Tanı: Post-bronkodilatör FEV₁/FVC < 0.70 olmalı. Tedavi başlangıcı artık klasik ABCD değil, ABE sınıflamasına göre yapılır.
ABE sınıflaması
| Grup | Semptom | Alevlenme riski |
|---|---|---|
| A | mMRC 0–1 veya CAT <10 | 0–1 orta alevlenme, hastane yatışı yok |
| B | mMRC ≥2 veya CAT ≥10 | 0–1 orta alevlenme, hastane yatışı yok |
| E | Semptom düzeyinden bağımsız | ≥2 orta alevlenme veya ≥1 hastane yatışı |
Başlangıç farmakolojik tedavi
| GOLD 2024 grubu | İlk tercih |
|---|---|
| A | Bronkodilatör: kısa veya uzun etkili; mümkünse uzun etkili bronkodilatör |
| B | LABA + LAMA |
| E | LABA + LAMA |
| E + Eozinofil ≥300/µL | LABA + LAMA + ICS düşünülebilir |
| Astım eşlik ediyorsa | ICS zorunlu; astım kılavuzuna göre tedavi |
GOLD 2024, LABA + ICS’yi KOAH’ta teşvik etmez; ICS gerekiyorsa tercih triple tedavi: LABA + LAMA + ICS olmalıdır.
Her hastaya verilecekler
- Kurtarıcı kısa etkili bronkodilatör: SABA veya SAMA
- Sigara bırakma desteği
- Aşılar: influenza, pnömokok, COVID-19; uygun hastada RSV, Tdap, zona
- İnhaler teknik kontrolü
- Fiziksel aktivite
- Pulmoner rehabilitasyon
- Komorbidite taraması
- Yıllık spirometri takibi
GOLD, tedavi hedefini semptomları azaltmak ve alevlenmeleri önlemek olarak tanımlar.
Takipte tedavi artırma
A) Dispne devam ediyorsa
| Mevcut tedavi | Öneri |
|---|---|
| Tek bronkodilatör | LABA + LAMA |
| LABA + LAMA altında dispne | İnhaler teknik/adherans kontrolü, cihaz veya molekül değişimi, komorbidite ve rehabilitasyon değerlendirmesi |
B) Alevlenme devam ediyorsa
| Mevcut tedavi | Öneri |
|---|---|
| Tek bronkodilatör | LABA + LAMA |
| LABA + LAMA | Eozinofil ≥100/µL ise LABA + LAMA + ICS |
| Triple tedaviye rağmen alevlenme | Roflumilast veya azitromisin düşünülebilir |
Roflumilast: FEV₁ < %50 + kronik bronşit + özellikle son yıl hastane yatışı varsa.
Azitromisin: Özellikle aktif sigara içmeyenlerde.
ICS kullanımı için pratik eşikler
| Kan eozinofili | ICS yararı |
|---|---|
| <100/µL | Yarar düşük |
| 100–300/µL | Alevlenme varsa eklenebilir |
| ≥300/µL | ICS yanıtı daha olası; triple tedavi güçlü düşünülür |
ICS kesilmesi; pnömoni veya ciddi yan etki varsa düşünülebilir. Ancak eozinofil ≥300/µL ise ICS kesilince alevlenme riski artabilir.
TUS/YDUS kısa ezber
A: Bronkodilatör
B: LABA + LAMA
E: LABA + LAMA
E + Eos ≥300: LABA + LAMA + ICS
KOAH’ta LABA + ICS tercih edilmez
Astım varsa ICS şart
Alevlenme algoritmasında eozinofil belirleyici