Acil Nöroşirürjik girişimlerden birisi olan Burr Hole ; seçilmiş travmatik beyin hasarında oldukça basit, cerrahi bir matkapla (Galt trepine) ile kafatasında açılan deliktir. Acil Burr Hole özellikle travma sonrası intrakranial basıncı artırıcı epidural kanaması müdahale etmek için kafatasında açılan deliktir.
Acil Burr Hole; Beyin cerahi uzmanının olmadıgı yada hasta transferinin uzun sürebileceği durumlarda doğru ekipmanı kullanan uzman olmayanların ellerinde bile sağlam, güvenli ve hayat kurtarıcı basit bir teknik olabilir.
Burr deliği trepanasyonu
Kafa içi basıncını azaltmak, kan birikintilerini (kronik subdural hematom gibi) çıkarmak veya beyne erişim sağlamak amacıyla kafatasına küçük bir delik (genellikle 14 mm) açılmasını içeren bir nöroşirürjik işlem.Bu, beyinde sıkışmış sıvıyı tedavi etmek için yaygın olarak kullanılan, minimal invaziv, güvenli ve etkili bir tekniktir ve yüksek riskli açık beyin ameliyatlarını azaltır.
Öncelikle kronik subdural hematomları (cSDH) boşaltmak veya beyin dokusu üzerindeki basıncı azaltmak amacıyla ugulanır. Genellikle alttaki dura mater’e zarar vermeyi önlemek için kavrama mekanizmasıyla donatılmış özel bir kranial matkap (trepan) kullanılır. Genellikle genel anestezi altında, sıklıkla şakak veya parietal bölgede yapılır. Hematom boşaltıldıktan sonra sıklıkla periost altına bir dren yerleştirilir.
Burr Hole (Trepanasyon Deliği), kafa tası kemiğinin özel bir delici (perforatör) yardımıyla açılması işlemidir ve nöroşirürjinin en temel, hayat kurtarıcı girişimlerinden biridir.
Bu işlem, intrakranial basıncı hızla düşürmek veya daha geniş bir kraniyotomiye hazırlık yapmak için bir “ilk adım” olarak değerlendirilir.
Temel Endikasyonlar
Burr hole, hem acil hem de elektif şartlarda geniş bir kullanım alanına sahiptir:
- Acil Dekompresyon: Akut epidural (EDH) veya subdural hematomlarda (SDH), herniasyonu önlemek amacıyla kafa içi basıncın hızla tahliyesi.
- Kronik Subdural Hematom Drenajı: Yaşlı hastalarda sık görülen, sıvılaşmış eski kan birikimlerinin boşaltılması.
- İntrakranial Monitörizasyon: ICP (Kafa İçi Basınç) kateteri veya ventrikülostomi (EVD) yerleştirilmesi.
- Biyopsi: Derin yerleşimli beyin tümörlerinden stereotaktik yöntemle parça alınması.
- Hidrosefali Tedavisi: Şant prosedürleri öncesinde ventriküle ulaşmak için.
Cerrahi Teknik ve Anatomik Landmarklar
İşlemin güvenliği, doğru lokalizasyon ve kemik delici aletin (Hudson brace veya elektrikli perforatör) kontrollü kullanımına bağlıdır.
- Lokalizasyon (Landmarklar):
- Kocher Noktası: Ventrikülostomi için en sık kullanılan noktadır (Midpupiller hattın yaklaşık 1 cm anterioru, koronal sütürün 2-3 cm anterioru).
- Keen Noktası: Posterior boynuz (ventrikül) girişi için kulak arkası/üstü bölgesi.
- Kemik Açılması: Perforatör, iç tabulaya ulaşıldığında otomatik olarak durma mekanizmasına sahiptir; ancak dural hasarı önlemek için cerrahın manuel kontrolü esastır.
- Dura Açılışı: Kemik tozları temizlendikten sonra dura, damarsız bir bölgeden “cruciate” (haç şeklinde) insizyonla açılır.
Komplikasyonlar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Hemoraji: Kemik kenarından (diploik venler) veya dural damarlardan (örn. a. meningea media) kaynaklanabilir.
- Parankimal Hasar: Delicinin veya biyopsi iğnesinin beyin dokusuna istenmeyen derinlikte girmesi.
- Enfeksiyon: Menenjit veya beyin apsesi riski.
- Hava Embolisi: Özellikle oturan pozisyonda yapılan işlemlerde venöz sinüslerin açık kalması sonucu oluşabilir.
Cerrahi Perspektif: Burr Hole ve Kraniyotomi
| Özellik | Burr Hole | Kraniyotomi |
| İstila Derecesi | Minimal invaziv | Majör cerrahi |
| Zaman | Çok hızlı (Acil müdahaleye uygun) | Hazırlık ve uygulama süresi uzun |
| Görüş Alanı | Kısıtlı (Körlemesine girişim riski) | Geniş ve kontrollü |
| Endikasyon | Sıvı tahliyesi, biyopsi, şant | Tümör rezeksiyonu, klipleme, dekompresyon |
Günlük uygulama pratiğinde, antikoagülan (warfarin/heparin) kullanan hastaların kafa travması sonrası gelişen subdural hematomlarında, burr hole ile hızlı drenaj hayat kurtarıcıdır.
Ancak işlem öncesi koagülasyon profilinin (INR/APTT) hızla düzeltilmesi, re-kanama riskini azaltmak için kritiktir.
Burr hole, kafatasına cerrahi olarak açılan küçük deliktir
Amaç:
- Basınç azaltmak
- Kan/püy boşaltmak
- Kateter yerleştirmek
ENDİKASYONLAR (TUS/YDUS)
En sık:
Kronik Subdural Hematom
Diğerleri:
- Akut subdural hematom (acil durumlarda)
- Epidural hematom (geçici dekompresyon)
- Hidrosefali → şant yerleştirme
- Beyin apsesi drenajı
AMAÇ
- İntrakraniyal basıncı düşürmek
- Hematomu boşaltmak
- BOS drenajı sağlamak
LOKALİZASYON
Genelde:
- Frontal
- Parietal
- Temporal
Hematom yerine göre seçilir
KRİTİK NOKTA
Kronik subdural hematom = ilk tercih burr hole
İŞLEM BASAMAKLARI
- Cilt insizyonu
- Kemik delinir
- Dura açılır
- Hematom boşaltılır
- Dren yerleştirilir
KOMPLİKASYONLAR
- Enfeksiyon
- Kanama
- Beyin hasarı
- Rekürrens
BURR HOLE ve KRANİOTOMİ
| Özellik | Burr hole | Kraniotomi |
|---|---|---|
| Boyut | küçük delik | geniş açılım |
| Amaç | drenaj | cerrahi müdahale |
| Kullanım | hematom | tümör |
- “Kronik subdural hematom → burr hole drenajı”
- “Minimal invaziv kafa cerrahisi”
Burr hole = kafa kemiğinde küçük delik → hematom drenajı