Futibatinib; en önemli avantajı, kovalend ve kompakt yapısı sayesinde Pemigatinib gibi birinci nesil FGFR inhibitörlerine direnç sağlayan gatekeeper (kapı bekçisi) mutasyonlarına karşı da anti-tümör aktivitesini devam ettirebilmesidir.

yazar

Futibatinib (Lytgobi),belirli genetik mutasyonlara sahip gelişmiş safra kanalı kanserinin tedavisinde kullanılan hedefe yönelik bir kanser ilacıdır. FUTIBATINIB 1. Etki Mekanizması 2. Klinik Endikasyonları 3. Sınıf Spesifik Yan Etki Profili ve Yönetimi ÖRNEK YDUS TIBBİ ONKOLOJİ / FARMAKOLOJİ ZOR SORU Soru:Gemsitabin ve Sisplatin kombinasyon kemoterapisi altında progresyon gösteren, yapılan yeni nesil dizileme (NGS) analizinde FGFR2-BICC1 gen … Devamını oku

Mandibular Distraksiyon Osteogenezisi (MDO); mikrodil (glosoptöz), mikrognati (küçük alt çene) ve buna bağlı ağır üst havayolu tıkanıklığı olan bebek ve çocuklarda (özellikle Pierre Robin Sekansı), trakeostomi ihtiyacını önlemek ya da mevcut trakeostomiyi kapatabilmek (dekanülasyon) amacıyla uygulanan, bir cerrahi prosedürdür. *Cerrahi kemik kesisinden (osteotomi) sonra, kesi hattında fibrovasküler köprünün oluşması için beklenilen süreye Latent Dönem denir. Erişkinlerde bu süre 5-7 günken, yenidoğanların kemik iyileşme ve metabolizma hızı olağanüstü yüksek olduğu için latent dönem 1-2 gün gibi çok kısa tutulur. Çok erken kemikleşme (erken füzyon) riskini önlemek için yenidoğanlarda cihaz hızlıca aktive edilir. **Distraksiyon Döneminde kemiğin uzatılma hızı çok kritiktir. Eğer günde 1 mm’den çok daha hızlı uzatılırsa aradaki doku kemikleşemez, fibröz psödoartroz (yalancı eklem) gelişir. Eğer günde 1 mm’den çok daha yavaş uzatılırsa kemik erkenden kaynar ve hedeflenen uzunluğa ulaşılamaz. Ayrıca gün içindeki distraksiyon tek seferde değil, doku gerilimini azaltmak için günde 2 veya 4 seansa (örneğin 4 x 0.25 mm) bölünerek yapılır. ***Heddeflenen çene uzunluğuna ve havayolu açıklığına ulaşıldığında uzatma işlemi durdurulur. Yeni oluşan “örgüsel kemiğin” (woven bone), yük taşıyabilen “lamellar kemiğe” dönüşmesi ve kalsifiye olması için cihaz aylarca (genellikle distraksiyon süresinin 2 katı kadar) sabit tutulur. Bu evreye Konsolidasyon Dönemi denir. ****Sinirlerin anatomik fonksiyonları ters verilmiştir. Mandibula cerrahisinde yaralanma riski taşıyan duyu siniri İnferior Alveoler Sinir’dir (V3’ün dalı, alt dişler ve çene ucu duyusu); yaralanma riski taşıyan motor sinir ise Fasial Sinir’in marjinal mandibular dalıdır (N. Facialis – VII, alt dudak motor fonksiyonu).

yazar

Temel mantığı; cerrahi olarak kesilen (osteotomi) kemik segmentlerinin, distraktör adı verilen cihazlarla günde ortalama 1 mm hızla birbirinden uzaklaştırılması ve bu gerilim altında aradaki boşlukta yeni kemik dokusu oluşumunun (kallus distraksiyonu) tetiklenmesidir. Aşağıda, MDO’nun biyolojik evrelerini ve kritik klinik parametreleri MDO süreci genel anestezi altında yapılan bir cerrahi ameliyatla başlar ve üç temel evreden oluşur: … Devamını oku

