Tıbbi Patoloji

Akciğer Adenokarsinomu: Akciğer kanserinin en yaygın tipidir ve özellikle sigara içme öyküsü olmayan kişilerde, gençlerde ve kadınlarda daha sık görülür. Adenokarsinomlar, glandüler (bez benzeri) yapılar oluşturma eğiliminde olan epitelyal hücrelerden köken alır. En önemli özelliği, akciğer kanserlerinin diğer histolojik tiplerine göre EGFR (Epidermal Büyüme Faktörü Reseptörü) ve ALK (Anaplastik Lenfoma Kinaz) gibi genetik mutasyonlara sahip olma olasılığının çok daha yüksek olmasıdır. Bu mutasyonlar, hedefe yönelik tedaviler (tirozin kinaz inhibitörleri) için önemli belirteçlerdir. EGFR Mutasyonu: EGFR mutasyonları, adenokarsinomların yaklaşık %10-15’inde (Asya kökenlilerde daha yüksek oranda) bulunur ve genellikle sigara içmeyen veya az içen hastalarda daha yaygındır. Bu mutasyonlar, tümör hücrelerinin büyümesini ve çoğalmasını teşvik eden sinyal yollarını aktive eder.

yazar

Sigara kullanımı öyküsü bulunmayan 35 yaşındaki kadın hastanın sağ akciğerindeki malign tümörde EGFR mutasyonu saptanıyor. Bu tümörün en olası histolojik tipi aşağıdakilerden hangisidir? A) Skuamöz hücreli karsinom B) Adenokarsinom C) Büyük hücreli karsinom D) Küçük hücreli karsinom E) Karsinosarkom Sigara kullanımı öyküsü bulunmayan bir hastada (özellikle kadınlarda) akciğer kanseri ve tümörde EGFR mutasyonu saptanması, tümörün … Devamını oku

Langerhans hücreli histiyositoz tanısında en spesifik ve yaygın kullanılan immün belirteç CD1a’dır. CD1a, Langerhans hücrelerinin yüzeyinde bulunan spesifik bir glikoproteindir. LCH’nin tanısında, Langerhans hücrelerinin immünohistokimyasal olarak gösterilmesi için en yaygın ve güvenilir belirteçlerden biridir. LCH hücreleri, tipik olarak CD1a pozitifliği gösterir. Ayrıca, Langerhans hücreleri genellikle S100 proteini ve Langerin (CD207) için de pozitif boyanır. Özellikle Langerin pozitifliği, hücrelerde Birbeck granüllerinin (Langerhans hücrelerine özgü sitoplazmik inklüzyonlar) varlığını düşündürür.

yazar

Langerhans hücreli histiyositoz için en çok kullanılan tanı koydurucu immün belirteç aşağıdakilerden hangisidir? A) CD30 B) LCA C) CD15 D) CD1a *********** E) CD3 Langerhans hücreli histiyositoz (LCH) için en çok kullanılan tanı koydurucu immün belirteç D) CD1a‘dır. Açıklayalım: Langerhans Hücreli Histiyositoz (LCH): Langerhans hücrelerinin (immün sistemin bir parçası olan dendritik hücreler) anormal proliferasyonu ile … Devamını oku

MALT Lenfoma (Mukoza İlişkili Lenfoid Doku Lenfoması) / Ekstranodal Marjinal Zon Lenfoma: Bu, Helicobacter pylori ile kronik enfeksiyonun en güçlü şekilde ilişkili olduğu lenfoma türüdür. Midenin lenfoid dokusu (MALT) normalde yoktur, ancak H. pylori enfeksiyonu gibi kronik inflamasyon durumlarında gelişir. Bu lenfoid doku içinde B lenfositlerin klonal proliferasyonu ile MALT lenfoma ortaya çıkar. Erken evre MALT lenfomaların tedavisinde, H. pylori eradikasyonu (ortadan kaldırılması) tedavisi (antibiyotik ve proton pompa inhibitörü kombinasyonu) genellikle tümörün gerilemesini sağlayabilir.

