Aşağıdaki sorular YDUS Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji – çok zor vaka formatındadır. Güncel tedavi mantığında IDSA direnç rehberleri, kandidemi ve TB kılavuzları temel alınmıştır.
1
Nötropenik AML hastasında ateş, akciğerde halo sign, serum galaktomannan pozitif. İlk tercih?
A) Flukonazol
B) Vorikonazol
C) Amfoterisin B oral
D) Kaspofungin monoterapi
E) Gansiklovir
Cevap: B.
Açıklama: İnvaziv aspergillozda klasik ilk seçenek vorikonazoldür.
2
HIV+, CD4 42, baş ağrısı, BOS açılış basıncı yüksek, kapsüllü maya. Tedavi?
A) Flukonazol tek başına
B) Amfoterisin B + flusitozin
C) Seftriakson + vankomisin
D) TMP-SMX
E) İzoniazid
Cevap: B.
Açıklama: Kriptokok menenjitinde indüksiyon amfoterisin B + flusitozin.
3
Kapak protezi olan hastada S. aureus bakteriyemisi, TEE’de vejetasyon. En uygun yaklaşım?
A) 7 gün sefazolin
B) 14 gün oral linezolid
C) Uzun süreli IV tedavi + protez kapak endokarditi protokolü
D) Sadece kapak değişimi
E) Antibiyotik gerekmez
Cevap: C.
Açıklama: Protez kapak endokarditi komplike kabul edilir; uzun IV tedavi gerekir.
4
ESBL üreten E. coli bakteriyemisi ve piyelonefrit. En uygun tedavi?
A) Seftriakson
B) Piperasilin-tazobaktam
C) Meropenem
D) Siprofloksasin körlemesine
E) Azitromisin
Cevap: C.
Açıklama: ESBL bakteriyemide karbapenem tercih edilir.
5
Klebsiella pneumoniae, KPC pozitif, karbapenem dirençli. Hangi ajan rasyoneldir?
A) Sefazolin
B) Seftazidim-avibaktam
C) Ampisilin
D) Doksisiklin
E) Klaritromisin
Cevap: B.
Açıklama: KPC üreten CRE’de seftazidim-avibaktam etkilidir.
6
NDM metallo-beta-laktamaz pozitif Enterobacterales enfeksiyonu. En uygun seçenek?
A) Seftazidim-avibaktam tek başına
B) Aztreonam + avibaktam kombinasyon mantığı
C) Seftriakson
D) Nafsilin
E) Amoksisilin
Cevap: B.
Açıklama: NDM, avibaktamla inhibe olmaz; aztreonam korunarak kullanılabilir.
7
Candida glabrata kandidemisi. İlk tedavi?
A) Flukonazol
B) Ekinokandin
C) Griseofulvin
D) Terbinafin
E) Nistatin gargara
Cevap: B.
Açıklama: Kandidemide özellikle C. glabrata’da başlangıç ekinokandindir.
8
Kandidemi tanısı alan yoğun bakım hastasında yapılması gereken önemli işlem?
A) Santral kateteri korumak
B) Göz dibi muayenesi hiç gerekmez
C) Kan kültürü temizlenene dek takip
D) Sadece tek doz antifungal
E) Steroid başlamak
Cevap: C.
Açıklama: Kandidemide kültür negatifleşmesi izlenir; tedavi genelde son negatifleşmeden sonra sürdürülür.
9
HIV+, CD4 35, dispne, hipoksi, bilateral interstisyel infiltrasyon, LDH yüksek. Tanı?
A) PCP pnömonisi
B) Legionella
C) Aspergilloz
D) Tüberküloz menenjiti
E) Bruselloz
Cevap: A.
Açıklama: CD4 <200, subakut dispne ve hipoksi Pneumocystis jirovecii lehine.
10
PCP’de PaO₂ 62 mmHg. Tedaviye ne eklenir?
A) Steroid
B) Rifampisin
C) Asiklovir
D) Kolistin
E) Daptomisin
Cevap: A.
Açıklama: Orta-ağır PCP’de hipoksemi varsa kortikosteroid verilir.
11
Kene teması sonrası ateş, lökopeni, trombositopeni, transaminaz yüksekliği. Türkiye’de öncelikli tanı?
A) Kırım-Kongo kanamalı ateşi
B) Tularemi
C) Sıtma
D) Leptospiroz
E) Şarbon
Cevap: A.
Açıklama: Kene + sitopeni + kanama riski Kırım-Kongo’yu düşündürür.
12
Pastörize edilmemiş süt, ateş, gece terlemesi, bel ağrısı. En olası etken?
