HFpEF (Korunmuş Ejeksiyon Fraksiyonlu Kalp Yetersizliği), kalp yetersizliği spektrumunda “diyastolik kalp yetersizliği” olarak da bilinen, sol ventrikül sistolik fonksiyonunun (EF ≥ %50) korunduğu ancak diyastolik doluşun ve miyokardiyal gevşemenin bozulduğu klinik bir tablodur.
HFpEF spektrumunu klinik ve fizyopatolojik olarak şu başlıklarla ele alabiliriz:
1. HFpEF’in Spektrumdaki Yeri (Sınıflandırma)
Güncel kılavuzlar kalp yetersizliğini sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonuna (LVEF) göre spektrumlara ayırır:
- HFrEF (Reduced): LVEF ≤ %40.
- HFmrEF (Mildly Reduced): LVEF %41 – %49.
- HFpEF (Preserved): LVEF ≥ %50.
- HFimpEF (Improved): Başlangıçta LVEF ≤ %40 olan, ancak takipte > %40 seviyesine yükselen hastalar.
2. HFpEF’te Temel Fizyopatolojik Spektrum
HFpEF, tek bir nedenden ziyade sistemik inflamasyon ve komorbiditelerin miyokardiyal hücreler üzerinde yarattığı bir “fenotipik spektrum”dur:
- Miyokardiyal Rijidite: Kardiomiyositlerin gevşeme yeteneğinin azalması ve pasif sertliklerinin artması.
- Sistemik İnflamasyon: Obezite, diyabet ve kronik böbrek yetmezliği gibi durumların tetiklediği sistemik inflamatuar süreçler.
- Vasküler ve Atriyal Değişimler: Sol atriyal genişleme ve pulmoner hipertansiyonun gelişimi.
3. Tanısal Spektrum (HFA-PEFF Skoru)
HFpEF tanısı, tek bir testle konulamaz; bunun yerine bir olasılık spektrumu üzerinden değerlendirilir:
- Fonksiyonel Testler: Ekokardiyografide diyastolik disfonksiyon parametreleri (E/e’ oranı).
- Biyobelirteçler: NT-proBNP veya BNP seviyeleri.
- Yapısal Belirteçler: Sol atriyal hacim indeksi veya sol ventrikül kitle indeksi artışı.
Klinik Özet: HFpEF, “kalbin sistolik pompalama gücü yerinde olsa da, kanın kalbe dolması için gereken gevşemenin sağlanamadığı” bir durumdur. Bu spektrumdaki hastalar, egzersiz intoleransı ve nefes darlığı ile başvururlar.