Temel etki mekanizması
aTTP’de temel problem genellikle ağır ADAMTS13 eksikliğidir. ADAMTS13 eksik olunca ultra-büyük vWF multimerleri parçalanamaz ve trombositler küçük damarlarda kümelenerek mikrotrombüs oluşturur.
Caplacizumab:
- vWF’nin A1 domenine bağlanır,
- vWF–platelet GPIb etkileşimini bloke eder,
- böylece trombosit agregasyonunu ve mikrotrombüs oluşumunu azaltır.
Bu nedenle ilaç:
- trombosit sayısının daha hızlı toparlanmasını,
- refrakter hastalık ve nükslerin azalmasını,
- organ iskemisinin düşmesini sağlayabilir.
Patofizyoloji özeti
Klinik kullanım
Standart olarak:
- plazma değişimi (PEX/TPE) +
- immünsüpresyon (çoğunlukla steroid ± Rituximab)
ile birlikte kullanılır.
Tek başına altta yatan otoimmüniteyi düzeltmez; esas olarak akut mikrotromboz sürecini baskılar. Bu yüzden immünsüpresyon yine gerekir.
Uygulama
Genellikle:
- ilk doz IV,
- ardından günlük SC uygulanır,
- plazmaferez tamamlandıktan sonra da bir süre devam edilir.
Yan etkiler
En önemli yan etki:
- mukokütanöz kanama eğilimi
Özellikle:
- epistaksis,
- diş eti kanaması,
- enjeksiyon yeri kanaması görülebilir.
Çünkü ilaç fizyolojik vWF fonksiyonunu baskılar.
FDA / EMA durumu
- Avrupa’da 2018’de,
- ABD’de 2019’da erişkin aTTP için onay aldı.
2026’da FDA, 12 yaş üstü pediatrik hastalarda da kullanım onayı verdi.
TUS / YDUS tarzı yüksek verimli bilgi
- TTP’nin immünolojik nedeni: ağır ADAMTS13 eksikliği
- Caplacizumab hedefi: vWF A1 domeni
- Rituximab hedefi: CD20+ B hücreleri
- Plazmaferez amacı: otoantikor temizliği + ADAMTS13 replasmanı
- En sık önemli toksisite: kanama
Klasik klinik ilişki
TTP klasik olarak:
- trombositopeni,
- mikroanjiyopatik hemolitik anemi (şistosit),
- nörolojik bulgular,
- ateş,
- renal tutulum
ile ilişkilidir.
Laboratuvarda:
- LDH ↑
- indirekt bilirubin ↑
- haptoglobin ↓
- Coombs negatif hemoliz
beklenir.