A) Brucella melitensis
B) Listeria monocytogenes
C) Vibrio cholerae
D) Clostridium tetani
E) Bacillus cereus
Cevap: A.
Açıklama: Brusellozda süt ürünü, gece terlemesi ve spondilodiskit tipiktir.
13
Brusella spondilodiskiti için uygun tedavi?
A) 3 gün azitromisin
B) Doksisiklin + rifampisin ± aminoglikozid, uzun süre
C) Tek doz seftriakson
D) Flukonazol
E) Oseltamivir
Cevap: B.
Açıklama: Fokal bruselloz uzun kombinasyon tedavisi gerektirir.
14
Travma sonrası toprakla kontamine yara, kas spazmı. Profilakside eksik aşılı hastada?
A) Sadece yara yıkama
B) Tetanoz aşısı + TIG
C) Sadece parasetamol
D) Rifampisin
E) BCG
Cevap: B.
Açıklama: Kirli yara + yetersiz immünizasyon: Td/Tdap + tetanoz immünglobulini.
15
Gebede grip, 48 saati geçmiş. Tedavi?
A) Tedavi verilmez
B) Oseltamivir başlanır
C) Ribavirin
D) Gansiklovir
E) Amantadin
Cevap: B.
Açıklama: Gebelik yüksek risklidir; süre geçse de oseltamivir düşünülür.
16
S. aureus bakteriyemisi var. Daptomisin hangi durumda uygun değildir?
A) Sağ kalp endokarditi
B) Bakteriyemi
C) MRSA sepsisi
D) Pnömoni
E) Kateter enfeksiyonu
Cevap: D.
Açıklama: Daptomisin pulmoner surfaktanla inaktive olur; pnömonide kullanılmaz.
17
MRSA menenjiti. En uygun ajan?
A) Daptomisin
B) Vankomisin
C) Fosfomisin oral
D) Sefaleksin
E) Azitromisin
Cevap: B.
Açıklama: MRSA menenjitinde BOS penetrasyonu ve etkinlik açısından vankomisin temel ajandır.
18
Enterokok endokarditi, yüksek düzey aminoglikozid direnci. Tedavi?
A) Ampisilin + gentamisin
B) Ampisilin + seftriakson
C) Sadece siprofloksasin
D) Vankomisin tek doz
E) Doksisiklin
Cevap: B.
Açıklama: E. faecalis endokarditinde aminoglikozid direnç varsa ampisilin-seftriakson sinerjisi kullanılır.
19
Mekanik ventilatörde hasta; Acinetobacter baumannii, karbapenem dirençli. Hangisi direnç rehberlerinde gündeme gelir?
A) Sefazolin
B) Sulbaktam içeren rejim
C) Amoksisilin
D) Makrolid
E) Nitrofurantoin
Cevap: B.
Açıklama: CRAB’de sulbaktam aktivitesi önemlidir.
20
Stenotrophomonas maltophilia bakteriyemisi. Klasik tedavi?
A) TMP-SMX
B) Meropenem
C) Seftriakson
D) Ampisilin
E) Metronidazol
Cevap: A.
Açıklama: S. maltophilia karbapenemlere dirençlidir; TMP-SMX klasik seçenektir.
21
C. difficile ağır kolit. İlk seçenek?
A) Loperamid
B) Oral vankomisin veya fidaksomisin
C) IV seftriakson
D) Oral asiklovir
E) Flukonazol
Cevap: B.
Açıklama: C. difficile’de oral vankomisin/fidaksomisin temel tedavilerdir.
22
Fulminan C. difficile: hipotansiyon, ileus, megakolon. Tedavi?
A) Oral vankomisin + IV metronidazol
B) Sadece probiyotik
C) Oral siprofloksasin
D) TMP-SMX
E) Oseltamivir
Cevap: A.
Açıklama: Fulminan tabloda oral/NG vankomisin ve IV metronidazol gerekir.
23
Tüberküloz menenjiti şüphesi. Tedaviye eklenmesi gereken?
A) Steroid
B) Antikoagülan
C) Flukonazol
D) Azitromisin
E) Daptomisin
Cevap: A.
Açıklama: TB menenjitte kortikosteroid mortalite ve nörolojik sekelleri azaltır.
24
Aktif akciğer TB tedavisinde standart başlangıç?
A) HRZE
B) Sadece INH
C) Sadece rifampisin
D) Amoksisilin-klavulanat
E) Vankomisin
Cevap: A.
Açıklama: Duyarlı TB’de başlangıç dörtlü HRZE’dir.