Pierre Robin Sekansı tanısı konulan bu hastanın klinik yönetimi ve cerrahi planlamasında; Havayolu obstrüksiyonu konservatif yöntemlerle (yüzükoyun/lateral pozisyon veya nazaofarengeal airway) düzeltilemeyen ağır olgularda cerrahi olarak Mandibular Distraksiyon Osteogenezisi (MDO) tercih edilen güncel ve efektif bir yöntemdir.

yazar

YDUS PLASTİK CERRAHİ SORUSU Soru:Doğumunda mikrognati (küçük alt çene) ve glossoptosis (dilin geriye kaçması) saptanan, pozisyona bağlı solunum sıkıntısı yaşayan 2 aylık bir kız bebekte aynı zamanda geniş bir sekonder damak yarığı izleniyor. Pierre Robin Sekansı tanısı konulan bu hastanın klinik yönetimi ve cerrahi planlaması ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi DOĞRUDUR? A) Bebekteki havayolu … Devamını oku

Spino-bulbo-spinal refleks yayı (kompleks), mesanenin dolum ve boşaltım döngüsünü kontrol eden, afferent (yükselen) sinyallerin omurilikten beyin sapına (bulbus/pons) çıktığı, burada işlenip entegre edildikten sonra efferent (inen) sinyallerle tekrar omuriliğe döndüğü en üst düzey otonomik koordinasyon döngüsüdür. **Döngünün adı üzerinde: Spino (spinal korda giriş), Bulbo (beyin sapı/pons/Barrington çekirdeğine yükseliş) ve Spinal (omuriliğe geri dönüş). Mesane doldukça pelvik sinirle giren afferent bilgi yukardaki Barrington çekirdeğini (PMC) açar. Korteksten de “sosyal olarak uygun” onayı gelirse işeme başlar. *** PMC’den aşağı inen efferent lifler, sakral (S2-S4) pregangliyonik parasempatik motor nöronları glutamat (uyarıcı nörotransmitter) salgılayarak aktive eder. Bu da mesanenin kasılmasını sağlar. ****Bebeklerde henüz merkezi sinir sistemi ve yollar miyelinize (matüre) olmadığı için bu spino-bulbo-spinal döngü çalışmaz. Bebekler mesaneleri dolduğunda, beyne bilgi gitmeden doğrudan sakral omurilik seviyesindeki ilkel spinal refleksle (sakral refleks arkı) işerler. Bu yüzden bebeklerde dissinerji görülmez, işemeleri estetiktir ve sinerjiktir ancak tamamen istemsizdir. *****Eğer omurilik T12 seviyesinden kesilirse, alt üriner sistem (mesane) ile beyin sapındaki Barrington çekirdeği arasındaki anatomik bağ tamamen kopar. Bilgi yukarı çıkamaz (Spino- kesilir), yukarıdan koordinasyon emri aşağı inemez (-Spinal kesilir). Dolayısıyla spino-bulbo-spinal kompleks tamamen çöker. Bunun sonucunda işeme sinerjisi kaybolur ve tehlikeli bir tablo olan Detrusor-Sfinkter Dissinerjisi (DSD) gelişir.

yazar

Örnek YDUS Sorusu Sağlıklı bir erişkinde miksiyon (işeme) eylemi, alt üriner sistem ile beyin sapı arasında çalışan “spino-bulbo-spinal refleks yayı” aracılığıyla koordine edilir. Bu döngüsel kompleksin fizyolojik basamakları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Mesane dolumu kritik bir eşiğe ulaştığında, detrusor mekanoreseptörlerinden kalkan afferent uyarılar pelvik sinir (S2-S4) ve spinotalamik traktus yoluyla pontin işeme … Devamını oku

