Tıbbi Patoloji / Tümör Patolojisi veya Radyasyon Onkolojisi (5R Prensibi, SRS/SBRT, QUANTEC)

Daha önce hazırladığımız kapsamlı Multidisipliner Onkoloji Ansiklopedisi dizininin devamı olarak, Radyasyon Onkolojisi bölümünün temelini oluşturan Radyobiyoloji (5R Prensibi), İleri Radyoterapi Teknikleri (SRS/SBRT) ve Normal Doku Tolerans Limitleri (QUANTEC) konularını uzmanlık / YDUS derinliğinde aşağıda bulabilirsiniz. RADYASYON ONKOLOJİSİ (YDUS FORMATI) 1. Radyasyon Fiziği ve Radyobiyolojinin Temelleri İyonlaştırıcı radyasyon (fotonlar [X-ışınları, gama ışınları], elektronlar, protonlar ve ağır … Devamını oku

Beyin omurilik sıvısındaki (BOS) hücre dışı DNA (cfDNA), nöro-onkolojide etiyolojisi belirsiz lezyonların teşhisinde, ilerlemeyi yalancı ilerlemeden ayırt etmede ve leptomeningeal hastalığı (LMD) dışlamada giderek daha fazla sıvı biyopsi olarak kullanılmaktadır. 

Rutinde klinik olarak gerekli görülen lomber ponksiyonlardan elde edilen beyin omurilik sıvısı (BOS) cfDNA dizilemesi için Ekstraksiyonun ardından, hedeflenmiş yeni nesil dizileme (NGS) ve/veya düşük geçişli tüm genom dizileme (LPWGS) gerçekleştirilir. Vasküler anormallikler (VA) ve kopya sayısı anormallikleri (CNA) endikasyona göre özetlenir ve klinik özellikler, cfDNA verimi, eşleştirilmiş doku verileri ve genel sağkalım ile entegre … Devamını oku

Gliomalar için biyobelirteçler

Gliomalarda biyobelirteçler; tümörün doğru sınıflandırılması, derecelendirilmesi, prognozun öngörülmesi ve bazı durumlarda tedavi seçiminin yönlendirilmesi için kullanılır. Güncel yaklaşım, mikroskopik bulgularla moleküler sonuçları birleştiren entegre tanıdır. WHO sınıflaması erişkin ve pediatrik tip gliomaları ayrı gruplar halinde ele alır. Erişkin tipi diffüz gliomalarda temel belirteçler Biyobelirteç Başlıca kullanım ve anlamı IDH1 / IDH2 mutasyonu Erişkin diffüz gliomaların … Devamını oku

Transbronşiyal Akciğer Kriyobiyopsisi (TBLC), özellikle İnterstisyel Akciğer Hastalıklarının (İAH/İPF) tanısal algoritmasında cerrahi akciğer biyopsisine (VATS) güçlü ve daha az invaziv bir alternatif olarak yerini almıştır. Pnömotoraks riskini azaltmak amacıyla prob ucu ile visseral plevra arasında bırakılması gereken emniyet mesafesi 10-20 mm (1-2 cm) olarak kabul edilir. 30-40 mm gibi çok merkezi mesafeler parankimal/interstisyel biyopsi etkinliğini tamamen ortadan kaldırır ve santral yerleşimli büyük damarlara yakınlığı nedeniyle kanama riskini artırabilir.Kriyobiyopsi Joule-Thomson prensibine dayanarak dokuyu dondurarak alır ve parankim mimarisini ezmeden korur. Alınan doku büyük olduğundan bronkoskopla beraber tek seferde çıkarılır. Arkada kalan açık havayolundaki kanamayı profilaktik olarak durdurmak amacıyla içeride önceden konumlandırılmış Fogarty / Balon kateter hazır bulundurulur ve işlem anında şişirilir.

Transbronşiyal Akciğer Kriyobiyopsisi (TBLC), özellikle İnterstisyel Akciğer Hastalıklarının (İAH/İPF) tanısal algoritmasında cerrahi akciğer biyopsisine (VATS) güçlü ve daha az invaziv bir alternatif olarak yerini almıştır. ️Teknik Detaylar ve Dondurucu Gaz Dinamikleri Komplikasyonlar ve Klinik Yönetim 1. Kanama (En Sık Komplikasyon) yerleştirilir. Biyopsi alındığı an balon şişirilerek masif kanama engellenir. 2. Pnömotoraks YDUS Göğüs Hastalıkları Soru … Devamını oku

EBUS ile Örneklenemeyen (Kör Nokta) İstasyonlar; İstasyon 5 (Aortopulmoner Pencere) ve İstasyon 6 (Anterior Mediastinal): Trakeobronşiyal ağaca komşu olmadıkları için EBUS probu ile hücre düzeyinde görüntülenemezler. Sınavda çeldirici olarak en çok İstasyon 5 verilir. Bu bölgeler için EUS (Özofajiyal Ultrasonografi) veya cerrahi (mediastinoskopi/VATS) gerekir.

