YDUS Dahiliye 3

Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları • Gastroenteroloji • Geriatri • Hematoloji • İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları • İş ve Meslek Hastalıkları • Nefroloji • Tıbbi Onkoloji • Romatoloji • Yoğun Bakım

60 çoktan seçmeli + 20 açık uçlu zor soru; her soru açıklamalı cevaplıdır.

Bölüm I — Çoktan Seçmeli Sorular (60)

1. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Tip 1 diyabetli, mikroalbuminürisi olan 34 yaşındaki hastada gece hipoglisemileri ve sabah hiperglisemisi saptanıyor. Sürekli glukoz izlemi 03.00 civarında belirgin hipoglisemi, 07.00 civarında rebound hiperglisemi gösteriyor. En uygun yorum hangisidir?

A) Dawn fenomeni; bazal insülin artırılmalıdır

B) Somogyi etkisi; gece bazal insülin/akşam doz gözden geçirilmelidir

C) İnsülin antikoru sendromu; steroid başlanmalıdır

D) Tip 2 diyabete geçiş; metformin eklenmelidir

E) Otonom nöropati; tüm insülin kesilmelidir

Doğru cevap: B

Açıklama: Gece hipoglisemisi ardından karşı düzenleyici hormonlarla sabah hiperglisemisi Somogyi etkisini düşündürür. Dawn fenomeninde gece hipoglisemisi yoktur; bazal artırmak burada hipoglisemiyi derinleştirebilir.

2. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Hiperkalsemi, düşük PTH, yüksek 1,25(OH)2D ve normal 25(OH)D düzeyi olan hastada akciğerde bilateral hiler lenfadenopati vardır. En olası mekanizma nedir?

A) Paratiroid adenomu

B) PTHrP salgılayan skuamöz hücreli karsinom

C) Granülom makrofajlarında 1-alfa hidroksilaz aktivitesi

D) Ailesel hipokalsiürik hiperkalsemi

E) Tiyazide bağlı kalsiyum retansiyonu

Doğru cevap: C

Açıklama: Sarkoidoz ve bazı granülomatöz hastalıklarda makrofaj 1-alfa hidroksilazı PTH’den bağımsız 1,25(OH)2D üretir; PTH baskılıdır.

3. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

ACTH bağımlı Cushing sendromunda yüksek doz deksametazonla kortizol %60 baskılanıyor; hipofiz MR 4 mm lezyon gösteriyor. Ektopik ACTH ile Cushing hastalığını ayırmada en değerli test hangisidir?

A) Serum DHEA-S

B) İnferior petrozal sinüs örneklemesi

C) Tiroid sintigrafisi

D) 24 saatlik idrar metanefrin

E) Bazal prolaktin

Doğru cevap: B

Açıklama: Küçük hipofiz insidentalomları sık olduğundan, ACTH kaynağı için inferior petrozal sinüs örneklemesi altın standarttır.

4. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

MEN2A şüphesi olan hastada medüller tiroid karsinomu saptanıyor. Aile taraması için en kritik genetik test hangisidir?

A) MEN1

B) RET protoonkogen

C) VHL

D) PRKAR1A

E) SDHB

Doğru cevap: B

Açıklama: MEN2A/MEN2B ve ailesel medüller tiroid karsinomunda temel germline mutasyon RET protoonkogenindedir; profilaktik tiroidektomi zamanlamasını belirler.

5. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Hiponatremi, hiperkalemi, hipotansiyon ve hiperpigmentasyonla gelen hastada primer adrenal yetmezlik düşünülüyor. Tanıyı destekleyen en beklenen kombinasyon hangisidir?

A) Düşük ACTH, düşük kortizol

B) Yüksek ACTH, düşük kortizol

C) Düşük renin, yüksek aldosteron

D) Yüksek kortizol, düşük ACTH

E) Normal ACTH, yüksek aldosteron

Doğru cevap: B

Açıklama: Primer adrenal yetmezlikte kortizol düşer, negatif geri bildirim kaybı ile ACTH artar; mineralokortikoid eksikliği hiperkalemi ve hipotansiyon yapar.

6. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Papiller tiroid kanseri nedeniyle tiroidektomi olmuş, radyoaktif iyot almış hastada tiroglobulin yükseliyor, iyot taraması negatif. En uygun görüntüleme yaklaşımı hangisidir?

A) DEXA

B) FDG-PET/BT

C) Somatostatin reseptör sintigrafisi

D) MIBG sintigrafisi

E) Tiroid USG gereksizdir

Doğru cevap: B

Açıklama: Tiroglobulin pozitif, iyot taraması negatif olgularda dediferansiye/metabolik aktif hastalık için FDG-PET/BT değerlidir.

7. Gastroenteroloji

Primer sklerozan kolanjitli ülseratif kolit hastasında kolanjiyografide dominant striktür ve CA 19-9 artışı var. En önemli dışlanması gereken komplikasyon nedir?

A) Hepatoselüler adenom

B) Kolanjiyokarsinom

C) Akut pankreatit

D) Budd-Chiari sendromu

E) Wilson hastalığı

Doğru cevap: B

Açıklama: PSC’de dominant striktür, kolestazda kötüleşme ve CA 19-9 artışı kolanjiyokarsinom açısından alarm bulgusudur.

8. Gastroenteroloji

Çölyak hastasında glutensiz diyete uyuma rağmen kilo kaybı ve diyare sürüyor; ince barsak biyopsisinde monoklonal intraepitelyal lenfosit artışı var. En olası durum hangisidir?