Nöroanatomide , pontin idrar merkezi (PMC , Barrington çekirdeği olarak da bilinir) , beyin sapındaki rostral ponsta bulunan ve idrar yapmanın (işemenin) supraspinal düzenlenmesinde rol oynayan nöronal hücre gövdelerinin bir koleksiyonudur . Aktive edildiğinde, PMC üretral sfinkteri gevşeterek idrar yapmayı sağlar. PMC, medial frontal korteks , insular korteks , hipotalamus ve periaqueduktal gri (PAG) dahil olmak üzere diğer beyin merkezleriyle koordinasyon sağlar. PAG, omurilikten gelen mesane bilgilerinin ve daha yüksek beyin bölgelerinden gelen sinyallerin iletilmesi için bir aktarma istasyonu görevi görür.İnsanlarda ve diğer memelilerde, PMC’deki nöronlar, mesanenin detrusor kasını kontrol eden omurilikte yer alan parasempatik nöronlara ve Onuf çekirdeğini düzenleyen inhibitör ara nöronlara inen uyarıcı projeksiyonlar gönderir . Ek olarak, PMC, lumbosakral omurilik seviyesinden yükselen girdi alır. Mesane dolumu sırasında, PMC içindeki nöronlar devre dışıdır. Bununla birlikte, mesane gerilmesinin kritik bir seviyesinde, detrusordaki mekanoreseptörlerden kaynaklanan afferent bilgi, PMC’yi açar ve aktivitesini artırır. Bu aktivasyon, erkek veya dişi dış üretral sfinkterin gevşemesine ve mesanenin kasılmasına neden olur. Bir spino-bulbo-spinal refleks yayı olarak çalışırken , bu aktivite modeli aynı zamanda bilinçli idrar yapma isteğiyle de tetiklenir.

yazar

Spino-bulbo-spinal refleks yayı 1. “Mesane dolumu sırasında PMC içindeki nöronlar devre dışıdır (inaktiftir).” 2. “PAG, mesane bilgilerinin iletilmesi için bir aktarma istasyonudur.” 3. “PMC, detrusor kasını kontrol eden parasempatik nöronlara uyarıcı desendan projeksiyonlar gönderir.” 4. “PMC, Onuf çekirdeğini düzenleyen inhibitör ara nöronlara projeksiyonlar gönderir ve üretral sfinkteri gevşetir.” Metninizde çok net ifade edildiği üzere, işeme … Devamını oku

Ürodinami Grafi; Detrusor Basıncı (Pdet) Eğrisi ve Sfinkter EMG Eğrisi

yazar

Ürodinami (Sistometrogram) grafikleri, YDUS ve TUS’ta nöro-üroloji ve çocuk cerrahisi olgularını sorgulamak için kullanılan en spesifik görsel araçlardır. Bir ürodinami grafiğinde en kritik iki parametre Detrusor Basıncı (\(P_{det}\)) ve eş zamanlı yapılan Sfinkter Elektromiyografisi (EMG) verileridir. Bu iki eğrinin birbiriyle olan zamansal ilişkisi, hastanın işeme bozukluğunun anatomik seviyesini (Pons üstü, Pons-Sakral arası veya Sakral altı) … Devamını oku

Pontin İşeme Merkezi (Barrington Çekirdeği) ve Miksiyon (işeme) ile depolama fazları arasındaki koordinasyon mekanizmaları; T8-T9 seviyesindeki lezyon suprasakral-infraponte (Pons’un altı, sakral kordun üstü) bir lezyondur. Bu durumda Pontin İşeme Merkezi’nin (Barrington çekirdeği) detrusor kasılırken sfinkteri gevşetmesini sağlayan sinerjik koordinasyonu tamamen kaybolur. Detrusor kasılırken, eksternal sfinkter de eş zamanlı olarak (paradoksikal) kasılır. Bu tablo ürodinamik olarak Detrusor-Sfinkter Dissinerjisi (DSD) olarak tanımlanır.DSD tablosunda mesane, önü kapalı (sfinkter kasılı) bir duvara karşı kasılmaya çalışır. Bu durum mesane içi basıncını aşırı yükseltir ( intravezikal basınç > 40 cmH2O). Yüksek basınç, üst üriner sistemi koruyan vezikoureteral valf mekanizmasını bozar; idrar böbreklere geri kaçar (VUR), böbrekler şişer (hidronefroz) ve tedavi edilmezse kronik böbrek yetmezliği gelişir. Bu yüzden DSD, ürolojide en tehlikeli nörojenik mesane tipidir.Tedavinin ana hedefi böbrekleri korumak için mesane içi yüksek basıncı düşürmektir. Bu amaçla detrusor kasılmalarını baskılayan antikolinerjikler veya beta-3 agonistler verilir. Mesane kasılması baskılandığı için hasta kendi kendine idrar yapamaz hale gelir, bu nedenle mesane Temiz Aralıklı Kateterizasyon (TAK) ile düzenli aralıklarla boşaltılır.

