Şaşılıkta Alfabetik Paternler Cerrahi Algoritma + Karar Ağacı (Klinik/Operatif Yaklaşım)

Şaşılıkta Alfabetik Paternler Cerrahi Algoritma + Karar Ağacı (Klinik/Operatif Yaklaşım)

Başlangıç: Tanı ve Sınıflandırma

Adım 1 – Patern var mı?

• Yukarı–aşağı bakış farkı ≥ 10 prizma diyoptri (PD) → anlamlı alfabetik patern

Adım 2 – Patern tipi

• V patern
• A patern
• X / Y patern (atipik)

Adım 3 – Eşlik eden kas disfonksiyonu

• İnferior oblik aşırı fonksiyonu (IOOA)
• Superior oblik aşırı fonksiyonu (SOOA)
• Restriktif durumlar (ör. Brown Sendromu)
• Aberran innervasyon (ör. Duane Sendromu)

Cerrahi Stratejiler (Detaylı)

****V Patern Yönetimi

En sık neden: IO aşırı fonksiyon

Cerrahi:

• İnferior oblik zayıflatma
  • Recession
  • Myektomi
• Gerekirse:
  • Medial/lateral rektus kaslarının aşağı transpozisyonu

Klinik hedef:

• Yukarı bakıştaki ekzotropya azaltılır

****A Patern Yönetimi

En sık neden: SO aşırı fonksiyon

Cerrahi:

• Superior oblik zayıflatma
  • Tenotomi / tendon gevşetme
• Alternatif:
  • Horizontal kasların yukarı transpozisyonu

Klinik hedef:

• Aşağı bakıştaki diverjans kontrolü

****X ve Y Patern

Y Patern:

• IO aşırı fonksiyon → IO zayıflatma

X Patern:

• Kombine oblik kas dengesizliği
• Kombine cerrahi (IO + SO veya horizontal kaslar)

Kombine Durumlar (Önemli Klinik Noktalar)

Horizontal şaşılık + patern

Kritik Klinik İpuçları

• Sadece horizontal cerrahi → patern düzelmez
• Oblik kas tedavisi yapılmazsa nüks kaçınılmaz
• Baş pozisyonu (tortikollis) cerrahi endikasyonudur
• Restriktif patolojiler (özellikle Brown Sendromu)
  → klasik patern cerrahisinden farklı yaklaşım gerektirir

İleri Düzey Klinik Yaklaşım (Uzman Seviyesi)

• Forced duction testi → restriktif vs paralitik ayrım
• Siklotorsiyon analizi → oblik kas hedefleme
• 3-step test (Parks) entegrasyonu → özellikle SO paralizisi
• Orbital görüntüleme (MR/BT) → kompleks vakalar

Final Klinik Özet

• V patern = IO aşırı → IO zayıflat
• A patern = SO aşırı → SO zayıflat
• Horizontal deviasyon varsa → kombine cerrahi
• Baş pozisyonu varsa → cerrahi endikasyon güçlü
• Atipik patern → mutlaka detaylı analiz (restriktif vs nörojenik)