IGF-1 ve enerji dengesini optimize edecek beslenme/endokrin stratejileri

yazar

IGF-1 (İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü-1) ve enerji dengesini optimize etmek, anabolizm (kas kütlesi, büyüme) ile uzun ömür/metabolik sağlık (hücresel onarım, insülin duyarlılığı) arasındaki dengeyi bulmayı gerektirir. Aşırı yüksek IGF-1 hücresel yaşlanmayı ve proliferasyonu hızlandırabilirken, çok düşük seviyeler kas kaybına ve enerji düşüklüğüne yol açar. Beslenme Stratejileri Endokrin ve Yaşam Tarzı Yönetimi Strateji Mekanizma Metabolik Çıktı … Devamını oku

Özellikle kadın sporcularda stres kırığı gelişimine yol açan intrinsik (içsel) biyomekanik, anatomik ve nöroendokrin risk faktörleri; “RED-S (Sporda Göreceli Enerji Eksikliği), hipoöstrojenizm, kas kütlesi ve dinamik yüklenme paternleri”; Oligomenore ve düşük enerji durumu tipik RED-S bulgusudur. IGF-1 düşüklüğü östrojenden bağımsız olarak kemik formasyonunu bozar. Az kas kütlesi kemiği korumasız bırakır. Femur boynu stres kırıkları yüksek risklidir ve deplasman/nekroz riski taşır. Stres kırıkları için prediktif olan dinamik patern aşırı kalça abdüksiyonu ve arka ayak inversiyonu değil; aşırı kalça addüksiyonu (hip adduction) ve arka ayak eversiyonu (rear foot eversion) kombinasyonudur. Bu mekanik hata yük eksenini bozarak kemikte patolojik stres birikimine yol açar.

yazar

YDUS Düzeyinde Patofizyolojik ve Endokrin Mekanizmalar YDUS Tarzı Özgün Soru Soru:Uzun mesafe koşucusu olan 19 yaşındaki kadın atlet, son 3 aydır oligomenore şikayeti olduğunu ve antrenman yoğunluğunu artırdıktan sonra sol kasık bölgesinde yük bindiğinde şiddetlenen bir ağrı başladığını belirtiyor. Yapılan tetkiklerinde düşük enerji kullanılabilirliği (low EA), azalmış serum IGF-1 seviyeleri saptanıyor ve pelvik MRG’de sol … Devamını oku

Hipotermik hastayı ısıtırken periferik damarların aniden genişlemesiyle tansiyonun daha da düşmesine yol açan “Rewarming Shock” (Yeniden Isınma Şoku) patofizyolojisi

yazar

Rewarming Shock (Yeniden Isınma Şoku), şiddetli hipotermideki bir hastanın aktif olarak ısıtılması sürecinde gelişen, patofizyolojisi multi-faktöriyel olan akut bir distribütif ve kardiyojenik şok tablosudur. Hipotermik süreçte vücudun hayatta kalmak için kurduğu savunma mekanizmaları, kontrolsüz veya aşırı hızlı bir yeniden ısıtma ile tersine döndüğünde bu ölümcül tabloyu tetikler. Yeniden ısınma şokunun patofizyolojik mekanizması şu ana başlıklar … Devamını oku

Şiddetli hipotermide EKG’de izlenen Osborn (J) dalgası, ventrikül miyokardının epikard ve endokard tabakaları arasındaki transmural voltaj gradyentinden kaynaklanır.

yazar

Hipotermi, kalpteki iyon kanallarının kinetiğini değiştirerek repolarizasyonun erken evresinde (Faz 1) bu iki tabaka arasında belirgin bir elektriksel potansiyel farkı yaratır. Bu fenomenin hücresel ve iyonik mekanizması adım adım şu şekildedir: 1. Sorumlu İyon Akımı: (Ito) (Transient Outward Potassium Current) Miyokard hücrelerinde Faz 1 repolarizasyonundan (erken hızlı repolarizasyon) esas olarak dışa doğru yönlenmiş geçici potasyum … Devamını oku

“Yüksek Riskli Stres Kırığı Lokalizasyonları”; femur boynu anterioru, 5. metatars proksimali (Jones), patella

yazar

Bu lokalizasyonlar konservatif tedaviye (istirahat) dirençlidir ve sıklıkla agresif immobilizasyon veya cerrahi fiksasyon gerektirir. En kritik yüksek riskli stres kırığı lokalizasyonları ve klinik özellikleri şunlardır: 1. Femur Boynu Anterior / Üst Taraf (Tensile / Gerilme Tipi) 2. 5. Metatars Proksimal Diafiz-Metafiz Bileşkesi (Jones Kırığı) 3. Patella Diğer Kritik “Yüksek Riskli” Lokalizasyonlar Düşük Riskli Kırıklardan Farkı … Devamını oku