A) Mikroskopik kolit

B) Refrakter çölyak tip II

C) Laktoz intoleransı

D) Whipple hastalığı

E) İrritabl bağırsak sendromu

Doğru cevap: B

Açıklama: Refrakter çölyak tip II’de aberan/monoklonal IEL artışı vardır ve enteropati ilişkili T hücreli lenfoma riski yüksektir.

9. Gastroenteroloji

Sirozlu hastada masif asit, idrar sodyumu düşük, serum kreatinin hızla yükseliyor; renal USG normal, aktif sediman yok, albumin genişlemesine yanıt yok. En olası tanı nedir?

A) Akut tübüler nekroz

B) Hepatorenal sendrom-AKI

C) Postrenal obstrüksiyon

D) IgA nefropatisi

E) Renal ven trombozu

Doğru cevap: B

Açıklama: Siroz ve portal hipertansiyon zemininde fonksiyonel renal vazokonstriksiyon, aktif sediman olmaması ve albumine yanıtsız AKI HRS-AKI lehinedir.

10. Gastroenteroloji

HBsAg pozitif, HBeAg negatif, HBV DNA yüksek ve ALT yüksek hastada en olası faz hangisidir?

A) İmmün toleran faz

B) İnaktif taşıyıcılık

C) HBeAg negatif kronik hepatit

D) Pencere dönemi

E) İyileşmiş enfeksiyon

Doğru cevap: C

Açıklama: HBeAg negatif, DNA ve ALT yüksekliği prekor/core promoter mutantlarla ilişkili HBeAg negatif kronik hepatiti düşündürür.

11. Gastroenteroloji

Akut pankreatitte ilk 24–48 saatte prognozu öngörmede en pratik ve dinamik belirteç hangisidir?

A) Serum amilaz yüksekliği derecesi

B) BUN/hematokrit trendi

C) CA 19-9

D) Alkalen fosfataz

E) Anti-mitokondriyal antikor

Doğru cevap: B

Açıklama: Amilaz yüksekliği şiddeti göstermez. BUN yükselmesi ve hemokonsantrasyon erken dönemde kötü prognoz ve yetersiz resüsitasyon göstergesidir.

12. Gastroenteroloji

PBC tanılı kadında kaşıntı ve kolestaz var; AMA pozitif. Tedaviye yanıtı değerlendirmede en çok kullanılan biyokimyasal parametre hangisidir?

A) Troponin

B) Alkalen fosfataz ve bilirubin

C) D-dimer

D) Ferritin tek başına

E) Serum amilaz

Doğru cevap: B

Açıklama: PBC’de UDCA yanıtı ve prognoz için ALP ve bilirubin düzeyleri ana biyokimyasal belirteçlerdir.

13. Geriatri

Yaşlı hastada akut başlangıçlı dalgalanan dikkat bozukluğu, uyku-uyanıklık döngüsünde bozulma ve görsel halüsinasyonlar var. En doğru yaklaşım hangisidir?

A) Alzheimer demansı tanısı konur

B) Deliryum düşünülür ve altta yatan neden aranır

C) Antikolinerjik başlanır

D) Benzodiazepin rutin verilir

E) Kognitif test 6 ay sonra yapılır

Doğru cevap: B

Açıklama: Akut ve dalgalı dikkat bozukluğu deliryumun çekirdeğidir. Enfeksiyon, ilaç, metabolik bozukluk, hipoksi ve ağrı gibi nedenler aranmalıdır.

14. Geriatri

Polifarmasisi olan yaşlıda ağız kuruluğu, kabızlık, idrar retansiyonu ve konfüzyon gelişiyor. En olası ilaç grubu hangisidir?

A) ACE inhibitörü

B) Antikolinerjik yükü yüksek ilaçlar

C) PPI

D) D vitamini

E) SSRI dışı olmayan antihipertansifler

Doğru cevap: B

Açıklama: Yaşlılarda antikolinerjik yük kognitif bozulma, retansiyon, konstipasyon ve düşme riskini artırır.

15. Geriatri

Kırılganlık fenotipinde Fried kriterlerinden biri olmayan hangisidir?

A) İstemsiz kilo kaybı

B) Yorgunluk

C) Yavaş yürüme hızı

D) Düşük fiziksel aktivite

E) Hipertansiyon varlığı

Doğru cevap: E

Açıklama: Fried kriterleri kilo kaybı, tükenmişlik, güçsüzlük, yavaş yürüme ve düşük aktivitedir; hipertansiyon kriter değildir.

16. Geriatri

Yaşlıda ortostatik hipotansiyon tanımı için en uygun ölçüt hangisidir?

A) Ayağa kalkınca sistolik ≥20 veya diyastolik ≥10 mmHg düşüş

B) Ayağa kalkınca nabız düşmesi

C) Yalnızca baş dönmesi

D) Sistolik basıncın 160 üzerine çıkması

E) Diyastolik basıncın 100 üzerine çıkması

Doğru cevap: A

Açıklama: Supin pozisyondan ayağa kalktıktan sonra 3 dakika içinde sistolik en az 20 veya diyastolik en az 10 mmHg düşüş ortostatik hipotansiyon kabul edilir.

17. Geriatri

Demanslı yaşlıda davranışsal semptomlar için ilk basamak yaklaşım hangisidir?

A) Rutin antipsikotik

B) Nonfarmakolojik tetikleyici analizi ve çevresel düzenleme

C) Yüksek doz benzodiazepin

D) Fiziksel kısıtlama

E) Antikolinerjik sedatif

Doğru cevap: B

Açıklama: Davranışsal belirtilerde ağrı, enfeksiyon, çevresel stresör ve bakım veren etkileşimi değerlendirilir; ilaçlar seçilmiş ve riskli durumlarda düşünülür.

18. Geriatri

Yaşlıda sarkopeni değerlendirmesinde en temel üç bileşen hangisidir?