25
Rifampisin kullanan hastada oral kontraseptif başarısızlığı nedeni?
A) CYP inhibisyonu
B) CYP indüksiyonu
C) Renal tübüler blokaj
D) Folat antagonizması
E) Protein sentezi inhibisyonu
Cevap: B.
Açıklama: Rifampisin güçlü enzim indükleyicidir.
26
İmmünsüprese hastada CMV retiniti. Tedavi?
A) Gansiklovir/valgansiklovir
B) Asiklovir düşük doz
C) Oseltamivir
D) Amfoterisin B
E) Penisilin G
Cevap: A.
Açıklama: CMV’de gansiklovir veya valgansiklovir kullanılır.
27
Böbrek nakilli hastada JC virüs ilişkili progresif multifokal lökoensefalopati. Esas yaklaşım?
A) İmmünsüpresyonu azaltmak
B) Yüksek doz seftriakson
C) Rifampisin
D) Flukonazol
E) Albendazol
Cevap: A.
Açıklama: PML’de spesifik güçlü antiviral yoktur; immün restorasyon esastır.
28
Kedi tırmığı sonrası aksiller lenfadenit. Etken?
A) Bartonella henselae
B) Coxiella burnetii
C) Rickettsia prowazekii
D) Yersinia pestis
E) Francisella tularensis
Cevap: A.
Açıklama: Kedi tırmığı hastalığı Bartonella henselae ile ilişkilidir.
29
Avcıda ülseroglandüler hastalık, tavşan teması. Tanı?
A) Tularemi
B) Bruselloz
C) Difteri
D) Kolera
E) Lejyonelloz
Cevap: A.
Açıklama: Tavşan/kemirici teması ve ülseroglandüler tablo tularemi lehinedir.
30
Atipik pnömoni, hiponatremi, ishal, otel su sistemi öyküsü. Etken?
A) Legionella pneumophila
B) Mycoplasma pneumoniae
C) Pneumococcus
D) Moraxella
E) Nocardia
Cevap: A.
Açıklama: Legionella’da su aerosolleri, hiponatremi ve GİS bulguları tipiktir.
31
Legionella pnömonisinde uygun tedavi?
A) Azitromisin veya levofloksasin
B) Sefazolin
C) Ampisilin
D) Nitrofurantoin
E) Vankomisin
Cevap: A.
Açıklama: Hücre içi etkili makrolid veya florokinolon gerekir.
32
BOS: lenfositik pleositoz, temporal lob tutulumu, hemorajik nekroz. Tedavi?
A) Asiklovir
B) Seftriakson
C) Flukonazol
D) Metronidazol
E) TMP-SMX
Cevap: A.
Açıklama: HSV ensefaliti temporal lob tutar; acil asiklovir gerekir.
33
HIV hastasında halka tarzı beyin lezyonları, CD4 60, IgG Toxoplasma pozitif. Tedavi?
A) Pirimetamin + sülfadiazin + folinik asit
B) Flukonazol
C) Rifampisin
D) Albendazol tek doz
E) Vankomisin
Cevap: A.
Açıklama: Serebral toksoplazmozda klasik kombinasyon budur.
34
HIV’de MAC profilaksisi hangi eşikte gündeme gelir?
A) CD4 <500
B) CD4 <200
C) CD4 <100
D) CD4 <50
E) Viral yük negatifken
Cevap: D.
Açıklama: MAC riski özellikle CD4 <50’de belirgindir.
35
HIV tedavisi başlanan hastada TB lenfadeniti kötüleşiyor, kültür negatifleşmiş. Tanı?
A) IRIS
B) Tedavi başarısızlığı kesin
C) Yeni malignite kesin
D) C. difficile
E) PCP
Cevap: A.
Açıklama: ART sonrası immün toparlanmaya bağlı paradoksal kötüleşme IRIS’tir.
36
Diyabetik ketoasidoz sonrası siyah nazal eskar, orbital tutulum. Etken?
A) Mucorales
B) Aspergillus fumigatus
C) Candida albicans
D) Cryptococcus
E) Pneumocystis
Cevap: A.
Açıklama: Rinoserebral mukormikoz DKA ile tipiktir.
37
Mukormikoz tedavisi?
A) Vorikonazol
B) Liposomal amfoterisin B + cerrahi debridman
C) Flukonazol
D) Ekinokandin tek başına
E) Nistatin
Cevap: B.
Açıklama: Mukorda vorikonazol etkisizdir; amfoterisin ve cerrahi esastır.
38
Hayvan ısırığı sonrası selülit; Pasteurella düşünülüyor. Tedavi?
