Kistik Fibrozis (KF) patogenezindeki organ bazlı iyon hareketleri

Kistik Fibrozis, CFTR (Cystic Fibrosis Transmembrane Conductance Regulator) genindeki mutasyon (en sık \(\Delta \)F508) sonucu gelişen otozomal resesif bir hastalıktır. CFTR kanalı normalde bir Klor (\(Cl^{-}\)) kanalıdır ancak dokudan dokuya tam tersi yönlerde çalışır. Sınavda soruyu kaçırmamak için görseldeki bu ikili mekanizmayı hücresel düzeyde iyi oturtmak gerekir: 1. Ter Bezlerindeki Mekanizma (Geri Emilim Defekti): Normalde: … Devamını oku

Bronşektazinin Klasik Radyolojik Bulguları

1-Ekmek İçi Görünümü (Kistik Bronşektazi): Yan yana gelmiş çok sayıda kistik genişleme gösteren bronş yapısı, akciğer parankiminde sünger veya ekmek içi gibi delikli bir doku kaybı görüntüsü yaratır. Ağır, ileri evre kistik bronşektazilerin tipik bulgusudur. 2-Tren Rayı Görünümü (Tram-track): Normalde bronşlar plevraya doğru ilerledikçe incelir. Bronşektazide ise bronş çapı küçülmez ve bronş duvarları kalınlaşır. BT … Devamını oku

Paraseptal (Distal Asiner) ve İrregüler (Skar) amfizem türleri

Bu iki amfizem türünün sınavda karşınıza çıkacak soru kurgularını ve spot kelimelerini şu şekilde yapılandırabiliriz: 1. Paraseptal (Distal Asiner) Amfizem Sorularda genellikle “genç, uzun boylu, zayıf erkek hastada aniden gelişen göğüs ağrısı ve nefes darlığı” kurgusuyla dolaylı yoldan sorulur. TUS Tarzı Soru Kurgusu: 22 yaşında, 1.90 m boyunda, sigara içmeyen erkek hasta, basketbol oynarken aniden … Devamını oku

Amfizem Tipleri, Yerleşimleri ve Etiyolojileri

1-Sentriasiner (Sentrilobüler) Amfizem: Anatomik Bölge: Akciğerlerin üst loblarında (özellikle apikal segmentlerde) daha belirgindir. Hücresel Tutulum: Asinüsün sadece proksimal parçasını, yani respiratuar bronşiyolleri tutar. Distaldeki alveoller başlangıçta korunur. Etiyoloji (Sigara): Sigara dumanındaki lökosit ve makrofajları aktive eden maddeler, en yoğun şekilde havayolunun ilk dallandığı bu proksimal bölgede (respiratuar bronşiyol) elastaz salınımına yol açar. KOAH’lı hastalarda görülen … Devamını oku

Diffüz bronşektaziye neden olan otoimmün ve romatolojik hastalıklar

1-Romatoid Artrit (RA): Romatoid artrit, akciğer tutulumu en zengin konnektif doku hastalığıdır. RA’da bronşektazi gelişimi sıktır ve genellikle interstisiyel akciğer hastalığı (İAH/UIP) veya kronik havayolu inflamasyonu ile birliktelik gösterir. Sınavda “El eklemlerinde deformite ve kronik bol balgam çıkarma öyküsü olan hasta…” kurgusu doğrudan RA zemininde gelişen bronşektaziyi işaret eder. 2-Sjögren Sendromu: Bu hastalıkta ekzokrin bezlerin … Devamını oku

Astımın tam kontrol altında olduğunu gösteren parametreler

Sorularda hastanın son 4 hafta içindeki durumu sorgulanır. “Tam kontrol” diyebilmemiz için görseldeki şartların eksiksiz karşılanması gerekir: GINA Kontrol Seviyeleri Tablosu (Son 4 Hafta) Sorularda hastanın hangi grupta olduğunu hızlıca ayırt edebilmeniz için kriterlerin özeti: Parametre (Son 4 Hafta) Tam Kontrol Altında Kısmen Kontrol Altında Kontrol Altında Değil Gündüz semptomu (>2/hafta) Yok \(\le \) 2 … Devamını oku

Teofilinin klirensini azaltan durumlar

1-Enzim İnhibisyonu (Simetidin, Eritromisin, Siprofloksasin, Allopürinol, Zileuton, Zafirlukast): a-Teofilin ağırlıklı olarak CYP1A2 (ve kısmen CYP3A4, CYP2E1) enzimleri ile yıkılır. b-Simetidin, Eritromisin ve Siprofloksasin (Florokinolon): Bu enzimlerin en güçlü inhibitörleridir. Klinikte astım hastasına bir solunum yolu enfeksiyonu için eritromisin veya siprofloksasin başlandığı an teofilin düzeyi fırlar. c-Zileuton ve Zafirlukast: Burası çift yıldızlı TUS sorusudur! Her ikisi … Devamını oku

Teofilinin klirensini arttıran (yarı ömrünü kısaltan) durumlar

1-Enzim İndüksiyonu (Rifampisin, Fenobarbital, Etanol): Teofilin, karaciğerde CYP1A2 ve CYP3A4 enzimleri tarafından metabolize edilir. Görselde bahsi geçen rifampisin ve fenobarbital (ayrıca fenitoin ve karbamazepin) mikrozomal enzimleri indükleyerek teofilinin yıkımını hızlandırır. Bu durumda teofilin dozu yetersiz kalabilir ve hastada astım/KOAH atağı tetiklenebilir. 2-Sigara Kullanımı: Sigara dumanındaki polisiklik aromatik hidrokarbonlar, güçlü birer CYP1A2 indükleyicisidir. Sigara içen bir … Devamını oku

Alerjik Bronkopulmoner Aspergillozis (ABPA); kontrol altına alınamayan astım veya kistik fibrozis (KF) vakalarında görülür.

Patofizyoloji ve Çeldiriciler Klasik TUS Vaka Kurgusu Tanı Kriterleri Radyolojik İpuçları (Toraks BT) Tedavi Yaklaşımı “İnvazyon Yok” Vurgusu (En Büyük Tuzak): Sorularda size “akciğer biyopsisinde hif invazyonu” veya “dokuda fungal üreme” gibi öncüller verilerek ABPA şıkkına yönlendirmeye çalışabilirler. Düşmeyin! Doku invazyonu varsa tablo ABPA değil, İnvaziv Pulmoner Aspergillozis‘tir. ABPA sadece bir aşırı duyarlılık (alerji) reaksiyonudur. … Devamını oku

Bronşiektazi Komplikasyonları

1-Masif Hemoptizi (Bronşiyal Arter Kanaması): Bronşiektazideki masif kanamanın kaynağı pulmoner arterler değil, sistemik basınçla beslenen bronşiyal arterlerdir. Kronik inflamasyona bağlı olarak bu arterler hipertrofiye uğrar ve neovaskülarizasyon gelişir. Tedavide ilk tercih genellikle Bronşiyal Arter Embolizasyonudur (BAE). 2-Beyin Apseleri: Akciğerdeki kronik süpüratif (iltihaplı) odaklar (bronşiektazi, akciğer apsesi, ampiyem), septik emboliler yoluyla en sık beyin apsesine yol … Devamını oku