A) Kan basıncı, nabız, ateş

B) Kas gücü, kas kütlesi, fiziksel performans

C) Glukoz, HbA1c, LDL

D) AST, ALT, GGT

E) Kreatinin, üre, ürik asit

Doğru cevap: B

Açıklama: Sarkopeni tanımı kas gücü azalması, kas kütlesi azalması ve fiziksel performans düşüklüğü ekseninde yapılır.

19. Hematoloji

Mikroanjiyopatik hemolitik anemi, trombositopeni, nörolojik bulgu ve normal koagülasyon testleri olan hastada ADAMTS13 aktivitesi çok düşük. İlk tedavi hangisidir?

A) Trombosit transfüzyonu rutin

B) Acil plazma değişimi ve immünsüpresyon

C) Sadece demir tedavisi

D) Warfarin

E) Splenektomi ilk basamak

Doğru cevap: B

Açıklama: TTP’de ADAMTS13 ciddi eksikliği vardır. Acil plazma değişimi hayat kurtarıcıdır; steroid/rituksimab/caplacizumab seçilmiş olguda eklenebilir.

20. Hematoloji

Kemik iliğinde kuru aspirasyon, masif splenomegali, dakriyositoz ve JAK2 mutasyonu olan hastada en olası tanı nedir?

A) Aplastik anemi

B) Primer miyelofibrozis

C) ITP

D) Megaloblastik anemi

E) Hairy cell lösemi

Doğru cevap: B

Açıklama: Primer miyelofibroziste fibrotik ilik nedeniyle dry tap, ekstramedüller hematopoez, dakriyositoz ve splenomegali tipiktir.

21. Hematoloji

Yeni tanı APL hastasında DIC bulguları vardır. Sitogenetik sonuç beklenirken başlanması gereken tedavi hangisidir?

A) ATRA

B) İmatinib

C) Hidroksiüre tek başına

D) EPO

E) Vitamin K tek başına

Doğru cevap: A

Açıklama: Akut promiyelositik lösemi şüphesinde ATRA gecikmeden başlanır; erken hemorajik ölüm riskini azaltır.

22. Hematoloji

Warfarin kullanan mekanik kapaklı hastada majör kanama ve INR 8 saptanıyor. En uygun yaklaşım hangisidir?

A) Sadece warfarin kesmek

B) Vitamin K ve protrombin kompleks konsantresi

C) Aspirin eklemek

D) Heparin bolusu

E) Trombosit süspansiyonu tek başına

Doğru cevap: B

Açıklama: Yaşamı tehdit eden warfarin ilişkili kanamada hızlı reversiyon için PCC ve IV vitamin K verilir.

23. Hematoloji

Paroksismal noktürnal hemoglobinüride tromboz eğiliminin temel nedeni hangisidir?

A) Faktör VIII eksikliği

B) GPI ankraj protein eksikliği nedeniyle kompleman aracılı hemoliz

C) Antitrombin fazlalığı

D) Trombositopeni tek başına

E) Demir fazlalığı

Doğru cevap: B

Açıklama: PIGA mutasyonu ile GPI ankrajlı CD55/CD59 eksikliği kompleman duyarlılığı yapar; hemoliz ve tromboz PNH’nin ana sorunlarıdır.

24. Hematoloji

IgM paraproteini, hiperviskozite, lenfoplazmasitik infiltrasyon olan hastada en olası tanı nedir?

A) Multipl miyelom IgA

B) Waldenström makroglobulinemisi

C) Hodgkin lenfoma

D) CLL dışı solid tümör

E) Esansiyel trombositemi

Doğru cevap: B

Açıklama: Waldenström makroglobulinemisi IgM monoklonal protein ve lenfoplazmasitik lenfoma ile karakterizedir; hiperviskozite yapabilir.

25. İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları

Tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyon, düşük IgG/IgA, zayıf aşı yanıtı ve otoimmün sitopeni öyküsü olan erişkinde en olası tanı hangisidir?

A) CVID

B) Selektif IgA eksikliği kesin

C) Kronik granülomatöz hastalık

D) DiGeorge sendromu

E) C1 inhibitör eksikliği

Doğru cevap: A

Açıklama: CVID erişkinde tekrarlayan enfeksiyon, hipogamaglobulinemi, zayıf antikor yanıtı ve otoimmünite/lenfoproliferasyonla seyreder.

26. İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları

ACE inhibitörü kullanan hastada ürtiker olmadan dil-dudak şişliği ve stridor gelişiyor. En olası mediyatör hangisidir?

A) Histamin

B) Bradikinin

C) IgE

D) Lökotrien C4 tek başına

E) IL-5

Doğru cevap: B

Açıklama: ACE inhibitörüne bağlı anjiyoödem bradikinin aracılıdır; ürtiker genellikle yoktur ve antihistaminik/steroid yanıtı sınırlı olabilir.

27. İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları

Aspirin duyarlılığı, nazal polipozis ve astım triadı olan hastada mekanizma hangisidir?

A) COX-1 inhibisyonu sonrası lökotrien artışı

B) IgG4 eksikliği

C) C3 eksikliği

D) Mast hücre KIT mutasyonu

E) T hücre aplazisi

Doğru cevap: A

Açıklama: AERD/NERD’de COX-1 inhibisyonu prostaglandin dengesini bozup sisteinil lökotrien artışına yol açar.

28. İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları

Kronik spontan ürtikerde ilk basamak yetersiz kaldığında kılavuzlara uygun basamak tedavide en tipik ileri seçenek hangisidir?