yazar

Barrington çekirdeği ile sakral merkezler arasındaki bağın koptuğu durumu ve ürodinami dinamikleri Vaka Sorusu Trafik kazası sonrası T8-T9 seviyesinde tam kat spinal kord yaralanması (komplet transvers miyelit) gelişen 28 yaşındaki erkek hastada, spinal şok tablosu düzeldikten sonra nörojenik mesane semptomları baş göstermiştir. Hastaya yapılan ürodinamik incelemede (sistometri); mesane dolum fazı sırasında düşük hacimlerde istemsiz detrusor … Devamını oku

Pars Plana Vitrektomi (PPV) de; Hava / Gaz Karışımlarından “SF6”, “C3F8” yani sırasıyla Kükürt Hekzaflorür “SF6” ve Perfloropropan “C3F8” kullanılır. Ayrıca Yağ/sıvı olarak da Silikon Yağı (1000 cSt / 5000 cSt) ve Ağır Sıvılar (Perflorokarbon Sıvıları) tercih edilir.

yazar

Pars Plana Vitrektomi (PPV), oftalmolojinin en karmaşık mikrocerrahi prosedürlerinden biri olup, posterior segment (arka segment) hastalıklarının cerrahi tedavisinde altın standarttır. PARS PLANA VİTREKTOMİ (PPV) AKADEMİK NOTLARI 1. Anatomik Temeller ve Sklerotomi Girişleri 2. Cerrahi Aşamalar ve Teknikler 3. Göz İçi Tamponadlar ve Özellikleri Vitreus boşaltıldıktan sonra retina tabakasını yerinde tutmak veya baskı uygulamak amacıyla göz … Devamını oku

Quintero Evrelemesi, tek plasentayı paylaşan monokoryonik ikiz gebeliklerde görülen ve hayatı tehdit eden İkizden İkize Transfüzyon Sendromu’nun (TTTS) şiddetini ve ilerleyişini sınıflandırmak için kullanılan altın standart evreleme sistemidir.

yazar

Bu sistem, ultrason ve Doppler bulgularına dayanarak hastalığı I’den V’e kadar 5 farklı evreye ayırır ve tedavi stratejisinin (örneğin fetoskopik lazer cerrahisi) belirlenmesinde kritik rol oynar. [1, 2] Quintero Evreleri (I – V) Evre Klinik ve Doppler Bulguları Temel Özellikleri Evre I Amniyon Sıvısı Dengesizliği Verici (donör) ikizde sıvı azlığı , alıcı ikizde ise aşırı … Devamını oku

EXIT Prosedürü (Ex Utero Intrapartum Treatment); EXIT prosedürünün fizyolojik temeli, kordon kesilmeden önce bebeğin solunum yolunu (entübasyon veya trakeostomi ile) güvenle açmaktır. Bu esnada plasentanın rahim duvarından ayrılmaması (abruptio placenta olmaması) hayati önem taşır. Bunun için cerrahi boyunca uterusun tamamen gevşek (relakse) kalması gerekir. Anestezide uterus kasını gevşetmek için yüksek doz halojenli inhaler anestezikler (sevofluran, desfluran vb.) ve gerekirse ek tokolitikler (magnezyum, atosiban) kullanılır. Bebeğin tüm vücudu dışarı çıkarılırsa rahim hızla küçülür (involüsyon) ve plasenta erken ayrılarak bebeğin oksijensiz kalmasına yol açar. Bu yüzden sadece müdahale edilecek bölge (kafa ve boyun) dışarı alınır.

yazar

EXIT Prosedürü (Ex Utero Intrapartum Treatment), anne karnındaki bebekte doğum sonrasında nefes almayı imkansız kılacak ciddi bir hava yolu tıkanıklığı (büyük boyun tümörleri, konjenital yüksek hava yolu obstrüksiyonu vb.) saptandığında uygulanan hayat kurtarıcı, çok özel bir doğum cerrahisidir. Bu yöntemin temel amacı, bebek henüz tamamen doğmadan ve plasenta üzerinden anneden oksijen almaya devam ederken güvenli … Devamını oku