A) Amoksisilin-klavulanat
B) Sefaleksin tek başına
C) Metronidazol tek başına
D) Flukonazol
E) Oseltamivir
Cevap: A.
Açıklama: Hayvan ısırığında Pasteurella ve anaeroblar için amoksisilin-klavulanat uygundur.
39
Dalak yokluğu olan hastada sepsis. En riskli kapsüllü bakteri?
A) Streptococcus pneumoniae
B) Mycoplasma
C) Chlamydia
D) Candida
E) Giardia
Cevap: A.
Açıklama: Aspleni kapsüllü bakterilere, özellikle pnömokoka duyarlılığı artırır.
40
Orak hücreli çocukta osteomiyelit. Salmonella düşünülür. Tedavi hedefi?
A) Gram negatif basil kapsaması
B) Sadece anaerob
C) Sadece mantar
D) Sadece viral
E) Parazit
Cevap: A.
Açıklama: Orak hücrede Salmonella osteomiyeliti klasik tuzaktır.
41
Deri şarbonunda tipik lezyon?
A) Ağrısız siyah eskar
B) Veziküler dermatomal döküntü
C) Bal rengi krut
D) Hedef lezyon
E) Gümüş skuam
Cevap: A.
Açıklama: Şarbonda ağrısız siyah eskar karakteristiktir.
42
Listeria menenjiti riski yüksek hasta?
A) Genç sağlıklı erkek
B) Gebe, yaşlı veya hücresel immün yetmezlikli hasta
C) Sadece sporcu
D) Aşılı çocuk
E) İzole hipertansiyon
Cevap: B.
Açıklama: Listeria özellikle gebelik, yaşlılık ve immünsüpresyonda önemlidir.
43
Listeria menenjitinde uygun antibiyotik?
A) Seftriakson
B) Ampisilin
C) Azitromisin
D) Metronidazol
E) Flukonazol
Cevap: B.
Açıklama: Listeria sefalosporinlere doğal dirençlidir; ampisilin gerekir.
44
Protez eklem enfeksiyonu, biyofilm, koagülaz-negatif stafilokok. Biyofilm için eklenen ajan?
A) Rifampisin
B) Metronidazol
C) Flukonazol
D) Oseltamivir
E) Albendazol
Cevap: A.
Açıklama: Stafilokokal protez enfeksiyonlarında rifampisin biyofilm etkinliği nedeniyle eklenir.
45
Nocardia akciğer enfeksiyonu ve beyin apsesi. Tedavi?
A) TMP-SMX temelli uzun tedavi
B) Flukonazol
C) Oseltamivir
D) Penisilin V
E) Doksisiklin tek doz
Cevap: A.
Açıklama: Nocardia’da TMP-SMX temel ajandır; dissemine hastalık uzun tedavi ister.
46
BOS’ta nötrofil, düşük glukoz; diplokok. Deksametazon hangi durumda özellikle yararlı?
A) Pnömokok menenjiti şüphesi
B) HSV ensefaliti
C) Kriptokok menenjiti
D) Toksoplazmoz
E) CMV retiniti
Cevap: A.
Açıklama: Erişkin pnömokok menenjitinde erken steroid faydalıdır.
47
Meningokok temaslı sağlık çalışanında profilaksi?
A) Rifampisin/siprofloksasin/seftriakson seçeneklerinden biri
B) Flukonazol
C) Albendazol
D) Oseltamivir
E) Metronidazol
Cevap: A.
Açıklama: Yakın temaslılarda kemoprofilaksi gerekir.
48
Kronik Q ateşi en sık hangi klinikle ilişkilidir?
A) Endokardit
B) Tonsillit
C) Selülit
D) Kolera
E) Sistit
Cevap: A.
Açıklama: Coxiella burnetii kronik enfeksiyonda kültür-negatif endokardit yapabilir.
49
Kültür negatif endokardit + hayvan doğum ürünleri teması. Etken?
A) Coxiella burnetii
B) Vibrio vulnificus
C) Shigella
D) Rotavirus
E) Giardia
Cevap: A.
Açıklama: Q ateşi, çiftlik hayvanları ve doğum ürünleri temasıyla bulaşabilir.
50
Sirotik hastada çiğ deniz ürünü sonrası fulminan selülit-sepsis. Etken?
A) Vibrio vulnificus
B) Salmonella typhi
C) Listeria
D) Brucella
E) Bartonella
Cevap: A.
Açıklama: Siroz + çiğ deniz ürünü + nekrotizan yumuşak doku enfeksiyonu Vibrio vulnificus için klasiktir.