İpsilateral 6. ve 7.kraniyal sinir felçleri, kontralateral ataksi, ipsilateral Horner sendromu, ipsilateral işitme kaybı, ipsilateral tat duyusunda azalma hangi sendromda görülür?
a) Raymond
b) Millard-Gubler
c) Gradenigo
d) Foville
e) Melkersson-Rosenthal
Bu klinik tablo, nöroanatomik olarak ponsun alt kısmını (kaudal pons) geniş bir şekilde tutan bir lezyonu tarif etmektedir. Verilen seçenekler arasında bu geniş bulgu kümesini en iyi açıklayan cevap d) Foville sendromu‘dur.
TUS, YDUS veya USMLE gibi spesifik uzmanlık ve yeterlik sınavlarında (özellikle TND Yeterlik Sınavlarında) bu tür zorlu beyin sapı sendromları sıklıkla karşımıza çıkar. Gelin bulguların anatomik karşılıklarını ve neden diğer seçeneklerin elendiğini adım adım inceleyelim:
Bulguların Nöroanatomik Analizi:
- İpsilateral 6. ve 7. kraniyal sinir felçleri: Lezyonun kesin olarak kaudal pons tegmentumunda olduğunu gösterir (N. Abducens ve N. Facialis çekirdekleri/fasikülleri komşudur).
- İpsilateral Horner sendromu: İnen sempatik yolun (hipotalamospinal traktus) tutulduğunu gösterir.
- İpsilateral işitme kaybı: 8. kraniyal sinirin (N. Vestibulocochlearis) veya kohlear nükleusların lezyona dahil olduğunu gösterir.
- İpsilateral tat duyusunda azalma: Fasyal sinirin (chorda tympani aracılığıyla) veya Nucleus tractus solitarius’un etkilenmesiyle ortaya çıkar.
- Kontralateral ataksi: Lezyonun medial/paramedian bölgelere uzanarak kortikopontoserebellar lifleri veya pontin nükleusları kesintiye uğrattığının (sıklıkla ataksik hemiparezi tablosuyla birlikte) bir göstergesidir.
Neden “Foville” Doğru Yanıt?
Klasik Foville sendromu (Medial inferior pontin sendrom), baziler arterin paramedian dallarının tıkanmasıyla oluşur. Klasik triadında ipsilateral horizontal bakış felci (6. sinir veya PPRF), ipsilateral 7. sinir felci ve kontralateral hemiparezi vardır.
Ancak literatürde ve nöroloji board sınavlarında, tegmental enfarktın laterale ve dorsale doğru genişlediği Foville varyantları tanımlanır. Lezyon genişlediğinde inen sempatik yollar (Horner), işitme yolları (sağırlık) ve pontin yollar (ataksi) tabloya eklenir. Şıklardaki sendromlar arasında tegmental yapıları bu kadar geniş içine alabilen tek sendrom Foville’dir.
Diğer Seçenekler Neden Yanlış?
- a) Raymond sendromu: Ventral medial pons lezyonudur. Sadece ipsilateral 6. sinir felci ve kontralateral hemipleji yapar. Fasiyal paralizi (7. sinir) veya Horner gibi bulgular görülmez.
- b) Millard-Gubler sendromu: Ventral (ön) pons lezyonudur. İpsilateral 6. ve 7. sinir felci + kontralateral hemipleji yapar. Ancak lezyon tegmentuma (arkaya) uzanmadığı için işitme kaybı, tat alma bozukluğu ve Horner sendromu kesinlikle beklenmez.
- c) Gradenigo sendromu: Kafa içi değil, temporal kemiğin petröz apeks bölgesinin (genellikle otitis media sonrası) inflamasyonudur. İpsilateral 6. sinir felci, 5. sinir (trigeminal) bölgesinde ağrı ve kulak akıntısı yapar.
- e) Melkersson-Rosenthal sendromu: Nörovasküler bir sendrom değildir. Tekrarlayan periferik fasiyal paralizi, orofasiyal ödem ve fissürlü dil ile karakterize granülomatöz bir hastalıktır.
(Ek bir bilgi: Bazen lateral pontin sendromu / AICA enfarktı ile karıştırılabilir ancak AICA lezyonlarında klasik olarak kontralateral değil, ipsilateral ataksi görülür.)