Soğuk maruziyetinden 2 saat sonra başlayan ateş ve ürtiker yakınmasıyla getirilen erkek çocukta, bu durumun sık sık tekrarladığı ifade ediliyor.
Fizik muayenede artrit ve gözlerde kızarıklık saptanan hastanın olası tanısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Familyal soğuk ürtiker
B) Soğuk ürtiker
C) Sistemik juvenil idiopatik artrit
D) Sarkoidoz
E) PFAPA sendromu
Cevap A
Kriyopirin İlişkili Periyodik Sendrom (CAPS)
NLRP3 genindeki (1. kromozom) mutasyonlar sonucu geşilen 3 hastalıktır.
1. Kronik infantil nörolojik kutanöz artiküler (CİNCA) hastalık =Neonatal onset multisistemik inflamatuar disease (NOMID)
2. Muckle-Wells sendromu (MWS)
3. Familyal cold ürtiker (FCU)
OD geçerler. Kryopirin mutasyonu vardır, IL-1 üretimi artar.
Periodik febril ataklar – ürtikeryal döküntü, artralji ve artrit, okuler tutulum ve AA amiloidoz gelişimi. FCU’da soğuk maruziyetinden 1-3 saat sonra febril atak başlar.
MWS ve CINCA progresif sensorinöral sağırlık, optik sinir tutulumu ve aseptik menejit olur. CINCA daha ağırdır ve yenidoğan döneminde başlar. Eklem sekelleri belirgindir.
Kriyopirin ilişkili periyodik sendrom (CAPS), ailevi soğuk otoinflamatuvar sendromu (FCAS), Muckle-Wells sendromu (MWS) ve Neonatal Başlangıçlı Multisistemik Enflamatuvar hastalık (NOMID) veya diğer ismiyle Kronik İnfantil Nörolojik Kütanöz Artiküler Sendrom (CINCA) adında üç ayrı alt tipi olan, otozomal dominant geçişli bir otoinflamatuvar hastalıktır. Son yıllarda bu hastalığın NLRP3 ilişkili otoinflamatuvar hastalıklar olarak isimlendirilmesi önerilmektedir.
Hastalığa 1. kromozomun uzun kolu üzerinde bulunan ve kriyopirin proteinini kodlayan ‘NLRP3 genindeki’ işlev kazandıran mutasyonlar neden olmaktadır. NLRP3 inflamazom kompleksindeki işlev kazandıran mutasyonlar nedeniyle interlökin (IL)-1 üretimi artmakta ve bu durum hastalarda saptanan sürecin ana nedenidir. Hastalarda ateş, ürtikeryal döküntü, kas-iskelet sistemi, göz tutulumu, işitmede etkilenme ve santral sinir sistemi bulguları görülebilmektedir.
Hastalığın tedavisinde anakinra, rilonacept, kanakinumab gibi anti-IL1 ajanlar hastalık ataklarının ve hastalığın en önemli komplikasyonlarından birisi olan amiloidozun engellenmesinde etkindir.
Kriyopirin ile ilişkili periyodik sendrom (CAPS), sistemik, kutanöz, kas-iskelet sistemi ve merkezi sinir sistemi iltihabı ile karakterize, nadir görülen kalıtsal bir otoinflamatuvar hastalıktır. CAPS, kaspaz 1’i aktive eden ve önemli bir pro-inflamatuvar sitokin olan interlökin-?’nın (IL-1?) üretimini düzenleyen inflamatuvar kompleksin önemli bir bileşeni olan NLRP3 proteinini (kriyopirin) kodlayan NLRP3 genindeki baskın olan kalıtsal mutasyonlardan kaynaklanır. Yapılan bu çalışmada, hastalığın moleküler patogenezini incelemek amacıyla farklı mutasyonlara sahip 10 hastadan elde edilen periferik lökosit kültüründe in vitro ortamda NLRP3 inflamozom yolağının aktivasyonu ve bunun farmakolojik modülasyonunun araştırılması planlanmıştır. IL-1B uyarımı ve anti inflamazom molekülü inkübasyonu sonucu elde edilen kültür hücrelerinden mRNA izole edilerek ve cDNA sentezinde hazır kit kullanılarak cDNAeldesi yapılmıştır. cDNA dan CASP1, IL-1B ve NLRP3 genlerinin real time yöntemiyle gen ekspresyon değerleri elde edilmiştir. Hipotez edildiği gibi, IL-1B seviyesinin IL-1 antagonisti olan Canakinumab ile düşürüldüğü görülmüştür. Ancak enflamasyon modeli yaratılan hastalarda Canakinumab uygulandığı zaman CASP1 de görülen azalma düşünüldüğü kadar etkin derecede olmamıştır. En yüksek değişim NLRP3 mRNA’sında saptanmıştır. Aynı mutasyona sahip hastalarda sonuçlar arasında anlamlı bir benzerlik yakalanamamıştır. CAPS patogenezinden sorumlu olan 3 gen arasında hastalığın şiddeti ile ilişkili bir korelasyon saptanamamıştır