A) Omalizumab

B) Uzun süreli sistemik steroid ilk tercih

C) Penisilin desensitizasyonu

D) IVIG rutin

E) Kemoterapi

Doğru cevap: A

Açıklama: Yüksek doz ikinci kuşak antihistaminiklere dirençli kronik spontan ürtikerde anti-IgE omalizumab önemli basamaktır.

29. İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları

Kalıtsal anjiyoödemde beklenen laboratuvar paterni hangisidir?

A) Yüksek C4

B) Düşük C4 ve C1 inhibitör düzey/fonksiyon bozukluğu

C) Yüksek IgE zorunlu

D) Pozitif ANA zorunlu

E) Yüksek triptaz sürekli

Doğru cevap: B

Açıklama: C1 inhibitör eksikliği/fonksiyon bozukluğu klasik HAE nedenidir; atak dışında da C4 sıklıkla düşüktür.

30. İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları

Anafilakside hayat kurtarıcı ilk ilaç ve uygulama yolu hangisidir?

A) IV antihistaminik

B) İntramüsküler adrenalin

C) Oral steroid

D) Nebül salbutamol tek başına

E) Subkutan insulin

Doğru cevap: B

Açıklama: Anafilakside gecikmeden uyluk lateralinden IM adrenalin uygulanır; antihistaminik ve steroid yardımcıdır, primer tedavi değildir.

31. İş ve Meslek Hastalıkları

Kumlama işçisinde progresif dispne, üst loblarda nodüler opasiteler ve yumurta kabuğu kalsifikasyonlu hiler LAP var. En olası tanı hangisidir?

A) Asbestoz

B) Silikozis

C) Berilyozis

D) Byssinozis

E) Organik toz toksik sendromu

Doğru cevap: B

Açıklama: Silika maruziyeti üst lob nodülleri ve egg-shell hiler kalsifikasyonla ilişkilidir; tüberküloz riski artar.

32. İş ve Meslek Hastalıkları

Gemi söküm işçisinde plevral plak, bazal interstisyel fibrozis ve mezotelyoma riski artışı yapan maruziyet hangisidir?

A) Asbest

B) Pamuk tozu

C) Vinil klorür

D) Benzen

E) Karbon monoksit

Doğru cevap: A

Açıklama: Asbest plevral plak, asbestozis ve malign mezotelyoma ile ilişkilidir; latent dönem uzundur.

33. İş ve Meslek Hastalıkları

Plastik endüstrisinde vinil klorür maruziyeti en çok hangi malignite ile ilişkilidir?

A) Karaciğer anjiyosarkomu

B) Papiller tiroid kanseri

C) Mide GIST

D) KLL

E) Bazal hücreli karsinom

Doğru cevap: A

Açıklama: Vinil klorür özellikle hepatik anjiyosarkom açısından klasik mesleki kanserojendir.

34. İş ve Meslek Hastalıkları

Akü üretiminde çalışan hastada karın ağrısı, anemi, periferik nöropati ve bazofilik noktalanma var. En olası toksin hangisidir?

A) Kurşun

B) Cıva

C) Arsenik

D) Kadmiyum

E) Nikel

Doğru cevap: A

Açıklama: Kurşun maruziyeti heme sentezini bozar, karın kolikleri, nöropati ve bazofilik noktalanma yapabilir.

35. İş ve Meslek Hastalıkları

Kapalı garajda çalışan kişide baş ağrısı, konfüzyon ve kiraz kırmızısı değil çoğu kez normal görünen deriyle gelen zehirlenmede en kritik test hangisidir?

A) Methemoglobin

B) Karboksihemoglobin

C) Serum amilaz

D) Anti-HBs

E) Serum C3

Doğru cevap: B

Açıklama: Karbon monoksit maruziyetinde karboksihemoglobin ölçümü tanısaldır; pulse oksimetre yalancı normal olabilir.

36. İş ve Meslek Hastalıkları

Pazartesi göğüs sıkışmasıyla artan, pamuk tozu maruziyetli tekstil işçisinde düşünülecek tablo hangisidir?

A) Byssinozis

B) Silikozis

C) Asbestozis

D) Siderozis

E) Bagassozis dışı akut koroner sendrom kesin

Doğru cevap: A

Açıklama: Pamuk tozu maruziyetinde byssinozis tipik olarak haftanın ilk iş gününde bronkospastik yakınmalarla belirginleşir.

37. Nefroloji

Nefrotik sendromlu, renal ven trombozu gelişen erişkinde en olası primer glomerüler hastalık hangisidir?

A) Minimal değişiklik hastalığı

B) Membranöz nefropati

C) Poststreptokokal GN

D) IgA nefropatisi

E) Alport sendromu

Doğru cevap: B

Açıklama: Membranöz nefropati erişkinde nefrotik sendrom ve tromboz, özellikle renal ven trombozu ile klasik ilişkilidir.

38. Nefroloji

Hiperkalemi, normal aniyon açıklı metabolik asidoz ve diyabetik nefropatisi olan hastada renin-aldosteron aksı baskılanmış. En olası RTA tipi hangisidir?

A) Tip 1 distal RTA

B) Tip 2 proksimal RTA

C) Tip 4 RTA

D) Fanconi sendromu

E) Laktik asidoz

Doğru cevap: C

Açıklama: Tip 4 RTA hipoaldosteronizm/aldosteron direnci ile hiperkalemik normal anyon açıklı asidoz yapar; diyabetik nefropatide sık görülür.

39. Nefroloji

ANCA ilişkili hızlı ilerleyen GN’de biyopside beklenen immünfloresan bulgu hangisidir?

A) Lineer IgG birikimi

B) Granüler IgA baskın birikim

C) Pauci-immün patern

D) Full-house patern

E) Subepitelyal hump

Doğru cevap: C

Açıklama: ANCA vaskülitlerinde kresentik GN genellikle pauci-immündür; immün kompleks birikimi belirgin değildir.

