2021) WHO 5. baskıdaki en radikal moleküler dönüşüm nöro-onkolojide gerçekleşmiştir: 2. Torasik (Akciğer ve Timus) Tümörleri (2021) 3. Kadın Genital Sistem Tümörleri (2020) 4. Üriner Sistem ve Erkek Genital Organ Tümörleri (2022) 5. Yumuşak Doku ve Kemik Tümörleri (2020) … Devamını oku

Tıbbi Patoloji / Tümör Patolojisi veya Radyasyon Onkolojisi (5R Prensibi, SRS/SBRT, QUANTEC)

yazar

Daha önce hazırladığımız kapsamlı Multidisipliner Onkoloji Ansiklopedisi dizininin devamı olarak, Radyasyon Onkolojisi bölümünün temelini oluşturan Radyobiyoloji (5R Prensibi), İleri Radyoterapi Teknikleri (SRS/SBRT) ve Normal Doku Tolerans Limitleri (QUANTEC) konularını uzmanlık / YDUS derinliğinde aşağıda bulabilirsiniz. RADYASYON ONKOLOJİSİ (YDUS FORMATI) 1. Radyasyon Fiziği ve Radyobiyolojinin Temelleri İyonlaştırıcı radyasyon (fotonlar [X-ışınları, gama ışınları], elektronlar, protonlar ve ağır … Devamını oku

Nazofarenks, Hipofarenks ve Sinonazal Kavite Maligniteleri

yazar

1. Nazofarenks Karsinomu (NPC) Nazofarenks karsinomu, farenksin en üst bölümündeki (en sık lateral duvardaki Rosenmüller fossası / faringeal reses) epitelden köken alan ve diğer baş-boyun skuamöz hücreli kanserlerinden tamamen farklı epidemiyolojik, biyolojik ve terapötik özellikler gösteren bir malignitedir. Etiyoloji ve Histopatolojik Sınıflama (WHO) Klinik Bulgular ve Kraniyal Sinir Tutulumu Evreleme (AJCC 8. Baskı) ve Tedavi … Devamını oku

Ekstra-aksiyel Tümörler (Menenjiyomlar, Vestibüler Schwannom ve Kraniyofarenjiyom)

yazar

Ekstra-aksiyel santral sinir sistemi tümörleri, beyin veya omurilik parankiminin dışından (meninksler, kraniyal sinir kılıfları, hipofiz sapı / Rathke kesesi kalıntıları) köken alan ve parankime dışarıdan bası yapan neoplazmlardır. Güncel WHO 2021 Santral Sinir Sistemi Tümörleri Sınıflaması ve nöro-onkolojik cerrahi prensipleri doğrultusunda Menenjiyom, Vestibüler Schwannom ve Kraniyofarenjiyom konularının uzmanlık / YDUS düzeyindeki kapsamlı incelemesi aşağıdadır. 1. … Devamını oku

Üst Üriner Sistem Ürotelyal Karsinomları (UTUC) ve Nefroüreterektomi

yazar

Üst Üriner Sistem Ürotelyal Karsinomları (UTUC), renal kalikslerden başlayarak renal pelvis ve üreter boyunca distal üreter orifisine kadar uzanan ürotelyumdan köken alan malignitelerdir. Tüm ürotelyal kanserlerin yaklaşık %5–10’unu oluştururlar. Mesane kanseri ile aynı histolojik kökene sahip olsalar da, embriyolojik, anatomik ve moleküler farklılıklar nedeniyle tanı anında olguların yaklaşık %60’ı kasa invaze (ileri evre) olarak saptanır … Devamını oku