Hızlandırılmış nötron tedavisi, standart radyoterapiye (X ve Gama ışınları) dirençli olan spesifik tümörlerin tedavisinde kullanılan özel bir yöntemdir. Bunun en klasik ve klinik olarak en başarılı kanıtlanmış endikasyonu tükürük bezi tümörleridir (özellikle opere edilemeyen adenoid kistik karsinomlar).

Hızlandırılmış nötronlarla yapılan tedavilerin en belirgin terapötik avantajı hangi tümörlerde gösterilmiştir? A) Tükürük bezi tümörleri B) Malign melanom C) Kordoma D) Prostat kanseri E) Hipofiz tümörleri Doğru Cevap: A) Tükürük bezi tümörleri Radyobiyolojik ve Klinik Açıklama: Hızlandırılmış nötron tedavisi, standart radyoterapiye (X ve Gama ışınları) dirençli olan spesifik tümörlerin tedavisinde kullanılan özel bir yöntemdir. Bunun … Devamını oku

Kemik iliği nakli (hematopoietik kök hücre nakli) öncesi hazırlık rejiminin bir parçası olarak uygulanan Tüm Beden Işınlamasında (TBI – Total Body Irradiation), en kritik ve dozu sınırlayıcı organ akciğerlerdir.

Kemik iliği nakli yapılacak hastalarda uygulanan tüm beden ışınlamalarında aşağıdaki organlardan hangisinin dozu sınırlayıcıdır? A) Böbrek B) Kalp C) Medulla spinalis D) Akciğer E) Karaciğer Doğru Cevap: D) Akciğer Neden Akciğer? Kemik iliği nakli (hematopoietik kök hücre nakli) öncesi hazırlık rejiminin bir parçası olarak uygulanan Tüm Beden Işınlamasında (TBI – Total Body Irradiation), en kritik … Devamını oku

Hipofraksiyone tedavi (hipofraksiyonasyon), radyoterapide klasik olarak uygulanan günlük ışın (radyasyon) dozunun artırılarak, toplam tedavi süresinin ve seans (fraksiyon) sayısının kısaltıldığı bir yaklaşımdır.

Standart radyoterapide hastalara genellikle Pazartesi’den Cuma’ya kadar, günde 1.8 ila 2 Gray (Gy) doz verilir ve tedavi haftalar (örneğin 30-40 seans) sürer. Hipofraksiyone tedavide ise günlük doz 2 Gy’nin üzerine çıkarılır, böylece hedeflenen toplam biyolojik etkiye çok daha az seansta ulaşılır. Neden Hipofraksiyone Tedavi Tercih Edilir? Bu yöntemin temelinde radyobiyolojinin alpha/beta (alfa/beta) oranı prensibi yatar: … Devamını oku

Gama ışınları için, oksijen “enhancement” oranı (OER); 2.5 – 3.0

Gama ışınları için, oksijen “enhancement” oranı (OER) yaklaşık kaçtır? A) 0.5 – 1.0 B) 1.0 – 1.6 C) 2.5 – 3.0 D) 6.0 – 6.5 E) 6.5 – 8.0 Doğru Cevap: C) 2.5 – 3.0 Bu soru, radyasyon onkolojisi ve radyobiyolojinin en temel prensiplerinden biri olan Oksijen Etkisi (Oxygen Effect) ile ilgilidir. OER (Oksijen Enhancement … Devamını oku

Yüksek alpha/beta oranına sahip dokular/tümörler (Genellikle 10 Gy): Erken reaksiyon veren dokulardır. Birçok epitelyal kaynaklı malignite (örneğin baş-boyun yassı hücreli karsinomları, serviks, mesane ve küçük hücreli dışı akciğer kanserleri) bu gruptadır. Fraksiyon boyutundaki değişikliklere nispeten daha az duyarlıdırlar. Düşük alpha/beta oranına sahip dokular/tümörler (Genellikle 1-3 Gy): Geç reaksiyon veren dokulardır (sinir sistemi, böbrek gibi). Tümörler arasında bunun en klasik ve en çok sorgulanan istisnası prostat adenokanseridir (tahmini alpha/beta oranı 1.5 – 3.0 Gy). Prostat kanserinin alpha/beta oranının, etrafındaki normal dokuların (rektum, mesane) alpha/beta oranından daha düşük veya onlara benzer olması, radyobiyolojik olarak büyük bir avantaj sağlar. Bu durum, günlük radyoterapi dozunun artırılıp toplam seans sayısının azaltıldığı hipofraksiyone (veya SBRT gibi ekstrem hipofraksiyone) şemaların prostat kanserinde hücre ölümünü orantısız biçimde artırdığı ve çok yüksek etkinlik sağladığı anlamına gelir.

