Kalp kasında refrakter periyod (cevapsız dönem), bir aksiyon potansiyeli başladıktan sonra, kalp hücresinin yeni bir uyarana karşı tamamen veya kısmen duyarsız kaldığı zaman dilimidir. Bu süre kalp kasında, iskelet kasına kıyasla sıra dışı derecede uzundur (yaklaşık 250-300 milisaniye). Kalbin bir pompa olarak çalışabilmesi için bu süre hayati bir fizyolojik zorunluluktur. Refrakter Periyodun Fazları Kalp kası … Devamını oku
Perisitler (Rouget hücreleri), kapillerlerin (kılcal damarların) ve postkapiller venüllerin dış yüzeyinde, endotel hücrelerini bir ahtapot gibi saran, mezenşimal kökenli, kontraktil (kasılabilen) ve multipotent özellikteki perivasküler hücrelerdir. Histoloji, fizyoloji ve özellikle mikrodolaşım patolojisi (örneğin diyabetik retinopati) kapsamında en sık soru getiren hücre popülasyonlarından biridir. Histolojik Yapısı ve Anatomik Yerleşimi Temel Fizyolojik Fonksiyonları Kritik Klinik Tablo: Diyabetik … Devamını oku
PV-1 (Plasmalemma Vesicle-Associated Protein-1), genetik ismiyle PLVAP, endotel hücrelerine özgü, kılcal damarların seçici geçirgenliğini ve yapısal bütünlüğünü kontrol eden tek geçişli tip II transmembran glikoproteinidir. Histoloji, hücre biyolojisi ve mikrodolaşım patofizyolojisi alanında, özellikle kapiller diyaframların yegane yapısal bileşeni olması nedeniyle üst düzey sınavlarda (TUS, YDUS, Ph.D. yeterlilik) kilit bir moleküldür. PV-1 Proteininin Temel Fonksiyonları Ekspresyon … Devamını oku
Pencereli (fenestralı) kapillerler, endotel hücrelerindeki gözeneklerin üzerinde ince bir protein tabakasının olup olmamasına göre diyaframlı ve diyaframsız olarak ikiye ayrılır. Bu ayrım, damarın filtrasyon kapasitesini ve seçiciliğini doğrudan belirler. 1. Diyaframsız Pencereli Kapillerler (Glomerüler Tip) Bu tip kılcal damarlarda pencerelerin (gözeneklerin) üzerinde herhangi bir kapatıcı zar ya da diyafram bulunmaz. Gözenekler tamamen açıktır. 2. Diyaframlı … Devamını oku
Kapillerler (kılcal damarlar), endotel hücrelerinin ve onları çevreleyen bazal laminanın (zarın) yapısal bütünlüğüne, yani sürekliliğine göre histolojik olarak 3 ana tipe ayrılır. Bu yapısal farklılıklar, damarın bulunduğu organın madde alışverişi ihtiyacına (gaz, küçük molekül, büyük protein veya hücre geçişi) göre şekillenmiştir. 1. Sürekli (Kontinü / Tip I) Kapillerler Vücutta en yaygın bulunan ve geçirgenliği en … Devamını oku
DRA (Down-Regulated in Adenoma), genetik koduyla SLC26A3 (Solute Carrier Family 26 Member 3), özellikle terminal ileum ve kolondaki enterositlerin lümene bakan (apikal/fırçamsı) zarında yer alan hayati bir anyon değiştirici (Cl⁻/HCO₃⁻ antiportu) proteindir. Tıbbi fizyoloji, biyokimya ve klinik sınavlarda (TUS / YDUS) hem asit-baz mekanizması hem de onkolojik ilişkisi nedeniyle çok sık sorgulanan çekirdek konulardan biridir. … Devamını oku
Vitamin B12 Emilimi; Vitamin B12’nin (kobalamin) sindirim sisteminden emilmesi, vücuttaki en karmaşık emilim mekanizmalarından biridir. Bu süreç ağızda başlar, midede şekillenir ve ince bağırsağın son kısmı olan ileumda tamamlanır. Herhangi bir aşamadaki aksaklık, doğrudan B12 vitamini eksikliğine yol açar. Adım Adım B12 Emilim Mekanizması Klinik Örnekler ve Emilim Bozuklukları B12 emilim yolundaki herhangi bir halka … Devamını oku
İnce bağırsakta bikarbonat (HCO₃⁻) mekanizması, duodenum (oniki parmak bağırsağı) ve ileum/jejunum bölgelerinde tam tersi yönlerde çalışır. Yani ince bağırsak bikarbonatı sadece emmez, aynı zamanda salgılar. Duodenum: Bikarbonat Salgısı (Emilim Değil) Duodenumda bikarbonat emilmez, tam aksine lümen içerisine salgılanır. Jejunum: Net Bikarbonat Emilimi İnce bağırsağın üst ve orta kısımlarında (jejunum) bikarbonatın net emilimi (reabsorbsiyonu) gerçekleşir. Bu … Devamını oku
Nöroendokrin hücreler, hem sinir hücreleri (nöronlar) gibi uyarı alıp iletebilen hem de endokrin hücreler gibi kana veya çevre dokuya hormon/peptit salgılayabilen özel bir hücre popülasyonudur. Tıpta ve histolojide bu hücre grubunu ve alt tiplerini tanımlamak için kullanılan DNES, APUD, Argentaffin ve Kromaffin terimleri, temelde aynı hücre ailesinin farklı isimlendirme yaklaşımlarını (fonksiyonel, kimyasal veya boyanma özelliklerine … Devamını oku
Serömüköz bezler (ya da karma bezler), vücutta hem sulu/protein yapılı (seröz) hem de koyu/kaygan (muköz) salgıları aynı anda üretebilen miks (karışık) yapılı dış salgı bezleridir. Bu bezler, vücudun nemli kalması gereken iç yüzeylerini korumak, kayganlaştırmak ve mikroplara karşı savunmak amacıyla işlev görür. Mikroskobik Yapısı ve Giannuzzi Yarımayı Serömüköz bezlerin histolojik (dokusal) yapısında genellikle muköz hücreler … Devamını oku