Vokal kordların hareketini sağlayan sinirlerin hasarı sonucu ses (fonasyon) ve/veya hava yolu (solunum) bozukluğu gelişmesidir.
İNNERVASYON (EN KRİTİK)
Ana sinir:
Rekürren Laringeal Sinir
- Tüm intrinsik kaslar
Hariç: Cricothyroid Muscle
Ek sinir:
Superior Laringeal Sinir
- Pitch (ses inceltme) kontrolü
ETYOLOJİ (TUS FAVORİ)
En sık:
Tiroid cerrahisi
Diğerleri:
- Akciğer tümörü (özellikle sol taraf)
- Mediastinal kitle
- Travma
- Enfeksiyon
- İdiopatik
KLİNİK AYRIM (ÇOK ÖNEMLİ)
Tek taraflı paralizi
- Ses kısıklığı
- Nefesli (breathy) ses
- Aspirasyon
Hayat tehdidi yok
Çift taraflı paralizi
- Stridor
- Dispne
- Hava yolu daralması ❗
ACİL durum
ALTIN NOKTA
Tek taraflı → SES PROBLEMİ
Bilateral → SOLUNUM PROBLEMİ
VOKAL KORD POZİSYONU
En sık:
- Paramedian pozisyon
TANI
Laringoskopi (altın standart)
ÖZEL DURUM
Superior laringeal sinir hasarı
- Yüksek notalara çıkamaz
- Ses inceltme kaybı
- Özellikle şarkıcılarda belirgin
SOL RLN NEDEN DAHA SIK?
Sol Rekürren Laringeal Sinir
- Aort arkı etrafından döner
- Daha uzun → daha fazla risk
TEDAVİ
Tek taraflı:
- Ses terapisi
- Medializasyon (enjeksiyon / tiroplasti)
Çift taraflı:
- Trakeostomi
- Cerrahi genişletme
ALTIN CÜMLELER
- “RLN hasarı → vokal kord paralizisi”
- “Bilateral paralizi → stridor”
- “Cricothyroid = SLN”
- “Tiroid cerrahisi en sık neden”
Vokal kord paralizisi = RLN hasarı
Tek taraflı = ses, çift taraflı = solunum