Aşağıdaki tümörlerin hangisinde hipofraksiyone tedavi en etkilidir? A) Küçük hücreli dışı akciğer kanseri B) Prostat adenokanseri C) Baş-boyun kanserleri D) Serviks uteri kanseri E) Üretelyal mesane kanser Doğru Cevap: B) Prostat adenokanseri Bu soru, onkoloji ve radyasyon radyobiyolojisinin temel konseptlerinden biri olan alpha/beta (alfa/beta) oranı prensibine dayanmaktadır. Radyobiyolojik Açıklama: Radyoterapide dokuların ve tümörlerin fraksiyon (seans) … Devamını oku

GFAP (Glial Fibrillary Acidic Protein), merkezi sinir sisteminde (MSS) astrositlerin hücre iskeletini oluşturan temel ara filament (intermediate filament) proteinidir. Nörolojik hastalıklarda (örneğin otoimmün astrositopatiler, travmatik beyin hasarı, nöromiyelitis optika spektrum hastalıkları veya şiddetli nöroinflamasyon), astrositlerin hasar görmesi veya aşırı reaktif hale gelmesi (astrogliyozis) sonucunda BOS’ta (ve sıklıkla kanda) GFAP seviyeleri yükselir. Bu nedenle astrosit hasarının en spesifik ve klasik biyobelirteci GFAP’tır.

Aşağıdakilerden hangisinin BOS’ta artışı astrosit hasarını gösterir? a) Nörofilament hafif zincir b) Nörofilament ağır zincir c) Laktat artışı d) k-FLC e) GFAP Doğru Cevap: e) GFAP (Glial Fibriler Asidik Protein) Neden GFAP? GFAP (Glial Fibrillary Acidic Protein), merkezi sinir sisteminde (MSS) astrositlerin hücre iskeletini oluşturan temel ara filament (intermediate filament) proteinidir. Nörolojik hastalıklarda (örneğin otoimmün … Devamını oku

*Anti-Hu (ANNA-1): Paraneoplastik subakut duysal nöropati (Denny-Brown sendromu) ve ensefalomiyelit ile en sık ilişkilendirilen antikordur. Bu tablo büyük çoğunlukla Küçük Hücreli Akciğer Kanseri (KHAK) zemininde gelişir. Klinik olarak propriyosepsiyon (derin duyu) kaybına bağlı ciddi duysal ataksi, asimetrik ağrı, uyuşma ve arefleksi ile karakterizedir. Nörolojik semptomlar genellikle altta yatan tümör tespit edilmeden aylar önce ortaya çıkar. **anti-Yo (PCA-1): Paraneoplastik serebellar dejenerasyon ile karakterizedir. Özellikle jinekolojik tümörler (over) ve meme kanseri ile ilişkilidir. ***anti-Ri (ANNA-2): Opsoklonus-miyoklonus-ataksi sendromu (gözlerde sıçrayıcı hareketler ve irkilmeler) ile ilişkilidir. Genellikle meme ve jinekolojik kanserlerde görülür. ****anti-Ma (özellikle anti-Ma2): Limbik ensefalit ve diensefalik tutulum yapar. Çoğunlukla genç erkeklerde testis germ hücreli tümörleri ile birliktedir. *****anti-titin: Nöropati veya ensefalit yapmaz. Timoması olan Myastenia Gravis hastalarında saptanan, kasın yapısal proteinine karşı gelişmiş bir antikordur.

Paraneoplastik subakut duysal nöropati gelişmesinden hangi antikor sorumludur? a) anti-Yo b) anti-Ri c) anti-ma d) anti-Hu e) anti-titin Bu klinik tablonun klasik patofizyolojik karşılığı d) anti-Hu antikorudur. Doğru Cevap: d) anti-Hu Nörolojik ve Onkolojik Bağlantı: Diğer Seçeneklerin Paraneoplastik Karşılıkları: Board ve uzmanlık sınavlarında (TUS/USMLE) diğer paraneoplastik antikor-sendrom-kanser eşleşmeleri de sıklıkla sorgulanır:

Klasik Foville sendromu (Medial inferior pontin sendrom), baziler arterin paramedian dallarının tıkanmasıyla oluşur. Klasik triadında ipsilateral horizontal bakış felci (6. sinir veya PPRF), ipsilateral 7. sinir felci ve kontralateral hemiparezi vardır.

İpsilateral 6. ve 7.kraniyal sinir felçleri, kontralateral ataksi, ipsilateral Horner sendromu, ipsilateral işitme kaybı, ipsilateral tat duyusunda azalma hangi sendromda görülür? a) Raymond b) Millard-Gubler c) Gradenigo d) Foville e) Melkersson-Rosenthal Bu klinik tablo, nöroanatomik olarak ponsun alt kısmını (kaudal pons) geniş bir şekilde tutan bir lezyonu tarif etmektedir. Verilen seçenekler arasında bu geniş bulgu … Devamını oku

Vertigo + skew deviation + negatif head impulse = santral vestibüler sendrom

Bu formülüzasyon, acil nöroloji pratiğinde akut vestibüler sendromla (AVS) başvuran hastalarda beyin sapı veya serebellar inme (özellikle posterior sirkülasyon infarktı) ile periferik vestibüler hastalıkları (örn. vestibüler nörit) ayırt etmede kullanılan HINTS muayenesinin temelini oluşturur. Hatırlatmak gerekirse, santral (inme) lehine olan tehlike işaretleri (INFARCT akronimi ile de bilinir: Impulse Normal, Fast-phase Alternating, Refixation on Cover Test): … Devamını oku

ECA–ICA anastomozları

ECA dalı ICA bağlantısı Facial artery dorsal nasal artery Maxillary artery infraorbital/orbital dallar Middle meningeal artery recurrent meningeal/ophthalmic Superficial temporal artery supraorbital/supratrochlear Ascending pharyngeal artery meningeal bağlantılar