D vitamini ve Kalsiyum replasman tedavilerinin kemik turn-over belirteçleri (örneğin CTx ve P1NP)

yazar

Bu tedavilerin temel mekanizması, vücudun kalsiyum dengesini optimize ederek paratiroid hormonu (PTH) salınımını baskılamak (sekonder hiperparatiroidizmi önlemek) ve böylece yüksek kemik döngüsünü (turn-over) yavaşlatmaktır. Kemik turn-over belirteçleri üzerindeki spesifik etkiler şu şekildedir: 1. Kemik Yıkım Belirteci: CTx (C-Terminal Telopeptide) 2. Kemik Yapım Belirteci: P1NP (Procollagen Type 1 N-Terminal Propeptide) Klinik Önem ve Laboratuvar Takibi Replasman … Devamını oku

Stres kırıklarının gelişimindeki ekstrinsik (dışsal) risk faktörlerini, özellikle bisikletten koşuya geçiş evresindeki nöromüsküler patofizyoloji; “biyomekanik yük değişimi, kas yorgunluğunun kemik stresine etkisi, antrenman hataları ve şok absorbsiyon yetersizliği”

yazar

YDUS Düzeyinde Patofizyolojik ve Biyomekanik Mekanizmalar YDUS Tarzı Özgün Soru Soru:Triatlon sporcularında antrenman ve yarışma esnasında gelişen aşırı kullanım (overuse) yaralanmaları ve stres kırıklarının ekstrinsik (dışsal) biyomekanik mekanizmaları incelendiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Triatlon sporcularında en çok zaman bisiklet antrenmanlarında geçirilmesine rağmen, aşırı kullanıma bağlı sakatlıkların büyük çoğunluğu koşu etabıyla ilişkilidir.B) Bisiklet-koşu geçiş fazında, … Devamını oku

Stres kırıklarının patofizyolojisi; kemik remodelasyonu (yeniden şekillenmesi); “osteoklast/osteoblast dengesi, kortikal-trabeküler kemik farkları ve MRG’de kemik iliği ödemi”

yazar

YDUS Düzeyinde Patofizyolojik Mekanizmalar YDUS Tarzı Özgün Soru Soru:Aşırı tekrarlayıcı mekanik strese bağlı olarak gelişen stres kırıklarının hücresel ve histopatolojik patofizyolojisi incelendiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Stres reaksiyonu ve kırığı gelişimi; normal kemik esnemesinden kortikal kırılmaya kadar uzanan hücresel ve mekanik bir sürekliliğin (kontinuum) sonucudur.B) Erken dönemde yetersiz dinlenme süresi nedeniyle osteoblastik kemik yapım … Devamını oku

Hipoterminin derin vücut sıcaklığına göre klinik evrelemesi

yazar

YDUS Düzeyinde Patofizyolojik Mekanizmalar YDUS Tarzı Özgün Soru Soru:Dağ tırmanışı sırasında mahsur kalan ve donma tehlikesiyle acil servise getirilen bir hastanın rektal (derin) vücut sıcaklığı 29.5 °C olarak ölçülmüştür. Fizik muayenesinde apatik olduğu, sorulara yavaş ve peltek konuşarak cevap verdiği, dehidrate olduğu ve vücudunda herhangi bir titreme (shivering) reaksiyonunun bulunmadığı saptanmıştır. Bu hastanın hipotermi evresi … Devamını oku

“Runner’s knee” (Koşucu Dizi) veya tıbbi adıyla Patellofemoral Ağrı Sendromu (PFAS), özellikle diz kapağının (patella) arkasında veya çevresinde hissedilen künt bir ağrı ile karakterize bir aşırı kullanım (overuse) yaralanmasıdır. Quadriceps femoris kas kompleksinin bir parçası olan Vastus medialis obliquus (VMO) kasının zayıflığı, patellayı stabilize eden kuvvet dengesini bozarak ağrı gelişimine katkıda bulunur. Gluteus medius gibi kalça abduktör kaslarındaki kuvvet yetersizliği, femurda internal rotasyon ve dinamik valgus yaratarak patellofemoral eklem üzerindeki fokal stresi artırır.

yazar

YDUS Düzeyinde Patofizyoloji ve Mekanik Bozukluklar YDUS Tarzı Özgün Soru Soru:Haftada 4 gün düzenli olarak uzun mesafe koşan 28 yaşındaki kadın atlet, son 1 aydır merdiven inerken ve ofiste uzun süre dizlerini bükerek oturduğunda diz kapağı arkasında yoğunlaşan künt bir ağrı şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde patellar taşlama (grind) testi pozitif, kuandriseps kas kütlesinde mediyalde … Devamını oku