40. Nefroloji

Hiponatremili hastada serum osmolalitesi düşük, idrar osmolalitesi yüksek, idrar sodyumu yüksek ve klinik övolemik. En olası tanı hangisidir?

A) Primer polidipsi

B) SIADH

C) Hipovolemik hiponatremi

D) Psödohiponatremi

E) Adrenal medulla tümörü

Doğru cevap: B

Açıklama: Övolemik hipotonik hiponatremi, uygunsuz konsantre idrar ve yüksek idrar sodyumu SIADH lehinedir.

41. Nefroloji

Lupus nefritinde “full-house” immünfloresan neyi ifade eder?

A) Sadece IgA birikimi

B) IgG, IgA, IgM, C3 ve C1q birikimi

C) Sadece fibrinojen

D) Lineer IgG

E) Hiç immün birikim olmaması

Doğru cevap: B

Açıklama: Lupus nefritinde immün kompleks birikimi geniş spektrumludur; IgG/IgA/IgM ve komplemanların birlikte boyanması full-house paterndir.

42. Nefroloji

Hemodiyaliz hastasında yüksek kalsiyum-fosfor çarpımı, ağrılı livedoid deri lezyonları ve nekroz gelişiyor. En olası tanı nedir?

A) Kalsiflaksi

B) Eritema nodozum

C) Pyoderma gangrenozum kesin

D) Skleroderma renal kriz

E) Henoch-Schönlein purpurası

Doğru cevap: A

Açıklama: Kalsiflaksi ESRD’de vasküler kalsifikasyon, tromboz, ağrılı nekrotik deri lezyonlarıyla seyreder ve mortalitesi yüksektir.

43. Tıbbi Onkoloji

EGFR ekzon 19 delesyonu olan metastatik akciğer adenokarsinomunda ilk basamak hedefe yönelik tedavi yaklaşımı hangisidir?

A) ALK inhibitörü

B) EGFR tirozin kinaz inhibitörü

C) BRAF inhibitörü tek başına

D) Tamoksifen

E) İmatinib

Doğru cevap: B

Açıklama: EGFR duyarlı mutasyonlarında EGFR TKI tedavisi standart hedefe yönelik yaklaşımdır.

44. Tıbbi Onkoloji

Kolorektal kanserde sağ kolon primerli, RAS mutant metastatik hastada anti-EGFR tedavinin yeri için en doğru ifade hangisidir?

A) RAS mutasyonunda anti-EGFR beklenen fayda düşüktür

B) Sağ kolon olması anti-EGFR’yi zorunlu kılar

C) KRAS sonucu önemsizdir

D) Anti-EGFR sadece adjuvan kullanılır

E) MSI durumu asla değerlendirilmez

Doğru cevap: A

Açıklama: Metastatik KRK’da anti-EGFR için RAS wild-type gereklidir; sağ kolon primerlerinde fayda ayrıca daha sınırlıdır.

45. Tıbbi Onkoloji

Meme kanserinde trastuzumab başlanacak hastada tedavi öncesi en kritik değerlendirme hangisidir?

A) Göz dibi

B) Sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu

C) Üre nefes testi

D) Kemik iliği biyopsisi zorunlu

E) Serum amilaz

Doğru cevap: B

Açıklama: HER2 hedefli trastuzumab kardiyotoksisite yapabileceğinden bazal ve izlem LVEF değerlendirmesi gerekir.

46. Tıbbi Onkoloji

İmmün kontrol noktası inhibitörü alan hastada ishal, karın ağrısı ve kolit gelişiyor. Patogenez için en doğru ifade hangisidir?

A) Mutlak nötropenik enterokolit

B) İmmün aracılı yan etki

C) İlaç her zaman kesilmeden devam edilir

D) Sadece laktoz intoleransı

E) Pankreatik enzim eksikliği

Doğru cevap: B

Açıklama: Checkpoint inhibitörleri T hücre aktivasyonu üzerinden immün aracılı kolit, hepatit, pnömonit ve endokrinopatiler oluşturabilir.

47. Tıbbi Onkoloji

Tümör lizis sendromunda beklenen laboratuvar kombinasyonu hangisidir?

A) Hipokalemi, hipokalsemi, hipourisemi

B) Hiperkalemi, hiperfosfatemi, hipokalsemi, hiperürisemi

C) Hipernatremi, hipokloremi

D) Yüksek C3, düşük kreatinin

E) Düşük LDH zorunlu

Doğru cevap: B

Açıklama: Hızlı hücre yıkımı potasyum, fosfat ve ürik asidi artırır; fosfat kalsiyumu bağlayarak hipokalsemi yapar.

48. Tıbbi Onkoloji

Paraneoplastik uygunsuz ADH salınımı en klasik hangi tümörle ilişkilidir?

A) Küçük hücreli akciğer kanseri

B) Papiller tiroid kanseri

C) Bazal hücreli karsinom

D) GIST

E) Seminom dışı benign lezyon

Doğru cevap: A

Açıklama: Küçük hücreli akciğer kanseri SIADH ve ektopik ACTH gibi paraneoplastik sendromlarla klasik ilişkilidir.

49. Romatoloji

Sistemik sklerozlu hastada ani hipertansiyon, akut böbrek yetmezliği ve mikroanjiyopatik hemoliz gelişiyor. Tedavide temel ilaç hangisidir?

A) ACE inhibitörü

B) Yüksek doz steroid

C) Siklofosfamid tek başına

D) NSAİİ

E) Allopurinol

Doğru cevap: A

Açıklama: Skleroderma renal krizinde ACE inhibitörü mortaliteyi belirgin azaltır; yüksek doz steroid risk faktörüdür.