yazar

Midede kronik Helicobacter pyfori enfeksiyonuyla ilişkili olarak gelişen lenfoma tipi aşağıdakilerden hangisidir? A) Burkitt lenfoma B) Marjinal zon lenfoma *** C) Mantle hücreli lenfoma D) Küçük lenfositik lenfoma E) Foliküler lenfoma Midede kronik Helicobacter pylori enfeksiyonuyla ilişkili olarak gelişen lenfoma tipi B) Marjinal zon lenfoma‘dır. Açıklayalım: MALT Lenfoma (Mukoza İlişkili Lenfoid Doku Lenfoması) / Ekstranodal … Devamını oku

Yaşlı erkek + mor nodüler lezyonlar + HHV-8 pozitifliği + histolojide iğsi hücreler ve eritrositli yarıklar →Kaposi sarkomu (klasik tip) tanısını kesin olarak destekler. Verilen klinik tablo (yaşlı, HIV negatif erkek hastada mor nodüler lezyonlar) ve histopatolojik bulgular (dermisde iğsi hücre proliferasyonu, eritrosit içeren yarıklar, eozinofilik hiyalin cisimcikler) ile immünohistokimyasal sonuçlar (iğsi hücrelerde HHV-8 ve CD31 pozitifliği) birlikte değerlendirildiğinde, en olası tanı; Kaposi sarkomu’dur.

yazar

Yetmiş iki yaşındaki HIV (-) erkek hastanın sağ ayağında 1 yıldır var olan 3 adet mor nodüler lezyondan biyopsi alınıyor. Histolojik incelemede dermişte iğsi hücre proliferasyonu, bu hücreler arasında eritrosit içeren yarıklar ve çok sayıda eozinofilik hiyalin cisimcikler görülüyor. İmmünohistokimyasal incelemede iğsi hücrelerde HHV-8 ve CD31 pozitifliği saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden … Devamını oku

Yıldız şekilli süpüratif granülomatöz lenfadenit + genital ülser + inguinal lenfadenopati tablosu →Lenfogranuloma venereum → Chlamydia trachomatis (serotip L1-L3)

yazar

Genital bölgede ülsere lezyonu olan 35 yaşındaki kadın hastada inguinal lenfadenopati saptanıyor. Lenf nodülü biyopsisinde normal yapıyı ortadan kaldıran yıldızvari görünümünde süpüratif nekrotizan granülomatöz iltihap gözleniyor. Bu tablo için en olası etken aşağıdakilerden hangisidir? A) Brusella B) Riketsiya C) Mikoplazma D) Mikobakteri E) Klamidya **** Bu klinik tablo (genital ülser, inguinal lenfadenopati ve lenf nodülü … Devamını oku

Karsinosarkom: Bu tümörler, hem epitelyal (karsinom) hem de mezenkimal (sarkom) kökenli malign hücreleri içeren bifazik tümörlerdir. Yani, hem kanserleşmiş epitelyal hücreler (örn. adenokarsinom) hem de kanserleşmiş bağ dokusu hücreleri (örn. rabdomiyosarkom, kondrosarkom, osteosarkom gibi sarkomatöz bileşenler) aynı tümör içinde bulunur. Genellikle uterus, meme, akciğer ve sindirim sistemi gibi organlarda görülürler ve agresif seyirlidirler.

yazar

Karsinosarkomlar , karsinom (veya epitel kanser) ve sarkom (veya mezenkimal / bağ dokusu kanseri) karışımından oluşan kötü huylu tümörlerdir . Karsinosarkomlar nadir görülen tümörlerdir ve cilt , tükürük bezleri , akciğerler , yemek borusu , pankreas , kolon , rahim ve yumurtalıklar gibi çeşitli organlarda ortaya çıkabilir . Hücresel kökenler Karsinosarkomun hücresel kökenleri için, büyük … Devamını oku

Skleroderma (sistemik skleroz), ciltte ve iç organlarda fibrozis (bağ dokusu kalınlaşması ve sertleşmesi) ile karakterize kronik bir otoimmün hastalıktır. Bu fibrozisin temel mekanizmalarından biri, fibroblastların aşırı aktivasyonu ve aşırı miktarda transforme edici büyüme faktörü-beta (TGF-β) üretimidir. TGF-β, fibroblast proliferasyonunu, kollajen sentezini ve diğer ekstraselüler matris proteinlerinin üretimini güçlü bir şekilde uyarır, bu da fibrozise yol açar.