EBUS (Endobronşiyal Ultrasonografi) ve Mediastinal Lenf Nodları Akciğer kanserinin non-invaziv/minimal invaziv mediastinal evrelemesinde altın standart yöntemlerden biridir. Sınavda IASLC (International Association for the Study of Lung Cancer) lenf nodu haritasının anatomik sınırları ve EBUS ile ulaşılabilen istasyonlar doğrudan sorgulanır. EBUS ile Örneklenen İstasyonlar ve Sınırları: EBUS ile Örneklenemeyen (Kör Nokta) İstasyonlar: EBUS Sıralama Kuralı (Sınavların … Devamını oku

Endobronşiyal Valf ve Coil (Yay) Tedavileri; Endobronşiyal Valf (EBV) tedavisinin başarılı olabilmesi ve hedef lobda atelektazi (hacim küçülmesi) sağlanabilmesi için loblar arası plevral fissürlerin tam olması ve loblar arasında gizli hava geçişinin (kollateral ventilasyon) bulunmaması şarttır. Bronkoskopi sırasında kullanılan Chartis® sistemi, hedef loba bir balon kateter şişirilerek lobun dış dünyayla ilişkisini keser. Eğer lob içinde kollateral ventilasyon varsa, yan loblardan (örneğin sol alt lobdan) sol üst loba parankimal gözenekler (Kohn gözenekleri, Lambert kanalları) vasıtasıyla hava sızmaya devam eder. Bu durum kateterde hava akımının durmamasına (plato çizilememesine) yol açar ve Chartis Pozitif (Kollateral Ventilasyon Var) olarak adlandırılır. Kollateral ventilasyonu pozitif olan bir loba EBV yerleştirilirse, ana bronştan hava girişi engellense bile yan loblardan hava sızmaya devam edeceği için lob asla sönmez (atelektazi gelişmez) ve işlem tamamen başarısız olur. Endobronşiyal Coil tedavisi, valfler gibi hava akışını bloke ederek lobu söndürme prensibiyle çalışmaz. Nitinol yaylar, yerleştirildikleri parankimi mekanik olarak büzüştürür ve parankimal elastik geri çağırım gücünü (elastic recoil) artırarak hava hapsini azaltır. Bu nedenle loblar arası hava geçişinin (kollateral ventilasyonun) varlığından veya plevral fissür bütünlüğünün bozuk olmasından etkilenmez. Hastanın RV değeri %175’in üzerinde (hastada %185) ve belirgin hiperenflasyonu var ise; Coil tedavisine anatomik ve fonksiyonel olarak tam uygundur Hastanın FEV1 değeri %24’tür. Cerrahi volüm küçültme (LVRS/Lobektomi) için FEV1’in %20’nin altında olması (özellikle homojen amfizemde ve düşük DLCO ile birlikte) yüksek mortalite kriteridir; ancak bu hastada cerrahi yerine minimal invaziv bronkoskopik seçenekler (Coil) önceliklidir çünkü cerrahi morbiditeyi kaldıracak plevral rezervi düşüktür. Termal Buhar Ablasyonu (BTVA) da kollateral ventilasyondan bağımsız çalışabilir ancak temel olarak sadece homojen değil, üst lob yerleşimli heterojen amfizemlerde de kullanılır; fakat öncelikli kılavuz endikasyonu ve parankimal destrüksiyon mekanizması coil ile daha net kompanse edilir.

Endobronşiyal Valf ve Coil (Yay) tedavileri, amfizem baskın ileri evre KOAH hastalarında uygulanan ve cerrahi olmayan Bronkoskopik Akciğer Volüm Küçültme (BLVR) yöntemleridir. Bu tedavilerin temel amacı; akciğerde işlevini yitirmiş, aşırı şişerek hava hapsine yol açan ve sağlıklı dokuları sıkıştıran alanları küçülterek hastanın daha rahat nefes almasını sağlamaktır Her iki işlem de genel anestezi altında, ağız … Devamını oku

Kokain, sinapslarda katekolamin geri alımını bloke ederek kalpte massif bir norepinefrin artışına yol açar. Bu durum α₁ reseptör aktivasyonu üzerinden koroner spazma neden olurken, miyosit içine aşırı kalsiyum sokarak kontraksiyon bandı nekrozuna (KBN) sebebiyet verir. Genç yaşta, temiz koroner damarlara rağmen spazm ve KBN ile karakterize ani ölümlerde akla ilk gelmesi gereken madde kokaindir (veya amfetaminlerdir). *****Benzolilekgonin kokainin en stabil ana metabolitidir; Kokaetilen ise vücuda eş zamanlı olarak kokain ve alkol girdiğinde karaciğerde sentezlenen tek metabolittir. Anhidroekgonin metil ester [AEME] ise crack kokainin dumanla çekildiğini gösterir ancak alkol alımını kanıtlamaz.

Kokainin Kardiyotoksik Mekanizmaları ve Adli Tıp Açısından Önemi Kokain, sinaps aralığında norepinefrin, epinefrin ve dopamin geri alımını (reuptake) bloke ederek sempatik sistemi aşırı uyarır. Bu durum kalpte iki temel patolojik süreci tetikler: 1. Koroner Spazm (İskemi ve İnfarktüs Mekanizması) 2. Kontraksiyon Bandı Nekrozu (KBN / Myofibriler Dejenerasyon) YDUS (Yan Dal Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı) Tarzı … Devamını oku