Foker prosedürü, özellikle uzun aralıklı özofagus atrezisi (Long-Gap Esophageal Atresia, LGEA) tedavisinde kullanılan, özofagusun kendi dokusunu korumayı amaçlayan ileri bir cerrahi tekniktir.
Bu yöntem ilk olarak John E. Foker tarafından geliştirilmiştir ve günümüzde özellikle Boston Children’s Hospital ile özdeşleşmiştir.
Uzun Aralıklı Özofagus Atrezisi Nedir?
Özofagus Atrezisi olgularında üst ve alt özofagus segmentleri arasında anastomoz yapılamayacak kadar büyük mesafe bulunabilir.
Genellikle:
- 3–4 vertebra yüksekliğinden fazla açıklık
- Primer anastomozun aşırı gergin olması
- Özellikle saf EA (Gross Tip A)
olarak tanımlanır.
Foker Prensibi
Foker’in temel gözlemi şudur:
Canlı özofagus dokusu sürekli ve kontrollü gerilime maruz bırakılırsa büyüyebilir ve uzayabilir.
Bu prensip, ortopedideki distraksiyon osteogenezine benzer bir biyolojik uzama mekanizmasına dayanır.
Cerrahi Teknik
İlk Aşama
Torakotomi veya torakoskopi ile:
- Proksimal özofagus segmenti hazırlanır.
- Distal özofagus segmenti hazırlanır.
Her iki uca güçlü traksiyon sütürleri yerleştirilir.
Traksiyon Dönemi
Sütürler dışarı alınır veya internal sistemlere bağlanır.
Günler boyunca:
- Kontrollü gerilim uygulanır.
- Özofagus uçları birbirine yaklaşır.
- Gerçek doku büyümesi meydana gelir.
Bu süreç genellikle:
- 1–4 hafta
- Bazen daha uzun
sürebilir.
Hasta çoğu zaman sedasyon altında yoğun bakımda izlenir.
İkinci Aşama
Yeterli uzama sağlanınca:
- Uçlar mobilize edilir.
- Primer özofagus anastomozu yapılır.
Böylece hastanın kendi özofagusu korunmuş olur.
Avantajları
Özofagusun Korunması
En önemli avantaj:
“Native esophagus preservation”
yani çocuğun kendi özofagusunun korunmasıdır.
Bu nedenle birçok merkezde altın standart hedef olarak kabul edilir.
Gastrik Transpozisyon Gereksinimini Azaltır
Alternatif yöntemler:
- Gastrik pull-up
- Kolon interpozisyonu
- Jejunal interpozisyon
gerektirebilir.
Foker prosedürü bunlardan kaçınmayı sağlar.
Daha Fizyolojik Yutma Fonksiyonu
Kendi özofagusu korunan hastalarda:
- Daha iyi motilite
- Daha doğal yutma
sağlanabilir.
Dezavantajları
Uzun Yoğun Bakım Süreci
- Sedasyon
- Mekanik ventilasyon
gerekebilir.
Anastomoz Kaçağı
Uzamış segmentlerde risk devam eder.
Anastomoz Darlığı
Balon dilatasyonları gerekebilir.
Gastroözofageal Reflü
Sık görülür.
Bazı hastalarda:
Nissen Fundoplikasyonu
gerekebilir.
Güncel Sonuçlar
Deneyimli merkezlerde:
- Native özofagus koruma oranı %80–90’ın üzerindedir.
- Uzun dönem oral beslenme sonuçları iyidir.
- Mortalite düşüktür.
Alternatif Yaklaşımlar
Geciktirilmiş Primer Anastomoz
Bekleyerek spontan uzama sağlanır.
Gastrik Pull-Up
Gastrik Transpozisyon
Kolon İnterpozisyonu
Kolon İnterpozisyonu
Jejunal İnterpozisyon
Daha nadir uygulanır.
YDUS İçin Kritik Nokta
Uzun aralıklı özofagus atrezisinde güncel yaklaşım:
Öncelikli hedef çocuğun kendi özofagusunu korumaktır.
Bu nedenle Foker prosedürü, uzun aralıklı özofagus atrezisinin tedavisinde geliştirilen en önemli biyolojik uzatma tekniklerinden biri olup, günümüzde “native esophagus preservation” stratejisinin temel yöntemlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Özellikle saf özofagus atrezisinde (Gross Tip A) büyük önem taşır.