LEQSELVI™ (DEURUXOLITINIB)

Deuruxolitinib, JAK1 ve JAK2’yi seçici olarak inhibe eden yeni nesil bir Janus Kinaz (JAK) inhibitörüdür ve Leqselvi™ marka adıyla Temmuz 2024’te FDA tarafından şiddetli alopesi areata tedavisi için onaylanmıştır.

Mekanizma: JAK1/2 İnhibisyonu ve Alopesi Areata

Alopesi areata, esas olarak otoimmün, T-hücre aracılı bir saç kökü saldırısıdır.
Kritik yolaklar:

• IFN-γ – JAK1/2 – STAT1
• IL-15 – JAK1/3 – STAT5
• IL-2, IL-7, IL-21 gibi sitokinler
• CD8+ NKG2D+ T hücrelerinin saç follikülüne infiltrasyonu

Deuruxolitinib, JAK1/2 inhibisyonu ile bu sitokin sinyallerini bloke eder ve saç follikülüne karşı gelişen otoimmün yanıtı baskılar.

Endikasyon

FDA onayı:
✔ Şiddetli alopesi areata (≥%50 saç kaybı) olan yetişkin hastalar

Henüz çocuklarda onaylı değildir. Alopecia totalis ve universalis alt gruplarında da etkili bulunmuştur.

Klinik Etkinlik (Faz 3 Çalışmalar)

SALT Skoru ile etkinlik değerlendirilir.

(SALT = Scalp Alopecia Tool)

Faz 3 klinik çalışmalarda:

• Deuruxolitinib alan hastaların %30–41’i, 24–36 hafta sonunda SALT ≤20 hedefine ulaşmıştır.
• Plasebo grubunda bu oran %5–7 idi.
• Alopecia totalis/universalis alt tiplerinde bile anlamlı saç çıkışı bildirilmiştir.

Baricitinib ile karşılaştırma

• Baricitinib (JAK1/2 inhibitörü) ile etkinlik düzeyleri benzer
• Bazı popülasyonlarda deuruxolitinib daha hızlı yanıt verebilmiştir
• Her iki ilaç da klasik immünsüpresif tedavilere (steroid, siklosporin) kıyasla çok daha etkilidir

Diğer JAK inhibitörleriyle karşılaştırma

Yan Etkiler ve Güvenlik – FDA Boxed Warning

Deuruxolitinib’in FDA etiketi, tüm JAK inhibitörleri için genel olan kutulu uyarıyı (boxed warning) içerir:

A) Ciddi Enfeksiyonlar

• TB reaktivasyonu
• Herpes zoster
• Bakteriyel/opportunistik enfeksiyonlar

B) Malignite riski

• Lenfoma
• Akciğer kanseri
• Diğer solid tümörlerde minimal artış

C) Kardiyovasküler olaylar

• MI, stroke, CV ölüm
• Özellikle 50 yaş üstü + sigara içenlerde

D) Tromboz riski

• DVT/PE
• Arteryel tromboz

E) Laboratuvar anormallikleri

• LDL ve HDL artışı
• Trombosit veya hemoglobin değişiklikleri
• Karaciğer enzimlerinde yükselme

Bu riskler pan-JAK inhibitörlerinde daha belirgin olmakla birlikte, seçici JAK1/2 inhibitörlerinde daha dengeli bir güvenlik profili vardır.

Dozaj

FDA onaylı doz:

• Genellikle 40 mg ağızdan günde bir
• Klinik çalışmalara göre 20–40 mg değerlendirilmiştir
• Tedavi uzun süreli olup saç dökülmesi durduktan sonra bile devam gerektirebilir

Onay Durumu

• Temmuz 2024 → ABD FDA onayı
• Avrupa, Kanada ve diğer ülkelerde onay süreçleri devam etmektedir.
• Türkiye’de henüz ruhsatlı değildir (2025 itibarıyla bekleme aşamasında olabilir).

İsimlendirme

• Leqselvi™ → ticari marka adı
• Deuruxolitinib → ABD Adopted Name (USAN)
• INN (Uluslararası Jenerik İsim) aynı şekildedir

Alopesi Areata Tedavisinde Deuruxolitinib’in Yeri

Kime önerilir?

• Şiddetli saç kaybı olan
• Steroid / siklosporin / metotreksat başarısızlığı
• Baricitinib veya ritlecitinib’e yanıtsız hastalar
• Hızlı yanıt isteyen popülasyon
• Totalis/universalis olguları

Avantajları

• Oral form
• JAK1/2 hedeflemesi sayesinde geniş sitokin blokajı
• Etkinlik diğer JAK inhibitörleriyle kıyaslanabilir veya üstün

Dezavantajları

• Boxed warning riski
• Maliyet yüksek olabilir
• Düzenli laboratuvar takibi gerekir

Özet

• Deuruxolitinib = Leqselvi, JAK1/2 inhibitörü.
• FDA onayı: Şiddetli alopesi areata (2024).
• Etkinlik: SALT skorunda belirgin iyileşme; baricitinib ile benzer.
• Yan etkiler: Ciddi enfeksiyon, kardiyovasküler olaylar, malignite, tromboz (boxed warning).
• JAK inhibitörü sınıfının ortak riskleri geçerlidir.
• Oral kullanım; 40 mg/gün yaygın protokol.
• Alopesi totalis/universalis dahil güçlü etki gösterir.