yazar

Aşağıdaki hastalıklardan hangisinin patogenezinde aşırı miktarda transforme edici büyüme faktörü-beta (TGF-β) üretimi vardır? A) Skleroderma B) Sjögren sendromu C) Mikroskobik polianjitler D) İnflamatuvar miyopatiler E) Amiloidoz Hastalıkların patogenezindeki temel mekanizmaları göz önünde bulundurarak doğru cevabı bulalım: A) Skleroderma: Skleroderma (sistemik skleroz), ciltte ve iç organlarda fibrozis (bağ dokusu kalınlaşması ve sertleşmesi) ile karakterize kronik bir … Devamını oku

Leber herediter optik nöropatisi (LHON), mitokondriyal DNA (mtDNA) mutasyonları ile ilişkilendirilen nadir bir genetik hastalıktır. Bu hastalıkta, görme sinirinin (optik sinir) dejenerasyonu sonucunda genç erişkinlerde ani ve ağrısız görme kaybı meydana gelir. LHON’da en sık görülen mtDNA mutasyonları MT-ND1, MT-ND4, MT-ND4L ve MT-ND6 genlerinde yer alır ve mitokondriyal elektron taşıma zincirinin kompleks I’inin işlevini bozarak enerji üretimini etkiler.

yazar

Aşağıdaki hastalıklardan hangisi mitokondriyal DNA mutosyonlarıyla ilişkilidir? A) Leber herediter optik nöropatisi B) Klinefelter sendromu C) Marfan sendromu D) Duchenne tipi musküler distrofi E) Prader-Willi sendromu Doğru cevap A) Leber herediter optik nöropatisi‘dir. Leber herediter optik nöropatisi (LHON), mitokondriyal DNA (mtDNA) mutasyonları ile ilişkilendirilen nadir bir genetik hastalıktır. Bu hastalıkta, görme sinirinin (optik sinir) dejenerasyonu … Devamını oku

Lökotrien B4 (LTB4), En güçlü kemotaktik ajanlardan biridir. Özellikle nötrofillerin ve diğer lökositlerin iltihap bölgesine çekilmesinde merkezi bir rol oynar. Ayrıca lökosit adezyonunu (yapışmasını) ve degranülasyonunu da artırır. Bu nedenle, kemotaksiste pozitif uyarandır.

yazar

Aşağıdaki araşidonik asit ürünlerinden hangisi kemotaksiste pozitif uyarandır? A) Tromboksan A2 B) Prostasiklin (PGI2) C) Lökotrien B4 *** D) Lipoksin E) Prostaglandin E2 Kemotaksi, hücrelerin kimyasal bir uyarıcıya (kemotaktik ajan) yanıt olarak göç etmesi sürecidir. Bu süreç, inflamasyon ve bağışıklık yanıtında hücrelerin (özellikle lökositlerin) enfeksiyon veya hasar bölgesine yönlendirilmesinde kritik öneme sahiptir. Araşidonik asit metabolitleri … Devamını oku

Lipofuskin granüllerinin birikmesi en çok yaşlanmaya bağlı atrofi ile ilişkilidir. “Lipofuskin, hücrede yaşlanma ve dejenerasyonun bir göstergesi olan, “aşınma ve yıpranma pigmenti” (wear-and-tear pigment) olarak bilinen, sarı-kahverengi renkli, perinükleer granüller hâlinde biriken bir pigmenttir. Lipid peroksidasyonuna bağlı olarak lizozomlarda birikir.”

yazar

Aşağıdakilerden hangisinde lipofuskin granüllerinin görülmesi karakteristiktir? A) Atrofi**** B) Hipertrofi C) Hiperplazi D) Metaplazi E) Displazi Lipofusin granülleri, hücrelerde yaşlanma ve atrofi gibi durumlarda biriken, sarı-kahverengi renkli, otolizle ilişkili lizozomal artık ürünlerdir. Genellikle yaşlılık pigmenti olarak da adlandırılırlar. Özellikle uzun ömürlü, sürekli çalışan ve yüksek metabolik aktiviteye sahip hücrelerde (örn. kalp kası hücreleri, nöronlar, karaciğer … Devamını oku