(Oncocytic Thyroid Carcinoma, OTC)
2022 WHO sınıflamasında “Hürthle hücreli karsinom” yerine Onkositik Tiroid Karsinomu (Oncocytic Thyroid Carcinoma) terimi kullanılmaktadır.
Onkositik tiroid karsinomu;
- Foliküler epitel hücrelerinden köken alır.
- Bol eozinofilik (asidofilik), granüler sitoplazmalıdır.
- Sitoplazma çok sayıda mitokondri içerir.
- Foliküler tiroid karsinomunun onkositik varyantı olarak kabul edilir.
Patoloji
Hürthle (Onkositik) Hücre
Mikroskobik özellikler:
- Büyük poligonal hücre
- Belirgin hücre sınırı
- Bol granüler eozinofilik sitoplazma
- Hiperkromatik büyük çekirdek
- Belirgin nükleolus
- Sitoplazmada çok sayıda mitokondri
Tanı
İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi (İİAB)
İİAB’de görülebilir:
- Onkositik hücreler
- Hürthle hücre proliferasyonu
Ancak İİAB ile adenom ve karsinom ayrımı yapılamaz.
Kesin tanı için gerekir:
- Kapsül invazyonu
- Damar invazyonu
- Uzak metastaz
Tanı Kriterleri
Kesin tanı; Cerrahi spesimenin Histopatolojik incelemesinde Kapsül invazyonu ve/veya Vasküler invazyon ile konur.*******
Biyolojik Davranış
Foliküler kansere göre
- Daha agresif olabilir.
- Daha yüksek lokal nüks riski taşır.
- Uzak metastaz eğilimi daha fazladır.
- Lenf nodu metastazı klasik foliküler karsinoma göre biraz daha sık görülse de, esas yayılım yolu yine hematojendir (akciğer, kemik).
Metastaz
En sık Hematojen yolla; Akciğer, Kemik, Karaciğere
Lenf nodu metastazı Papiller kanserden daha az, Folikülerden biraz daha fazladır.
Radyoaktif İyot (RAI)
Onkositik tümörlerde NIS (Sodyum-İyot Simporteri) ekspresyonu azalabilir. Buna bağlı olarak İyot tutulumu azalır. RAI etkinliği düşebilir. Bu nedenle her hastaya rutin RAI verilmez; risk sınıflamasına göre karar verilir.
Tedavi
Küçük, tek odaklı tümörde Düşük riskli seçilmiş hastalarda: Lobektomi düşünülebilir.
Daha büyük (>4 cm), invaziv veya yüksek riskli tümörde ise Total tiroidektomi önerilir.
Boyun Diseksiyonu
.“Profilaktik santral boyun diseksiyonu rutin yapılır.” ifadesi doğru değildir.
Güncel yaklaşım
Santral boyun diseksiyonu yalnızca:
- Klinik olarak lenf nodu metastazı varsa (cN1)
- Görüntülemede metastatik lenf nodu saptanmışsa
- Cerrahi sırasında metastatik nod görülürse
uygulanır.
Profilaktik santral diseksiyon rutin önerilmez.
Prognoz
Kötü prognoz göstergeleri
- İleri yaş
- Büyük tümör
- Yaygın vasküler invazyon
- Ekstratiroidal yayılım
- Uzak metastaz
- RAI tutmaması
Hürthle Adenomu – Karsinomu Karşılaştırması
| Özellik | Hürthle Adenomu | Onkositik (Hürthle) Karsinom |
|---|---|---|
| Kapsül invazyonu | Yok | Var |
| Damar invazyonu | Yok | Var olabilir |
| Metastaz | Yok | Var olabilir |
| İİAB ile ayırım | Yapılamaz | Yapılamaz |
| Tedavi | Lobektomi | Risk durumuna göre lobektomi veya total tiroidektomi |
| RAI yanıtı | Gerekmez | Değişken, sıklıkla daha düşük |
Hürthle (Onkositik) Karsinom – Foliküler Karsinom – Papiller Karsinom Karşılaştırması
| Özellik | Papiller | Foliküler | Onkositik (Hürthle) |
|---|---|---|---|
| Köken | Foliküler hücre | Foliküler hücre | Foliküler hücre |
| İİAB ile tanı | Genellikle mümkün | Kesin değil | Kesin değil |
| Kapsül invazyonu gerekli | Hayır | Evet | Evet |
| Damar invazyonu | Nadir | Sık | Sık |
| En sık metastaz | Lenfatik | Hematojen | Hematojen |
| RAI tutulumu | İyi | Genellikle iyi | Daha düşük |
| Prognoz | En iyi | İyi | Bir miktar daha kötü olabilir |
Başasistanlık Sınavında En Sık Sorulan Noktalar
- 2022 WHO adı: Onkositik Tiroid Karsinomu.
- Köken aldığı hücre: Foliküler epitel hücresi.
- Hürthle hücresinin ayırt edici özelliği: Mitokondriden zengin, granüler eozinofilik sitoplazma.
- İİAB ile adenom-karsinom ayrımı neden yapılamaz? Çünkü kapsül ve damar invazyonu değerlendirilemez.
- Kesin tanı kriteri: Kapsül ve/veya vasküler invazyon.
- Metastaz yolu: Ağırlıklı olarak hematojen.
- RAI yanıtı: Klasik foliküler karsinoma göre daha düşük olabilir.
- Santral boyun diseksiyonu: Rutin profilaktik olarak değil, yalnızca klinik veya görüntüleme ile lenf nodu metastazı saptanan hastalarda önerilir.
