Grade 1 (Düşük dereceli, benign davranışlı)
Bu tümörler yavaş büyür, sınırlıdır ve cerrahi ile tam kür şansı yüksektir.
- Pilositik Astrositom: Genellikle çocuklarda serebellumda görülür; kistik komponenti ve Rosenthal lifleri ile karakterizedir.
- Gangliogliom: Hem nöronal hem de glial elemanlar içerir; sıklıkla temporal lob yerleşimli olup dirençli epilepsi nedenidir.
- DNET: Kortikal yerleşimli, epilepsi ile prezante olan, “multinodüler” görünümlü benign lezyonlardır.
- Meningiom Alt Tipleri (Grade 1):*******************
- Sinisytyal: Belirgin hücre sınırı olmayan hücre kümeleri.
- Fibroblastik: İğsi (spindle) hücreli yapı.
- Transisyonel: Sinisytyal ve fibroblastik özelliklerin karışımı.
- Psammomatöz: Kalsifiye “Psammom cisimcikleri” hakimdir.
- Sekretuvar: PAS pozitif “pseudopsammoma” cisimcikleri görülür.
- Mikrokistik: Belirgin vakuolizasyon ve kistik boşluklar içerir.
Grade 2 (Düşük-orta dereceli)
Genellikle infiltratif karakterdedirler (dokunun içine sızarlar), bu nedenle cerrahi sonrası nüks riski Grade 1’e göre daha fazladır. Zamanla daha yüksek grade’e dönüşme (anaplastik transformasyon) potansiyelleri vardır.
- Diffüz Astrositom: Hücresel atipi görülür ancak mitoz nadirdir.
- Ependimom: Ventrikül duvarından köken alır; histolojik olarak “perivasküler pseudorozetler” tipiktir.
- Şeffaf Hücreli (Clear Cell) Tümörler: Berrak sitoplazmalı hücrelerden oluşur.
- Koroid Pleksus Papillomu: Ventrikül içi, papiller yapıda benign ama BOS üretimini artırarak hidrosefaliye yol açabilen tümörlerdir.
Grade 3 (Yüksek dereceli, malign)
Belirgin mitotik aktivite ve anaplazi (hücresel düzensizlik) mevcuttur. Agresif tedavi (cerrahi + radyoterapi/kemoterapi) gerektirirler.
- Anaplastik Tümörler:
- Anaplastik Astrositom: Artmış mitoz ve hücresellik.
- Anaplastik Oligodendrogliom: Genellikle 1p/19q kodelesyonu ile ilişkilidir.
- Anaplastik Ependimom: Daha yüksek proliferasyon indeksi.
- Meningiom Alt Tipleri (Grade 3):**********
- Papiller ve Rabdoid Meningiomlar: Standart meningiomlara göre çok daha agresif seyrederler.
Grade 4 En Yüksek Dereceli (Malign ve Agresif)
Hızla büyüyen, nekroz ve damar yapısında bozulma (mikrovasküler proliferasyon) gösteren en ölümcül tümörlerdir.
- Glioblastom (GBM): Erişkinlerin en sık ve en agresif primer beyin tümörüdür. MR’da “halka tarzında boyanma” ve santral nekroz ile tanınır.
- Medulloblastom: Çocukluk çağının en sık malign beyin tümörüdür; serebellum yerleşimlidir ve BOS yoluyla yayılma (drop metastaz) eğilimindedir.
- ATRT (Atipik Teratoid/Rabdoid Tümör): Çok küçük çocuklarda görülen, rhabdoid hücreler içeren ve sağkalımı oldukça düşük olan embriyonel bir tümördür.
Cerrahi Notu: Grade 1 ve 2 tümörlerde temel hedef “Total Rezeksiyon” iken; Grade 3 ve 4 tümörlerde cerrahi, tümör yükünü azaltmak ve onkolojik tedaviye zemin hazırlamak (Sitoredüksiyon) amacıyla yapılır.
Beyin Tümörleri DSÖ (WHO) Derecelendirme Tablosu
| Derece (Grade) | Biyolojik Davranış | Örnek Tümörler | Meningiom Alt Tipleri |
| Grade 1 | Düşük dereceli, benign (iyi huylu) seyirli, yavaş büyür. | * Pilositik astrositom * Gangliogliom * DNET | * Sinisytyal * Fibroblastik * Transisyonel * Psammomatöz * Sekretuvar * Mikrokistik |
| Grade 2 | Düşük-orta dereceli, infiltratif yayılım potansiyeli olan. | * Diffüz astrositom * Ependimom * Şeffaf hücreli tümörler * Koroid pleksus papillomu | – |
| Grade 3 | Yüksek dereceli, malign (kötü huylu), belirgin atipi ve mitoz. | * Anaplastik Astrositom * Anaplastik Oligodendrogliom * Anaplastik Ependimom | * Papiller meningiom * Rabdoid meningiom |
| Grade 4 | En yüksek dereceli, çok agresif, nekroz ve hızlı yayılım. | * Glioblastom (GBM) * Medulloblastom * ATRT (Atipik teratoid/rabdoid tümör) | – |
Klinik Önem Notları
Grade 1 & 2: Genellikle cerrahi sınırların temiz olması durumunda sağkalım oranı yüksektir, ancak Grade 2 tümörlerin zamanla daha üst derecelere dönüşme riski bulunur.
Grade 3 & 4: Bu grup “Yüksek Dereceli Gliomlar” olarak adlandırılır ve cerrahiye ek olarak mutlaka Radyoterapi ve Kemoterapi (Stupp Protokolü gibi) gerektirir.