Sinüzoidal Obstrüksiyon Sendromu – SOS yada Karaciğerin veno-oklüziv hastalığı

yazar

23 yaşında bir kadın hastaya akut miyeloid lösemi nedeniyle allojenik kemik iliği nakli yapılmıştır. 11. günde hasta sağ üst kadran ağrısından şikayet etmeye başlamış ve kilosu artış göstermiştir. Muayenesinde periferik ödem ve hassas hepatomegali (karaciğer büyümesi) saptanmıştır. Cilt muayenesi olağandır. Laboratuvar testlerinde bilirubin seviyesi 2.4 mg/dL ve alanin aminotransferaz (ALT) seviyesi 146 U/L olarak bulunmuştur. … Devamını oku

Medial skapular kanatlanmada; Nervus thoracicus longus etkilenmiştir

yazar

Medial skapular kanatlanmada hangi sinir etkilenmiştir? a) XI. kranial sinir b) Supraskapular sinir c) Dorsal skapular sinir d) Uzun torasik sinir e) Torakodorsal sinir Doğru Cevap: d) Uzun torasik sinir (Nervus thoracicus longus) Anatomik ve Klinik Açıklama: Medial skapular kanatlanma (Scapular winging), omuz kuşağı muayenesinde en klasik ve en sık sorulan nörolojik/ortopedik bulgulardan biridir. Diğer … Devamını oku

Aksiyel MR kesitlerinde “boş bisipital oluk” (empty bicipital groove) bulgusu ve tendonun eklem içine veya mediale kaymış olarak görülmesi, subskapularis tendonu yırtığının patognomonik (çok tipik ve kesin) bir radyolojik işaretidir.

yazar

Omuz ağrısı şikayeti ile başvuran 55 yaşında erkek hastanın MR görüntülemesinde, aksiyel kesitte biseps oluğunun boş ve biseps uzun başının anteriora lükse olduğu görülmektedir. Bu hastada hangi tendon yaralanmıştır? a) Subskapularis b) Supraspinatus c) İnfraspinatus d) Teres minör e) Teres majör Doğru Cevap: a) Subskapularis Anatomik ve Klinik Açıklama: Bu soru, omuz ekleminin (rotator manşet) … Devamını oku

HVL (Half-Value Layer – Yarı Değer Tabakası), bir radyasyon demetinin şiddetini (dozunu) başlangıç değerinin tam yarısına (%50’sine) düşürmek için gereken zırhlama materyali kalınlığıdır. Klinik radyoterapi pratiğinde, tümör çevresindeki sağlam dokuları ve kritik organları korumak için kullanılan kurşun veya Cerrobend (Lipowitz metali) blokların, primer ışın geçişini %5’in altına indirmesi uluslararası standart olarak kabul edilir.

yazar

Kritik organlardaki dozu sınırlayabilmek için, pratikte en sık kaç yarı tabaka değerli (HVL) standart blok kullanmak gerekir? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5   Doğru Cevap: E) 5 Bu soru, radyoterapi fiziğinde koruma (bloklama) prensiplerinin temel bir kuralını sorgulamaktadır. Radyofiziksel Açıklama: HVL (Half-Value Layer – Yarı Değer Tabakası), bir radyasyon demetinin şiddetini … Devamını oku

Hızlandırılmış nötron tedavisi, standart radyoterapiye (X ve Gama ışınları) dirençli olan spesifik tümörlerin tedavisinde kullanılan özel bir yöntemdir. Bunun en klasik ve klinik olarak en başarılı kanıtlanmış endikasyonu tükürük bezi tümörleridir (özellikle opere edilemeyen adenoid kistik karsinomlar).

yazar

Hızlandırılmış nötronlarla yapılan tedavilerin en belirgin terapötik avantajı hangi tümörlerde gösterilmiştir? A) Tükürük bezi tümörleri B) Malign melanom C) Kordoma D) Prostat kanseri E) Hipofiz tümörleri Doğru Cevap: A) Tükürük bezi tümörleri Radyobiyolojik ve Klinik Açıklama: Hızlandırılmış nötron tedavisi, standart radyoterapiye (X ve Gama ışınları) dirençli olan spesifik tümörlerin tedavisinde kullanılan özel bir yöntemdir. Bunun … Devamını oku

Kemik iliği nakli (hematopoietik kök hücre nakli) öncesi hazırlık rejiminin bir parçası olarak uygulanan Tüm Beden Işınlamasında (TBI – Total Body Irradiation), en kritik ve dozu sınırlayıcı organ akciğerlerdir.

yazar

Kemik iliği nakli yapılacak hastalarda uygulanan tüm beden ışınlamalarında aşağıdaki organlardan hangisinin dozu sınırlayıcıdır? A) Böbrek B) Kalp C) Medulla spinalis D) Akciğer E) Karaciğer Doğru Cevap: D) Akciğer Neden Akciğer? Kemik iliği nakli (hematopoietik kök hücre nakli) öncesi hazırlık rejiminin bir parçası olarak uygulanan Tüm Beden Işınlamasında (TBI – Total Body Irradiation), en kritik … Devamını oku

