Yüksek İrtifa Hastalıkları: AMS (Akut Dağ Hastalığı), HAPE (AC Ödemi), HACE (Beyin Ödemi)

Yüksek İrtifa Hastalıkları Yüksek irtifada azalan atmosferik oksijen basıncı sonucu gelişen hastalık spektrumu: Hastalık Açılım Acute mountain sickness AMS High altitude pulmonary edema HAPE High altitude cerebral edema HACE Temel patofizyoloji İrtifa arttıkça: ↑Altitude→↓PO2​→Hypobaric hypoxia 1. AMS — Akut Dağ Hastalığı En hafif form Genellikle: 2500 m hızlı yükseliş sonrası gelişir. Klinik Bulgular Özellik Baş ağrısı … Devamını oku

HAPE (High-Altitude Pulmonary Edema – Yüksek İrtifa Akciğer Ödemi) tablosu tedavisinde Nifedipin ana ilaçtır. Profilakside ise bazen Asetazolamid veya Tadalafil de kullanılabilir.

Dağcılık sporuyla ilgilenen bir sporcu, tırmanış yaptığı esnada solunum sıkıntısı ve ajitasyon şikâyetleri ile 112 ekiplerini arıyor. Olay yerine gelen ambulans ekibi, hastaya yüksek irtifaya bağlı akciğer ödemi tanısıyla oksijen tedavisi uygulamaya başlıyor ve hastayı daha alçak bir irtifaya indiriyor. Hastanın nefes darlığı ve akciğer ödemi devam ediyor. Hastaya bu aşamada tedavi için aşağıdaki ilaçlardan … Devamını oku

Spinal kord yaralanması nedeniyle takip edilen travmalı hasta ya yaklaşımda NASCIS (National Acute Spinal Cord Injury Studies) ve özellikle AANS/CNS kılavuzları doğrultusunda “steroid her hastaya verilmelidir” anlayışı terk edilmiş, bunun yerine erken cerrahi dekompresyon ve perfüzyon basıncının optimizasyonu (ortalama arteriyel basıncın 85 mmHg civarında tutulması) çok daha ön plana çıkmıştır.

Spinal kord yaralanması nedeniyle takip edilen travmalı hastaya steroid (metilprednizolon) tedavisi uygulanıyor. Bu uygulama ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? DOĞRU CEVAP: E Bu soruda doğru cevap e) Spinal kord yaralanması tedavisinde rutin kullanımı önerilmemektedir. şıkkıdır. Bu konu, tıp literatüründe uzun yıllar tartışılmış ve NASCIS (National Acute Spinal Cord Injury Studies) çalışmalarıyla şekillenmiş olsa da, … Devamını oku

Modifiye Centor kriterleri yada McIsaac Kriterleri

Modified Centor kriterleri (McIsaac skoru), akut boğaz ağrısı yaşayan hastalarda Streptococcus pyogenes enfeksiyonu (beta hemolitik streptokok farenjiti) olasılığını değerlendirmek için kullanılan klinik bir skorlama sistemidir. Hekimlerin gereksiz antibiyotik kullanımını önleyerek tanısal kararları yönlendirmesine yardımcı olur. Temel bileşenler Kriterler aşağıdaki klinik bulgulara 1’er puan verir: Uygulama ve yorum Toplam skor 0–5 arasında değişir: Bu skor, orijinal Centor kriterleri’nin yaş … Devamını oku

Serebral Perfüzyon Basıncının (CPP)= Ortalama Arteriyel Basıncı (MAP) – İntrakraniyal Basıncı (ICP)

Sistolik kan basıncı 100 mmHg, diyastolik kan basıncı 70 mmHg ve intrakraniyal basıncı 15 mmHg olan bir hastada serebral perfüzyon basıncı kaç mmHg’dir? A) 45 B) 55 C) 65 D) 75 E) 85 Çözüm ve Hesaplama Serebral Perfüzyon Basıncını (CPP) bulmak için öncelikle Ortalama Arteriyel Basıncı (MAP) hesaplamamız, ardından bu değerden İntrakraniyal Basıncı (ICP) çıkarmamız … Devamını oku

Coprinus atramentarius’a bağlı Koprin Sendromu veya Disülfiram Benzeri Reaksiyon; Normal şartlarda alkol (etanol), vücutta önce alkol dehidrogenaz enzimiyle asetaldehite, ardından asetaldehit dehidrogenaz (ALDH) enzimiyle asetik aside dönüştürülür. Coprinus türü mantarlar koprin adı verilen bir madde içerir. Koprin vücuda girdiğinde aktif metaboliti olan 1-aminosiklopropanol’e dönüşür ve asetaldehit dehidrogenaz enzimini geri dönüşümlü olarak inhibe eder.Alkol alındığında asetaldehit asetik aside dönüştürülemez ve kanda birikir. Bu birikim; yüzde kızarıklık (flushing), taşikardi, bulantı, kusma ve baş ağrısı gibi tipik disülfiram benzeri tabloyu oluşturur.

Kırk sekiz yaşındaki erkek hasta akşam yemeği sonrasında bulantı, kusma, ishal ve kızarıklık şikâyeti ile acil servise getiriliyor. Hikâyesinden yemek sırasında alkol aldığı, yemekte de mantar tükettiği öğreniliyor. Hastayı değerlendiren acil tıp uzmanı alkol ve mantar birlikteliğinden dolayı ayırıcı tanıda öncelikle disülfiram benzeri reaksiyon olduğunu düşünüyor. Bu hastada tarif edilen tabloya neden olabilecek mantar türünün … Devamını oku

Serum Demir Düzeyleri ve Toksisite Sınırları

Demir zehirlenmesi olgusunda; ciddi gastrointestinal yan etkilerin görüldüğü, sistemik etkilerin ise orta düzeyde izlendiği serum demir düzeyinin kaç olması beklenir? DOĞRU CEVAP: B Demir zehirlenmesi, özellikle çocukluk yaş grubunda sık karşılaşılan ve erken müdahale edilmediğinde mortalitesi yüksek olan bir toksikolojik tablodur. Sorunun doğru cevabının B) 800 μg/dL olması, zehirlenmenin şiddeti ile serum demir seviyesi arasındaki … Devamını oku

WPW (Wolff-Parkinson-White) sendromuna bağlı taşiaritmi tedavisinde Senkronize Elektriksel Kardiyoversiyon kriterleri

Otuz yedi yaşındaki erkek hasta acil servise çarpıntı şikâyetiyle getiriliyor. Hastanın vital bulgularında arteriyel kan basıncı 75/58 mmHg, kalp atım hızı 190 atım/dakika, solunum sayısı 28/dakika, vücut sıcaklığı 36,8 ºC olarak ölçülüyor. Hasta soluk, terli ve ajite görünümde olup elektrokardiyografisinde PR mesafesinde kısalma, QRS kompleksinde genişleme ve delta dalgası görülüyor. Bu aşamada hastanın klinik durumu … Devamını oku

Pulmoner tromboembolizm dışlama kriterleri (PERC Rule)

Aşağıdakilerden hangisi pulmoner tromboembolizm dışlama kriterleri (PERC Rule) arasında yer almaz ? DOĞRU CEVAP: A Doğru cevabı A) Hastanın sigara kullanımının olmaması seçeneğidir. PERC Rule (Pulmonary Embolism Rule-out Criteria), Pulmoner Tromboemboli (PTE) şüphesi olan ancak klinik olarak “düşük riskli” (Wells skoruna göre) kabul edilen hastalarda, gereksiz D-Dimer testi ve BT anjiyografi tetkiklerini önlemek amacıyla kullanılan … Devamını oku

ATLS (Advanced Trauma Life Support) kılavuzlarının pediatrik şok yönetimiyle ilgili temel prensipleri

Pediatrik travma hastasının resüsitasyonu için  2025 Travmada İleri Yaşam Desteği Kılavuzu’na (ATLS) göre 10 dakika içinde verilmesi önerilen izotonik kristaloid solüsyonu dozu aşağıdakilerden hangisidir? Doğru cevabı D) 20 mL/kg bolus seçeneğidir. Pediatrik travma resüsitasyonunda sıvı yönetimi, erişkinlerden farklı olarak hastanın kilosu üzerinden hesaplanan hassas bir dengeye dayanır. ATLS (Advanced Trauma Life Support) kılavuzlarının pediatrik şok … Devamını oku