EPO Düzeyinin Düşük Olduğu Başlıca Durumlar

1. Kronik Böbrek Hastalığı (En Önemli Neden)

EPO’nun %90’ı böbrekteki peritübüler interstisyel hücrelerden salgılanır.

KBY’de:

• EPO üretimi azalır
• Normositer normokrom anemi gelişir

Klasik laboratuvar:

• Hb ↓
• Retikülosit ↓
• EPO ↓

2. Polisitemia Vera (PV)

Çok önemli TUS/YDUS sorusu.

PV’de:

Polycythemia Vera

• JAK2 mutasyonu
• Eritrosit kitlesi ↑

Negatif feedback nedeniyle:

EPO ↓

Klasik soru: “Hb yüksek, Hct yüksek, EPO düşük” Polisitemia Vera

3. Primer Eritrositozlar

Kemik iliğinin otonom eritrosit üretimi yaptığı durumlar.

Örnek:

• PV
• Primer familial eritrositoz

EPO baskılanır.

4. Kronik İnflamasyon Anemisi

Anemia of Chronic Disease

IL-6 ve diğer sitokinler:

• EPO sentezini baskılar
• Kemik iliğinin EPO yanıtını azaltır

Sonuç:

• EPO beklenenden düşüktür

5. Diyabetik Nefropati

KBY oluşmadan önce bile:

• Böbrek interstisyel hasarı
• EPO üretiminde azalma

gelişebilir.

Bu nedenle diyabetik hastalarda erken anemi görülebilir.

EPO’nun Yüksek Olduğu Durumlar (Karıştırılmamalı)

Bunlarda EPO düşmez, artar:

• Demir eksikliği anemisi
• Hemolitik anemi
• Kan kaybı
• Hipoksi
• KOAH
• Yüksek rakım
• Renal hücreli karsinom
• Hepatoselüler karsinom
• Sekonder polisitemiler

Ezber Tablosu

Klasik YDUS Sorusu

Hb: 19 g/dL, Hct: %60, JAK2 V617F pozitif, serum EPO düşük. En olası tanı nedir?

A) Sekonder polisitemi
B) KOAH’a bağlı eritrositoz
C) Polisitemia vera
D) Renal hücreli karsinom
E) Yüksek rakım eritrositozu

Cevap: C