Aşağıdaki araşidonik asit ürünlerinden hangisi kemotaksiste pozitif uyarandır?
A) Tromboksan A2
B) Prostasiklin (PGI2)
C) Lökotrien B4 ***
D) Lipoksin
E) Prostaglandin E2
Kemotaksi, hücrelerin kimyasal bir uyarıcıya (kemotaktik ajan) yanıt olarak göç etmesi sürecidir. Bu süreç, inflamasyon ve bağışıklık yanıtında hücrelerin (özellikle lökositlerin) enfeksiyon veya hasar bölgesine yönlendirilmesinde kritik öneme sahiptir.
Araşidonik asit metabolitleri (eikosanoidler), inflamasyon ve immün yanıtta önemli rol oynayan çeşitli biyolojik olarak aktif bileşiklerdir. Bu metabolitler arasında bazıları güçlü kemotaktik ajanlardır.
Şıklardaki seçenekleri inceleyelim:
A) Tromboksan A2 (TXA2): Trombosit agregasyonunu (kümeleşmesini) ve vazokonstriksiyonu (damar büzüşmesini) teşvik eden güçlü bir maddedir. Kemotaksiste primer olarak rol oynamaz.
B) Prostasiklin (PGI2): Vazodilatasyon (damar genişlemesi) ve trombosit agregasyonunun inhibisyonu (engellenmesi) ile ilişkilidir. Kemotaktik bir ajan değildir.
C) Lökotrien B4 (LTB4): En güçlü kemotaktik ajanlardan biridir. Özellikle nötrofillerin ve diğer lökositlerin iltihap bölgesine çekilmesinde merkezi bir rol oynar. Ayrıca lökosit adezyonunu (yapışmasını) ve degranülasyonunu da artırır. Bu nedenle, kemotaksiste pozitif uyarandır.
D) Lipoksin: Lipoksinler, inflamasyonu çözmeye ve iyileşmeye yardımcı olan anti-inflamatuar ve pro-çözünürlük özelliklere sahip araşidonik asit metabolitleridir. Kemotaksiyi baskılama eğilimindedirler, yani kemotaksiyi negatif olarak düzenlerler.
E) Prostaglandin E2 (PGE2): Vazodilatasyona, ateşe, ağrıya ve kan akışında artışa neden olan pro-inflamatuar bir prostagladindir. Kemotaktik etkiden ziyade, diğer inflamatuar mediyatörlerin etkilerini artırır ve vasküler permeabiliteyi artırır. Direkt olarak güçlü bir kemotaktik ajan değildir.
Bu nedenle, araşidonik asit ürünlerinden kemotaksiste pozitif uyaran olan kesinlikle Lökotrien B4‘tür.
Lökotrien B4 (LTB₄), kemotaksiyi güçlü şekilde uyararak nötrofillerin iltihap bölgesine göçünü sağlar. Aynı zamanda nötrofillerin aktivasyonunu ve adezyonunu da artırır.
Aşağıdaki araşidonik asit ürünlerinin görevleri:
| Seçenek | Madde | Görev / Etki |
|---|---|---|
| A) | Tromboksan A2 (TXA₂) | Vazokonstriksiyon, trombosit agregasyonu (kemotaksi ile ilgili değil) |
| B) | Prostasiklin (PGI₂) | Vazodilatasyon, trombosit agregasyonunun inhibisyonu |
| ✅ C) | Lökotrien B4 (LTB₄) | Kemotaksi, nötrofil aktivasyonu |
| D) | Lipoksin | Anti-inflamatuar etki, nötrofil migrasyonunu inhibe eder |
| E) | Prostaglandin E2 (PGE₂) | Vazodilatasyon, ağrı, ateş, inflamasyon (kemotaksis yok) |