Hipofraksiyone tedavi (hipofraksiyonasyon), radyoterapide klasik olarak uygulanan günlük ışın (radyasyon) dozunun artırılarak, toplam tedavi süresinin ve seans (fraksiyon) sayısının kısaltıldığı bir yaklaşımdır.

yazar

Standart radyoterapide hastalara genellikle Pazartesi’den Cuma’ya kadar, günde 1.8 ila 2 Gray (Gy) doz verilir ve tedavi haftalar (örneğin 30-40 seans) sürer. Hipofraksiyone tedavide ise günlük doz 2 Gy’nin üzerine çıkarılır, böylece hedeflenen toplam biyolojik etkiye çok daha az seansta ulaşılır. Neden Hipofraksiyone Tedavi Tercih Edilir? Bu yöntemin temelinde radyobiyolojinin alpha/beta (alfa/beta) oranı prensibi yatar: … Devamını oku

Gama ışınları için, oksijen “enhancement” oranı (OER); 2.5 – 3.0

yazar

Gama ışınları için, oksijen “enhancement” oranı (OER) yaklaşık kaçtır? A) 0.5 – 1.0 B) 1.0 – 1.6 C) 2.5 – 3.0 D) 6.0 – 6.5 E) 6.5 – 8.0 Doğru Cevap: C) 2.5 – 3.0 Bu soru, radyasyon onkolojisi ve radyobiyolojinin en temel prensiplerinden biri olan Oksijen Etkisi (Oxygen Effect) ile ilgilidir. OER (Oksijen Enhancement … Devamını oku

Yüksek alpha/beta oranına sahip dokular/tümörler (Genellikle 10 Gy): Erken reaksiyon veren dokulardır. Birçok epitelyal kaynaklı malignite (örneğin baş-boyun yassı hücreli karsinomları, serviks, mesane ve küçük hücreli dışı akciğer kanserleri) bu gruptadır. Fraksiyon boyutundaki değişikliklere nispeten daha az duyarlıdırlar. Düşük alpha/beta oranına sahip dokular/tümörler (Genellikle 1-3 Gy): Geç reaksiyon veren dokulardır (sinir sistemi, böbrek gibi). Tümörler arasında bunun en klasik ve en çok sorgulanan istisnası prostat adenokanseridir (tahmini alpha/beta oranı 1.5 – 3.0 Gy). Prostat kanserinin alpha/beta oranının, etrafındaki normal dokuların (rektum, mesane) alpha/beta oranından daha düşük veya onlara benzer olması, radyobiyolojik olarak büyük bir avantaj sağlar. Bu durum, günlük radyoterapi dozunun artırılıp toplam seans sayısının azaltıldığı hipofraksiyone (veya SBRT gibi ekstrem hipofraksiyone) şemaların prostat kanserinde hücre ölümünü orantısız biçimde artırdığı ve çok yüksek etkinlik sağladığı anlamına gelir.

yazar

Aşağıdaki tümörlerin hangisinde hipofraksiyone tedavi en etkilidir? A) Küçük hücreli dışı akciğer kanseri B) Prostat adenokanseri C) Baş-boyun kanserleri D) Serviks uteri kanseri E) Üretelyal mesane kanser Doğru Cevap: B) Prostat adenokanseri Bu soru, onkoloji ve radyasyon radyobiyolojisinin temel konseptlerinden biri olan alpha/beta (alfa/beta) oranı prensibine dayanmaktadır. Radyobiyolojik Açıklama: Radyoterapide dokuların ve tümörlerin fraksiyon (seans) … Devamını oku

15-20 yaş aralığında genç bir erkek hastada retroperitoneal kitle varlığı, aksi ispat edilene kadar testis kaynaklı bir germ hücreli tümörün (GHT) lenf nodu metastazı olarak kabul edilmelidir. Testislerin embriyolojik gelişimi nedeniyle lenfatik drenajı doğrudan retroperitoneal (paraaortik ve parakaval) lenf nodlarına olur. Bu tip bir hastada okkült (gizli) bir testis tümörü varlığı dışlanmalıdır. Non-seminomatöz germ hücreli tümörlerin tanısında, takibinde ve tedavi yanıtının değerlendirilmesinde en yüksek değere sahip biyobelirteçler ß-hCG (özellikle koryokarsinom ve bazı embriyonal karsinomlarda) ve Alfa-fetoprotein (AFP)’dir (özellikle yolk sac tümörü ve embriyonal karsinomda) kullanılır.

yazar

Görseldeki vaka sorusunun analizi ve açıklaması şu şekildedir: Doğru Cevap: E) ß-hCG Klinik Yorumlama ve Vaka Analizi: Diğer Seçeneklerin Ekarte Edilmesi: Sınav pratiğinde yaş ve cinsiyet demografisi diğer şıkları doğrudan dışlamanızı sağlar: