Transplantasyon Tıbbı – YDUS Düzeyi 20 Zor Çoktan Seçmeli Soru
Soru 1
Böbrek transplantasyonu sonrası ilk 24 saatte gelişen anürinin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kronik rejeksiyon
B) BK virüs nefropatisi
C) Renal arter trombozu
D) Kalsinörin inhibitör toksisitesi
E) Rekürren glomerülonefrit
Doğru cevap: C
Açıklama:
Erken posttransplant dönemde ani anüri en çok vasküler komplikasyonları düşündürür. Renal arter veya ven trombozu greft kaybının önemli nedenidir. Doppler USG acil değerlendirmede kullanılır.
Soru 2
Karaciğer transplantasyonu sonrası en sık görülen vasküler komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?
A) Portal ven trombozu
B) Hepatik arter trombozu
C) Splenik arter anevrizması
D) Hepatik ven obstrüksiyonu
E) Mezenter iskemi
Doğru cevap: B
Açıklama:
Özellikle erken dönemde hepatik arter trombozu ciddi biliyer iskemiye yol açabilir. Karaciğerin safra yolları büyük ölçüde hepatik arterden beslendiği için kritik önemdedir.
Soru 3
Akut hücresel rejeksiyonda histopatolojik olarak en karakteristik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Fibrinoid nekroz
B) İnterstisyel lenfosit infiltrasyonu
C) Amiloid birikimi
D) Diffüz glomerüloskleroz
E) Granülomatöz inflamasyon
Doğru cevap: B
Açıklama:
Akut T hücre aracılı rejeksiyonda interstisyel infiltrasyon ve tubulit tipiktir. Özellikle böbrek biyopsisinde Banff sınıflaması kullanılır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi hiperakut rejeksiyon için doğrudur?
A) Günler içinde gelişir
B) CD8 T hücreleri baskındır
C) Önceden oluşmuş antikorlarla ilişkilidir
D) Steroide iyi yanıt verir
E) CMV enfeksiyonu ile ilişkilidir
Doğru cevap: C
Açıklama:
Hiperakut rejeksiyon dakikalar-saatler içinde gelişir ve alıcıdaki preform antikorların donör endoteline saldırısı sonucu oluşur.
Soru 5
Kalp transplantasyonu sonrası kronik rejeksiyonun temel patolojik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Diffüz alveolar hasar
B) Bronşiolit obliterans
C) Kardiyak allograft vaskülopatisi
D) Fokal segmental glomerüloskleroz
E) Portal fibrozis
Doğru cevap: C
Açıklama:
Kalp nakli sonrası kronik rejeksiyonun en önemli formu diffüz intimal proliferasyonla seyreden kardiyak allograft vaskülopatisidir.
Soru 6
Akciğer transplantasyonu sonrası gelişen bronşiolitis obliterans sendromu en çok hangi durumla ilişkilidir?
A) Akut humoral rejeksiyon
B) Kronik rejeksiyon
C) BK virüs enfeksiyonu
D) CMV koliti
E) Takrolimus toksisitesi
Doğru cevap: B
Açıklama:
Bronşiolitis obliterans kronik akciğer allograft disfonksiyonunun temel nedenidir.
Soru 7
Aşağıdaki enfeksiyonlardan hangisi transplant sonrası ilk ayda en sık görülür?
A) Pneumocystis jirovecii
B) Toplum kökenli bakteriyel enfeksiyonlar
C) CMV hastalığı
D) Aspergilloz
E) BK virüs nefropatisi
Doğru cevap: B
Açıklama:
İlk ayda daha çok nozokomiyal ve cerrahi ilişkili bakteriyel enfeksiyonlar görülür.
Soru 8
CMV açısından en yüksek riskli transplant kombinasyonu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Donör (-) / Alıcı (-)
B) Donör (+) / Alıcı (-)
C) Donör (-) / Alıcı (+)
D) Donör (+) / Alıcı (+)
E) Risk eşittir
Doğru cevap: B
Açıklama:
Seronegatif alıcıya seropozitif donörden organ verilmesi primer ağır CMV enfeksiyonu açısından en riskli durumdur.
Soru 9
BK virüs nefropatisi en sık hangi transplantasyonda görülür?