50. Romatoloji

Anti-CCP pozitifliği romatoid artritte en çok neyi destekler?

A) Düşük özgüllükte tarama testi

B) Eroziv hastalık ve RA için yüksek özgüllük

C) SLE tanısı

D) Gut tanısı

E) Fibromiyalji tanısı

Doğru cevap: B

Açıklama: Anti-CCP RA için yüksek özgüllüğe sahiptir ve eroziv/agresif hastalıkla ilişkilidir.

51. Romatoloji

Behçet hastasında oral aft, genital ülser, üveit ve paterji pozitifliği var. Büyük damar tutulumu açısından en tipik komplikasyon hangisidir?

A) Pulmoner arter anevrizması

B) Aort koarktasyonu

C) Mitral stenoz

D) Renal arter fibromusküler displazi

E) Patent duktus arteriyozus

Doğru cevap: A

Açıklama: Behçet değişken damar vaskülitidir; venöz tromboz ve pulmoner arter anevrizması ciddi tutulumlardandır.

52. Romatoloji

Kristal artritinde negatif çift kırınımlı iğne şeklinde kristaller hangi tanıyı destekler?

A) Gut

B) CPPD

C) Hidroksiapatit

D) Septik artrit

E) RA

Doğru cevap: A

Açıklama: Monosodyum ürat kristalleri iğne şeklinde ve negatif çift kırınımlıdır; CPPD romboid ve pozitif çift kırınımlıdır.

53. Romatoloji

SLE’de anti-dsDNA titresinin klinik olarak en yakından ilişkili olduğu durum hangisidir?

A) Renal aktivite

B) Primer osteoartrit

C) Fibromiyalji şiddeti

D) Kalsiyum düzeyi

E) Hipotiroidi

Doğru cevap: A

Açıklama: Anti-dsDNA artışı ve kompleman düşüklüğü özellikle lupus nefriti aktivitesiyle ilişkilidir.

54. Romatoloji

Polimiyalji romatika düşünülen yaşlı hastada yeni başlayan temporal baş ağrısı, çene kladikasyosu ve görme bulanıklığı var. İlk yaklaşım hangisidir?

A) Temporal arterit düşünülüp acil yüksek doz steroid

B) Sadece NSAİİ verip beklemek

C) Allopurinol başlamak

D) Metformin başlamak

E) Steroid kontrendikedir

Doğru cevap: A

Açıklama: Görme kaybı riski nedeniyle dev hücreli arterit şüphesinde biyopsi planlansa da steroid geciktirilmez.

55. Yoğun Bakım

Septik şokta yeterli sıvı resüsitasyonuna rağmen MAP 55 mmHg olan hastada ilk tercih vazopressör hangisidir?

A) Dopamin rutin

B) Norepinefrin

C) Fenilefrin her zaman

D) Dobutamin tek başına

E) Nitrogliserin

Doğru cevap: B

Açıklama: Septik şokta ilk tercih vazopressör norepinefrindir; hedef genellikle MAP ≥65 mmHg’dir.

56. Yoğun Bakım

ARDS’de mortaliteyi azaltan mekanik ventilasyon stratejisinin temel unsuru hangisidir?

A) Yüksek tidal volüm 12 ml/kg

B) Düşük tidal volüm ve plato basıncı kısıtlaması

C) Sıfır PEEP

D) Hiperventilasyonla alkaloz

E) Rutin yüksek FiO2 uzun süre

Doğru cevap: B

Açıklama: ARDS’de akciğer koruyucu ventilasyon: düşük tidal volüm, plato basıncı kısıtlaması ve uygun PEEP temel stratejidir.

57. Yoğun Bakım

DKA tedavisinde glukoz 200 mg/dL altına inerken anyon açıklığı halen yüksekse en uygun yaklaşım hangisidir?

A) İnsülini kesmek

B) Dekstroz ekleyip insüline devam etmek

C) Sadece bikarbonat vermek

D) Potasyumu hiç izlememek

E) Sıvıyı kesmek

Doğru cevap: B

Açıklama: DKA’da ketogenez baskılanana/anyon açıklığı kapanana kadar insülin sürdürülür; hipoglisemiyi önlemek için dekstroz eklenir.

58. Yoğun Bakım

Hiperkapnik solunum yetmezliği olan KOAH alevlenmesinde bilinç açık, pH 7.28, PaCO2 yüksek. İlk ventilasyon yaklaşımı hangisidir?

A) Noninvaziv ventilasyon

B) Acil ECMO

C) Yalnızca nazal kanül ve bekleme

D) Prone pozisyon kesin

E) Hiperventilasyonla entübasyon zorunlu

Doğru cevap: A

Açıklama: KOAH alevlenmesinde uygun hastada NIV entübasyon ihtiyacını ve mortaliteyi azaltır; pH 7.25–7.35 aralığında güçlü endikasyon vardır.

59. Yoğun Bakım

Masif pulmoner emboli nedeniyle hipotansif hastada kontrendikasyon yoksa reperfüzyon tedavisi için en uygun seçenek hangisidir?

A) Sadece oral antikoagülan

B) Sistemik tromboliz

C) Aspirin tek başına

D) Beta bloker

E) Diüretik tek başına

Doğru cevap: B

Açıklama: Hemodinamik instabil PE yüksek risklidir; kontrendikasyon yoksa sistemik tromboliz düşünülür.

60. Yoğun Bakım

Status epileptikus yönetiminde ilk farmakolojik basamak hangisidir?

A) Benzodiazepin

B) Oral fenitoin beklemek

C) Antibiyotik

D) Mannitol rutin

E) Antipsikotik

Doğru cevap: A

Açıklama: Konvülzif status epileptikusta ilk basamak hızlı etkili benzodiazepindir; ardından uzun etkili antiepileptik yükleme yapılır.

