Tam kan sayımında (hemogram) yer alan RDW, kandaki kırmızı kan hücrelerinin (eritrositlerin) boyut olarak ne kadar değişken olduğunu gösteren sayısal bir parametredir. RDW ve Anizositoz İlişkisi Klinik Önemi ve Ayırıcı Tanı RDW yüksekliği, özellikle mikrositer anemilerin (küçük hücreli kansızlık) ayırıcı tanısında kilit rol oynar:
Tiroid hormonu sentez aşamalarındaki genetik kusurları ifade eden dishormonogenezis, konjenital hipotiroidi vakalarının yaklaşık %10-15’inden sorumludur ve otozomal resesif geçiş gösterir. Bu grupta en sık görülen defektler ve özellikleri şunlardır: 1. İyod Organifikasyon Defekti (En Sık Neden) 2. Pendred Sendromu 3. Diğer Dishormonogenezis Nedenleri Sıklık sırasına göre peroksidasyon/organifikasyon defektini takip eden diğer nadir kusurlar şunlardır:
Klinik pratikte doğrudan ADH düzeyini ölçmek çok zordur; çünkü ADH kararsız bir moleküldür, yarı ömrü çok kısadır (birkaç dakika) ve trombositlere bağlanma eğilimi gösterir. ADH ile aynı öncül molekülden (pre-pro-vazopressin) bire bir (1:1) oranda sentezlenen kopeptin ise plazmada son derece kararlıdır, oda sıcaklığında günlerce bozulmadan kalabilir ve kolayca ölçülebilir. Bu yüzden ADH’ın ideal bir aynasıdır. … Devamını oku
Her iki tabloda da hastalar aşırı idrara çıkma (poliüri) ve aşırı su içme (polidipsi) şikayetleriyle başvurur. Ancak psikojenik polidipsi psikolojik kaynaklı aşırı su alımına bağlıyken, Dİ antidiüretik hormon (ADH) eksikliği veya direncine bağlıdır. Su Kısıtlama Testi Protokolü ve Yanıtlar Test, hastaya belirli bir süre su verilmemesi (kısıtlama) ve ardından eksojen ADH (Desmopressin / dDAVP) enjekte … Devamını oku
Özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde, hipotalamus-hipofiz aksını etkileyerek antidiüretik hormon (ADH) sentezini veya salınımını bozan bu neoplazmlar santral diabetes insipidus tablosuna yol açar. Santral diabetes insipidus gelişiminde rol oynayan en yaygın tümör grupları şunlardır: 1. Kraniyofaringiyomlar 2. Germ Hücreli Tümörler (Germinomlar) 3. Pinealomlar (Pineal Bölge Tümörleri) 4. Diğer Tümörler ve Metastazlar
Uyku ve uyanıklık döngüsü, beyindeki nörotransmitterlerin hassas bir denge içinde birbiriyle yarışması (reciprocal interaction) esasına dayanır. TUS ve YDUS gibi medikal sınavlarda bu mekanizmalar “Hangi transmitter uyanıklığı sağlar?”, “Hangisi uyanıklığı kapatır?” veya “Hangisi REM’i tetikler?” şeklinde klinik korelasyonlarla sorgulanır. Süreci en kolay ve akılda kalıcı haliyle Uyanıklık, NREM ve REM transmitterleri olarak üç grupta inceleyebiliriz: … Devamını oku
Uyku, beyin dalgalarının ve vücut aktivitelerinin değişimine göre NREM (Non-REM – Hızlı Göz Hareketleri Olmayan) ve REM (Hızlı Göz Hareketleri Olan) olmak üzere iki ana faza ayrılır. Yetişkin bir insanda uyku, gece boyunca yaklaşık 90-120 dakikalık döngüler (sikluslar) halinde tekrarlar. Bir gecede ortalama 4 ila 6 uyku döngüsü yaşanır. 1. NREM Uykusu (Non-Rapid Eye Movement) … Devamını oku
Somatik duyuları (dokunma, basınç, ağrı, sıcaklık ve propriyosepsiyon) reseptörlerden alıp merkezi sinir sistemine (MSS / korteks ve serebellum) ileten yollar, anatomik ve fonksiyonel olarak 3 ana sistem altında incelenir. Bu yollar genellikle 3 nöronlu bir zincirden oluşur ve duyunun niteliğine göre omurilikte veya beyin sapında çapraz (dekussasyon) yaparlar. 1. Dorsal Kolon – Medial Lemniskus Sistemi … Devamını oku
Sumasyon (toplanma/eklenme), uyarılabilir hücrelerde (nöronlar ve kas hücreleri) eşik değerin altındaki birden fazla uyarının bir araya gelerek, tek başlarına başlatamadıkları bir aksiyon potansiyelini veya güçlü bir kasılmayı tetikleme sürecidir. Süreç, sinir sisteminde (nöronlar arası ileti) ve kas fizolojisinde (iskelet kasının kasılma gücü) olmak üzere iki ana sistemde farklı mekanizmalarla gerçekleşir. 1. Sinir Sisteminde Nörolojik Sumasyon … Devamını oku
Astrositler, merkezi sinir sistemindeki (beyin ve omurilik) nöron olmayan destek hücrelerinin (glia / nöroglia) sayıca en fazla, en büyük ve fonksiyonel olarak en karmaşık olan hücre popülasyonudur. Yıldız benzeri çok sayıda uzantıya sahip oldukları için bu ismi almışlardır. Embriyolojik olarak nöroektodermden (nöral tüp) köken alırlar. Mikroskobik Tipleri ve Anatomik Dağılımı Astrositler bulundukları dokunun yapısına göre … Devamını oku