A) Karaciğer
B) Kalp
C) Akciğer
D) Böbrek
E) Pankreas
Doğru cevap: D
Açıklama:
BK polyomavirüsü özellikle böbrek transplant alıcılarında greft kaybına neden olabilir.
Soru 10
Takrolimusun en önemli doz kısıtlayıcı yan etkilerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hipoglisemi
B) Nefrotoksisite
C) Hipokalsemi
D) Makrositer anemi
E) Hemoliz
Doğru cevap: B
Açıklama:
Kalsinörin inhibitörleri afferent arteriol vazokonstrüksiyonu yaparak nefrotoksisite oluşturur.
Soru 11
Sirolimusun etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
A) IL-2 sentez inhibisyonu
B) mTOR inhibisyonu
C) TNF-α blokajı
D) CD20 inhibisyonu
E) Kompleman inhibisyonu
Doğru cevap: B
Açıklama:
Sirolimus mTOR inhibitörüdür ve T hücre proliferasyonunu baskılar.
Soru 12
Posttransplant lenfoproliferatif hastalık en sık hangi ajanla ilişkilidir?
A) HSV
B) CMV
C) EBV
D) BK virüs
E) HHV-6
Doğru cevap: C
Açıklama:
EBV ilişkili B hücre proliferasyonu transplant sonrası PTLD gelişiminde temel etkendir.
Soru 13
Karaciğer transplantasyonu için Milan kriterlerine uyan HCC hastasında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Tek lezyon >10 cm
B) Makrovasküler invazyon vardır
C) Uzak metastaz vardır
D) Sınırlı tümör yükü vardır
E) Transplant kontrendikedir
Doğru cevap: D
Açıklama:
Milan kriterleri transplant sonrası iyi prognozlu sınırlı HCC olgularını tanımlar.
Soru 14
ABO uyumsuz böbrek transplantasyonunda en önemli sorun aşağıdakilerden hangisidir?
A) BK virüsü
B) Hiperakut rejeksiyon
C) Hiperkalsemi
D) TMA
E) Safra kaçağı
Doğru cevap: B
Açıklama:
ABO antijenlerine karşı preform antikorlar hiperakut rejeksiyona yol açabilir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi antikor aracılı rejeksiyon lehinedir?
A) C4d pozitifliği
B) Granülom
C) Eozinofili
D) IgA birikimi
E) Amyloid
Doğru cevap: A
Açıklama:
Peritübüler kapillerlerde C4d birikimi humoral rejeksiyon açısından önemlidir.
Soru 16
Pneumocystis jirovecii profilaksisinde ilk tercih aşağıdakilerden hangisidir?
A) Asiklovir
B) TMP-SMX
C) Valgansiklovir
D) Flukonazol
E) Rifampisin
Doğru cevap: B
Açıklama:
TMP-SMX hem PCP hem de bazı bakteriyel enfeksiyonlara karşı koruma sağlar.
Soru 17
Karaciğer transplantasyonu sonrası geç dönemde kolestatik enzim yüksekliğinin en önemli nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hepatik arter stenozu
B) Safra yolu striktürü
C) Splenomegali
D) BK virüsü
E) Hiperparatiroidi
Doğru cevap: B
Açıklama:
Biliyer striktürler geç dönem kolestazın önemli nedenidir.
Soru 18
Donör spesifik antikorların en önemli klinik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Taşikardi
B) Akut humoral rejeksiyon
C) Hiperkalemi
D) Osteoporoz
E) Safra taşı
Doğru cevap: B
Açıklama:
DSA varlığı özellikle antikor aracılı rejeksiyon açısından önemlidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi canlı vericili böbrek transplantasyonu için mutlak kontrendikasyondur?
A) Kontrollü hipertansiyon
B) BMI 31 kg/m²
C) Aktif malignite
D) 55 yaş
E) Geçirilmiş nefrolitiazis
Doğru cevap: C
Açıklama:
Aktif malignitesi olan birey canlı donör olamaz.
Soru 20
Karaciğer transplantasyonu sonrası en sık görülen malignite aşağıdakilerden hangisidir?
A) Glioblastom
B) Melanom
C) Cilt kanserleri
D) Osteosarkom
E) Testis tümörü
Doğru cevap: C
Açıklama:
Uzun süreli immünsüpresyon sonrası non-melanom cilt kanserleri sık görülür.