Bölüm II — Açık Uçlu Sorular (20)

Açık Uçlu 1. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Primer hiperaldosteronizm taramasında aldosteron/renin oranı yüksek çıkan hastada tanıyı doğrulama ve alt tip ayrımı için hangi basamaklar izlenir?

Cevap: Doğrulama için tuz yükleme/salin infüzyon, kaptopril veya fludrokortizon supresyon testlerinden biri; ardından adrenal BT ve cerrahi adayında adrenal venöz örnekleme.

Açıklama: ARR tarama testidir. BT tek başına lateralizasyon için yetersiz olabilir; özellikle bilateral hiperplazi ile unilateral adenom ayrımında adrenal venöz örnekleme kritiktir.

Açık Uçlu 2. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Feokromositoma şüphesinde biyokimyasal tanı için hangi testler tercih edilir ve görüntüleme ne zaman yapılır?

Cevap: Plazma serbest metanefrinler veya 24 saatlik idrar fraksiyone metanefrinleri; biyokimyasal kanıt sonrası adrenal/abdominal BT-MR ve seçilmiş olguda fonksiyonel görüntüleme.

Açıklama: Katekolaminler dalgalanabilir; metanefrinler sürekli üretim nedeniyle daha duyarlıdır. Görüntüleme biyokimyasal doğrulama sonrası yapılmalıdır.

Açık Uçlu 3. Gastroenteroloji

Sirozlu hastada spontan bakteriyel peritonit tanısı nasıl konur ve ilk tedavi yaklaşımı nedir?

Cevap: Asit PMN ≥250/mm3 tanı koydurur; kültür alınır, üçüncü kuşak sefalosporin/uygun antibiyotik başlanır; renal yetmezlik riski yüksekse albumin verilir.

Açıklama: SBP’de kültür negatif olabilir; PMN eşiği tedavi kararını belirler. Albumin HRS ve mortalite riskini azaltır.

Açık Uçlu 4. Gastroenteroloji

İnflamatuvar barsak hastalığında biyolojik tedavi öncesi hangi enfeksiyon taramaları özellikle yapılmalıdır?

Cevap: Latent tüberküloz, hepatit B, hepatit C, HIV ve aşılanma durumu değerlendirilir; HBV reaktivasyon riski için seroloji kritik önemdedir.

Açıklama: Anti-TNF ve diğer immünsüpresifler latent enfeksiyon reaktivasyonuna yol açabilir; tarama tedavi güvenliği için zorunludur.

Açık Uçlu 5. Geriatri

Yaşlı hastada düşme değerlendirmesinde en az beş temel başlığı yazınız.

Cevap: İlaçlar/polifarmasi, ortostatik hipotansiyon, görme, denge-yürüme, kas gücü/sarkopeni, çevresel riskler, ayak problemleri, kognisyon ve aritmi/senkop değerlendirmesi.

Açıklama: Düşme multifaktöriyeldir; yalnız nörolojik veya ortopedik bakış yetersizdir. Önleme, düzeltilebilir risklerin sistematik taranmasına dayanır.

Açık Uçlu 6. Geriatri

Deliryum ile demans arasındaki en kritik klinik farkları yazınız.

Cevap: Deliryum akut başlar, dalgalanır, dikkat bozukluğu belirgindir ve bilinç düzeyi değişebilir; demans kronik-progresiftir, dikkat erken dönemde daha korunabilir.

Açıklama: Deliryum geri döndürülebilir nedenlerin habercisidir ve tıbbi acildir; demans tanısı akut konfüzyon döneminde konmamalıdır.

Açık Uçlu 7. Hematoloji

TTP ile DIC ayrımında kullanılan temel klinik-laboratuvar farkları yazınız.

Cevap: TTP’de MAHA ve trombositopeni belirgin, PT/aPTT çoğunlukla normaldir; DIC’de PT/aPTT uzar, fibrinojen düşer, D-dimer artar ve yaygın tüketim koagülopatisi vardır.

Açıklama: Her ikisinde trombositopeni ve hemoliz olabilir; koagülasyon testlerinin bozulması DIC lehinedir. TTP’de tedavi gecikmemelidir.

Açık Uçlu 8. Hematoloji

Demir eksikliği anemisi ile anemi of chronic disease ayrımında ferritin, transferrin satürasyonu ve TDBK nasıl beklenir?

Cevap: Demir eksikliğinde ferritin düşük, TDBK yüksek, transferrin satürasyonu düşüktür. Kronik hastalık anemisinde ferritin normal/yüksek, TDBK düşük/normal, satürasyon düşüktür.

Açıklama: Ferritin akut faz reaktanıdır; inflamasyonda depolar dolu görünürken demir kullanımı kısıtlanır.

Açık Uçlu 9. İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları

Anafilaksi tedavisinde adrenalin dışında destekleyici basamakları yazınız.

Cevap: Hava yolu ve oksijen, sıvı resüsitasyonu, tetikleyicinin kesilmesi, bronkospazm için beta-agonist, antihistaminik/steroid yardımcı tedaviler, gözlem ve otoenjektör eğitimi.

Açıklama: Adrenalin birincil tedavidir; diğerleri adrenalin yerine geçmez. Bifazik reaksiyon riski nedeniyle gözlem gerekir.

Açık Uçlu 10. İmmünoloji ve Alerji Hastalıkları

CVID’de yalnız enfeksiyon değil, hangi nonenfeksiyöz komplikasyonlar izlenmelidir?

Cevap: Otoimmün sitopeniler, granülomatöz/lenfositik akciğer hastalığı, enteropati, lenfadenopati-splenomegali ve lenfoma/malignite riski.

