1-Ekmek İçi Görünümü (Kistik Bronşektazi): Yan yana gelmiş çok sayıda kistik genişleme gösteren bronş yapısı, akciğer parankiminde sünger veya ekmek içi gibi delikli bir doku kaybı görüntüsü yaratır. Ağır, ileri evre kistik bronşektazilerin tipik bulgusudur.
2-Tren Rayı Görünümü (Tram-track): Normalde bronşlar plevraya doğru ilerledikçe incelir. Bronşektazide ise bronş çapı küçülmez ve bronş duvarları kalınlaşır. BT kesitine paralele yakın (longitidinal) geçen bu silindirik bronşlar, birbirine paralel uzanan iki çizgi yani tren rayı şeklinde izlenir.
3-Taşlı Yüzük Görünümü (Signet Ring): TUS’un en sevdiği bronşektazi bulgusudur. Normalde bir bronş, hemen yanından geçen pulmoner arter dalı ile aynı çaptadır (Bronş/Arter oranı = 1). Bronşektazide bronş çapı fırlarken yanındaki arter normal kalır. BT dik kesitinde (aksiyel); kocaman içi hava dolu yuvarlak bir bronş ve onun hemen kenarında küçücük bir arter odağı yan yana gelir. Bu görüntü bir taşlı yüzüğe benzetilir.
4-Tomurcuklanmış Ağaç Görünümü (Tree-in-bud): Genişleyen küçük bronşiollerin içi pürülân (iltihaplı) mukus ve sekresyonla dolduğunda, dallanan havayolları tomurcuk açmış bir ağaç dalı gibi görünür. Bu bulgu doğrudan küçük havayolu hastalığını (bronşiyolit) ve havayolu içindeki aktif enfeksiyonu/impacted mukusu gösterir. (Çeldirici tuzak: Sadece bronşektazide değil, Akut Tüberküloz bronkojenik yayılımında da çok tipiktir).
Örnek TUS Tarzı Vaka Sorusu
Soru: 26 yaşında kadın hasta, çocukluğundan beri tekrarlayan akciğer enfeksiyonları ve her gün yaklaşık bir çay bardağı dolusu kötü kokulu, pürülân balgam çıkarma şikayetleriyle başvuruyor. Çekilen Yüksek Çözünürlüklü Toraks BT’sinde (YKBT) bronş çaplarının komşuluğundaki pulmoner arter çapından belirgin derecede büyük olduğu izleniyor ve radyoloji raporunda “taşlı yüzük” ile “tren rayı” görünümleri tarif ediliyor.
Bu hastanın kesin tanısını koymada en altın standart radyolojik tetkik ve hastada izlenen patoloji aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Akciğer Grafisi — Amfizem
B) Kontrastlı Toraks BT — Pulmoner Tromboemboli
C) Yüksek Çözünürlüklü Toraks BT (YKBT) — Bronşektazi
D) Ventilasyon-Perfüzyon Sintigrafisi — Kronik BronşitDoğru Cevap: C
Açıklama: Kronik bol pürülân balgam çıkarma öyküsü olan genç hastada tarif edilen “taşlı yüzük” ve “tren rayı” görünümleri patognomonik Bronşektazi bulgularıdır. Bronşektazi tanısında günümüzdeki en altın standart ve duyarlı tetkik YKBT (HRCT)‘dir.