Splenik Arter Anevrizması (SAA)

Splenik arter anevrizması (SAA), en sık görülen visseral arter anevrizmasıdır ve tüm visseral arter anevrizmalarının yaklaşık %50–60‘ını oluşturur.

Ayrıca abdominal aort ve iliak arter anevrizmalarından sonra en sık görülen intraabdominal anevrizmadır.

Epidemiyoloji

En Sık Yerleşim

Splenik arterin orta ve distal üçte birlik kısmı (%70–80) *****************

Daha nadiren:

• Hilusa yakın
• Pankreas kuyruğu komşuluğu
• Proksimal segment

Risk Faktörleri

En sık ilişkili durumlar

• Gebelik (özellikle multiparite)
• Portal hipertansiyon
• Karaciğer sirozu
• Karaciğer transplantasyonu adayları
• Fibromüsküler displazi
• Pankreatit (psödoanevrizma açısından özellikle önemli)
• Ateroskleroz
• Bağ dokusu hastalıkları (Marfan, Ehlers-Danlos)

Not: Gerçek anevrizmalar en sık ateroskleroz ve fibromüsküler displazi ile ilişkiliyken, pankreatitte görülenler çoğunlukla splenik arter psödoanevrizmasıdır ve rüptür riski çok daha yüksektir.

Klinik Bulgular

Çoğu olgu asemptomatiktir.

Semptomatik hastalarda:

• Sol üst kadran ağrısı
• Epigastrik ağrı
• Sırta vuran ağrı
• Bulantı

Rüptür gelişirse:

• Ani karın ağrısı
• Hipotansiyon
• Hemorajik şok

Çift Rüptür (Double Rupture) Fenomeni

SAA için klasik sınav sorusudur.

İlk rüptür
      ↓
Bursa omentalis içine kanama
      ↓
Geçici tamponad
      ↓
Saatler sonra ikinci rüptür
      ↓
Serbest periton içine masif kanama

Bu nedenle başlangıçta stabil görünen hasta kısa sürede dolaşım kollapsına girebilir.

Görüntüleme

Direkt Grafi

• Sol üst kadranda halka (rim/eggshell) tarzında kalsifikasyon görülebilir. **********************

Ultrason

• Anevrizmatik genişleme
• Doppler’de türbülans

BT Anjiyografi (altın standart görüntüleme yöntemi******)

• Anevrizma çapı
• Yerleşim
• Trombüs
• Rüptür

MR Anjiyografi

Seçilmiş olgularda.

DSA

Tanı + endovasküler tedavi amacıyla kullanılabilir.

Tedavi Endikasyonları

Tedavi önerilen durumlar:

• Çap >2 cm (bazı güncel kılavuzlarda >2–3 cm) ***
• Semptomatik anevrizma
• Gebe veya gebelik planlayan kadın
• Portal hipertansiyon
• Karaciğer transplantasyonu adayı
• Psödoanevrizma (boyuttan bağımsız tedavi edilir)
• Rüptüre anevrizma

Tedavi

1. Endovasküler Tedavi (Günümüzde ilk tercih)

• Coil embolizasyonu
• Covered stent
• Plug embolizasyonu

Avantajları:

• Düşük morbidite
• Düşük mortalite
• Daha kısa hastanede kalış

2. Cerrahi Tedavi

Endikasyonlar:

• Rüptür
• Endovasküler tedavinin başarısız olması
• Uygun anatominin olmaması

Cerrahi seçenekler:

• Anevrizma rezeksiyonu
• Anevrizma ligasyonu
• Splenik arter ligasyonu
• Distal anevrizmalarda sıklıkla splenektomi ile birlikte rezeksiyon
• Gerekirse distal pankreatektomi (pankreas kuyruğuna yapışıklık varsa)

Güncel yaklaşım: Splenektomi her olguda gerekli değildir. Proksimal veya orta segment anevrizmalarında dalağın korunması çoğu zaman mümkündür. Distal/hiler yerleşimli veya rüptüre olgularda splenektomi daha sık uygulanır.

Gerçek Anevrizma – Psödoanevrizma