Açıklama: CVID sadece antikor eksikliği değildir; immün disregülasyon ve malignite riski uzun dönem izlem gerektirir.

Açık Uçlu 11. İş ve Meslek Hastalıkları

Mesleki astım tanısında öykü dışında hangi objektif yöntemler kullanılabilir?

Cevap: İş günü-tatil günlerinde seri PEF ölçümü, spirometri ve reversibilite, nonspesifik bronş provokasyonu, özgül IgE/deri testi ve seçilmiş merkezde spesifik inhalasyon provokasyonu.

Açıklama: Semptomların iş ile zamansal ilişkisi önemlidir; objektif değişken hava yolu obstrüksiyonu gösterilmelidir.

Açık Uçlu 12. İş ve Meslek Hastalıkları

Asbest maruziyetinde benign ve malign plevropulmoner sonuçları yazınız.

Cevap: Plevral plak, diffüz plevral kalınlaşma, benign plevral efüzyon, asbestozis, akciğer kanseri ve malign mezotelyoma.

Açıklama: Asbestin etkileri uzun latent dönemlidir; sigara akciğer kanseri riskini sinerjistik artırır ancak mezotelyoma için şart değildir.

Açık Uçlu 13. Nefroloji

Nefrotik sendromun temel klinik-laboratuvar bileşenlerini ve iki önemli komplikasyonunu yazınız.

Cevap: Masif proteinüri, hipoalbuminemi, ödem, hiperlipidemi/lipidüri; komplikasyonlar tromboz ve enfeksiyon riskidir.

Açıklama: Antitrombin III kaybı tromboza, immünglobulin/kompleman kaybı enfeksiyona yatkınlık oluşturur.

Açık Uçlu 14. Nefroloji

Hızlı ilerleyen glomerülonefritte serolojik yaklaşımda hangi üç ana grup düşünülür?

Cevap: Anti-GBM hastalığı, immün kompleks aracılı GN ve ANCA ilişkili pauci-immün vaskülit.

Açıklama: Kresentik GN acil tanı ve tedavi gerektirir; seroloji biyopsi ile birlikte etiyolojiyi sınıflar.

Açık Uçlu 15. Tıbbi Onkoloji

Febril nötropenide ilk değerlendirme ve tedavi prensibini yazınız.

Cevap: Kan kültürleri dahil kültürler alınır ancak antibiyotik geciktirilmez; yüksek riskli hastada antipseudomonal beta-laktamla ampirik geniş spektrum tedavi başlanır.

Açıklama: Febril nötropeni onkolojik acildir. Gecikmiş antibiyotik mortaliteyi artırır; risk durumuna göre yatış ve antifungal ekleme değerlendirilir.

Açık Uçlu 16. Tıbbi Onkoloji

Checkpoint inhibitörü ilişkili pnömonitte temel yönetim prensipleri nelerdir?

Cevap: Dereceye göre ilacı kesme/ara verme, enfeksiyon ve progresyonu dışlama, orta-ağır olguda sistemik kortikosteroid, ağır olguda yatış ve ek immünsüpresyon değerlendirmesi.

Açıklama: İmmün pnömonit fatal olabilir. Enfeksiyonla ayırıcı tanı yapılırken tedavi şiddete göre geciktirilmemelidir.

Açık Uçlu 17. Romatoloji

Gut akut atağında tedavi seçeneklerini ve ürat düşürücü tedavi başlama/izlem prensibini özetleyiniz.

Cevap: Akut atakta NSAİİ, kolşisin veya steroid; ürat düşürücü tedavi endikasyon varsa düşük doz başlanıp hedef ürat düzeyine titre edilir, başlangıçta atak profilaksisi verilir.

Açıklama: Akut atağın tedavisi inflamasyonu baskılar; uzun dönem tedavi kristal yükünü azaltır. Ani ürat değişimleri atak tetikleyebilir.

Açık Uçlu 18. Romatoloji

ANCA ilişkili vaskülitlerde organ/yaşamı tehdit eden hastalıkta indüksiyon tedavisinin ana bileşenleri nelerdir?

Cevap: Yüksek doz glukokortikoid ile rituksimab veya siklofosfamid; seçilmiş ağır renal/pulmoner hemoraji olgularında plazma değişimi tartışılabilir.

Açıklama: Tedavi hastalık şiddetine göre belirlenir. Organ tehdit eden hastalık hızlı immünsüpresyon gerektirir.

Açık Uçlu 19. Yoğun Bakım

Sepsiste ilk saat yaklaşımının ana unsurlarını yazınız.

Cevap: Laktat ölçümü, kan kültürü, erken geniş spektrum antibiyotik, hipotansiyon/laktat yüksekliğinde kristalloid sıvı, vazopressörle MAP hedefi ve kaynak kontrolü.

Açıklama: Sepsiste zaman kritiktir. Antibiyotik ve hemodinamik resüsitasyon gecikmesi mortaliteyi artırır.

Açık Uçlu 20. Yoğun Bakım

ARDS’de prone pozisyon hangi hastalarda düşünülür ve fizyolojik amacı nedir?

Cevap: Orta-ağır ARDS’de, özellikle PaO2/FiO2 belirgin düşükse düşünülür; dorsal akciğer alanlarının havalanmasını artırır, V/Q uyumunu ve oksijenasyonu iyileştirir.

Açıklama: Prone pozisyon akciğer koruyucu ventilasyonla birlikte uygulanır; deneyimli ekip ve komplikasyon önleme önemlidir.

Çoktan Seçmeli Cevap Anahtarı

Not: Bu deneme eğitim amaçlıdır; gerçek sınav içeriği veya kurum soruları değildir.