CAR-T Hücre Tedavileri (Anti-CD19 Grubu)

Bu üç tedavinin ortak noktası, B lenfosit serisinde bulunan CD19 antijenini hedef alacak şekilde modifiye edilmiş olmalarıdır. Genellikle diğer tedavilere (kemoterapi, kök hücre nakli) dirençli veya nüks etmiş B hücreli malignitelerde (kanserlerde) kullanılırlar.

Nasıl Üretilir ve Çalışırlar? (Mekanizma)

1. Lökoferez: Hastanın kendi kanından T lenfositleri toplanır.
2. Genetik Modifikasyon: Laboratuvar ortamında, viral bir vektör (genellikle lentivirüs veya retrovirüs) kullanılarak T hücrelerinin DNA’sına yeni bir gen eklenir.
3. CAR İfadesi: T hücreleri artık yüzeylerinde kanserli B hücrelerindeki CD19’u bir mıknatıs gibi tanıyan “Kimerik Antijen Reseptörü (CAR)” üretmeye başlar.
4. Çoğaltma ve İnfüzyon: Milyonlarca kopyası üretilen bu süper-T hücreleri hastaya damar yoluyla geri verilir. Hücreler kanseri bulur, bağlanır ve parçalar.

Sınavların En Sevdiği Kısım: Spesifik Yan Etkiler

CAR-T hücreleri kanserle savaşırken vücutta devasa bir inflamatuar fırtına koparırlar. Sınavlarda en çok sorulan ve klinikte en çok korkulan iki majör yan etki şunlardır:

1. Sitokin Salınım Sendromu (CRS – Cytokine Release Syndrome):

• Mekanizma: Aktive olan T hücreleri kana devasa miktarda sitokin (özellikle İnterlökin-6 [IL-6]) salgılar.
• Klinik: Dirençli yüksek ateş, şiddetli hipotansiyon, hipoksi ve çoklu organ yetmezliği (Septik şok benzeri tablo).
• Hayat Kurtarıcı Antidot: Bir IL-6 reseptör blokeri olan Tosilizumab (Tocilizumab). TUS’ta CAR-T yan etkisi + Tosilizumab eşleştirmesi klasikleşmiş bir sorudur.

2. Nörotoksisite (ICANS – Immune Effector Cell-Associated Neurotoxicity Syndrome):

• Klinik: Konfüzyon, afazi (konuşma bozukluğu), nöbet (epilepsi), serebral ödem ve koma.
• Tedavi: CRS’nin aksine burada Tosilizumab kan-beyin bariyerini iyi geçemediği için asıl tedavi yüksek doz kortikosteroidlerdir (Deksametazon).

3. B-Hücre Aplasisi ve Hipogammaglobulinemi:

CAR-T hücreleri CD19 taşıyan kanser hücrelerini yok ederken, CD19 taşıyan sağlıklı B hücrelerini de yok eder. Hasta antikor üretemez hale gelir (hipogammaglobulinemi) ve enfeksiyonlara açık olur. Çözüm olarak IVIG (İntravenöz immünoglobulin) replasmanı yapılır.

• Tisagenleclucel, Axicabtagene, Brexucabtagene: B hücreli malignitelerde kullanılan Anti-CD19 CAR-T hücre tedavileridir.
• En tehlikeli sistemik yan etkileri Sitokin Salınım Sendromu’dur (CRS).
• CRS tedavisinde spesifik olarak IL-6 antagonisti Tosilizumab kullanılır. Nörotoksisite (ICANS) gelişiminde ise ilk tercih Kortikosteroidlerdir.

Anti-CD19 CAR-T Hücre Tedavileri

CAR-T Hücre Tedavisi

Hastanın kendi T hücreleri toplanır, genetik olarak modifiye edilir, tümör antijenini tanıyan CAR eklenir, tekrar hastaya verilir.

CAR Yapısı

CAR “Chimeric Antigen Receptor” demektir.

CD19 Neden Hedeflenir?

CD19; B hücre belirtecidir. çoğu B hücre malignitesinde bulunur.

Özellikle B-ALL, DLBCL, Mantle cell lymphoma

Mekanizma

$CAR\text{-}T + CD19 \Rightarrow T\ hücre\ aktivasyonu \Rightarrow Tümör\ lizisi$

1-Tisagenlecleucel; İlk FDA onaylı CAR-T ajanlarından biridir. Kullanım relaps/refrakter B-ALL, bazı DLBCL olguları

2-Axicabtagene ciloleucel; Özellikle diffüz büyük B hücreli lenfoma (DLBCL) tedavisinde önemlidir.

3-Brexucabtagene autoleucel; Özellikle mantle cell lenfoma, B-ALL için kullanılır.

En Önemli Yan Etkisi CRS (****Cytokine Release Syndrome**********) dur. CAR-T’nin klasik komplikasyonu; ******Sitokin fırtınasıdır. IL-6 ↑, IFN-γ ↑, TNF ↑

CRS Bulguları

CRS Tedavisi

En önemli ilaç Tocilizumabdır. Mekanizması IL-6 reseptör blokajı üzerinden çalışır.

Nörotoksisite (ICANS)************* şeklinde ortaya çıkar. CAR-T sonrası ensefalopati, afazi, nöbet, serebral ödem görülebilir. Bu tablo ********ICANS (immune effector cell-associated neurotoxicity syndrome)***** olarak bilinir.

Çok Yüksek Verimli TUS Noktası

Anti-CD19 Tedavi Ezberi

Mini YDUS Sorusu

CAR-T hücre tedavisi sonrası gelişen sitokin salınım sendromunda ilk tercih edilen ajan aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rituksimab
B) Tocilizumab
C) İnfliximab
D) Belimumab
E) Natalizumab

Cevap:

B) Tocilizumab