Tıbbi Farmakoloji

Parkinson hastalığında özellikle nigrostriatal yolakta dopaminerjik etkinlikte azalma ve Ach etkinliğinde artış söz konusudur. İskelet kaslarında rijidite, bradikinezi, maske yüz,istitrahat tremoru ile karakterizedir. Karbidopa, merkezi sinir sistemine geçemeyen; periferde dopa dekarboksilaz enzimini inhibe eden bir ilaçtır. Entekapon, periferik; Tolkapon ise periferik ve santral etki ile COMT enzimini inhibe ederek 3-OMD oluşumunu engellemektedir. Sempatomimetikaminlerin beyne geçiş oranları çok düşüktür. Beyne normal koşullarda %2-3 geçebilen Dopamin değil onun öncülü olan L-dopa’ dır. L-dopaamino asit içe alım pompası ile beyne bahsedilen oranlarda geçebilmektedir. Bu oranın artırılması için COMT inhibitörleri ve Dopa dekarboksilaz inhibitörleri ile kombine edilerek kullanılmaktadır.

yazar

Ester yapılı olan lokal anestezikler, plazma esterazları tarafından yıkılırken; amid yapıda olanlar karaciğerde metabolize edilir. Pirilokain’ in karaciğer metaboliti olan o-tolidin methemoglinemiye neden olmaktadır. Başlıca etki mekanizmaları TTX ile inhibe olabilen Voltaj bağımlı Na kanallarının inhibisyonudur. Lidokain, yüzeyel anestezide, infiltrasyon anestezisinde ve bölgesel anestezinin her tipinde kullanılabilir. Lokal anesteziklerin etkisine en duyarlı olan sinir lifleri C tipi sinir lifleridir.

yazar

Fentanil’ in ilk geçiş etkisinden korunmak amacıyla transdermal formu üretilmiştir. Asetaminofen ile kombinasyonlarında, karaciğer hasarını engellemek için doz aşımına dikkat edilmelidir. Morfi n’ in analjezik aktivitesinden morfi n-6- glukuronid metaboliti sorumludur. Kodein’ in yavaş metabolizörlerde ağrı kesici etkinliği azalmaktadır. Meperidin Antimuskarinik özelliği nedeniyle miyozis nedeniyle midriyazise neden olmaktadır. Metabolitinintoksisitesi nedeniylekronik tedavilerde tercih edilmemektedir. Doğum travayını geciktirmediği için doğumda kullanılmaya elverişlidir.

yazar

Serotonin; Beyinde en fazla Raphe çekirdeğinde bulunmaktadır. 5-HT2C reseptörleri üzerinden etkinlik gösteren Lorkaserin, obezite tedavisinde kullanılmaktadır. İştah azalması ve ağrıda azalma gibi etkilere neden olabilmektedir. GnRH salıverilmesini azaltmaktadır. Serotonin’ in libido üserine azaltıcı etkileri bulunmaktadır bu nedenle SSRI kullanan hastaların bir kısmında erektil disfonksiyon meydana gelebilmektedir.

yazar

Klorpromazin, belirgin hipotansif ve sedatif etkinlik göstermektedir. Haloperidol, belirgin ekstrapiramidal yan etki göstermektedir. Ketiyapin, Ziprasidon, Tiyoridazin kardiyotoksik etkinlik gösterebilmektedir. Tardif diskinezi, D2 reseptör hipersensitivitesi sonucunda meydana gelmektedir. Malign nöroleptik sendromda problem Ca ila Ca kanallarında yani Ryanodin reseptörlerinde meydana gelen hiperfonksiyondur. Tedavide ise bu reseptörlerin blokörü olan Dantrolen kullanılır.

yazar

Siproheptadin,H1 ve 5-HT2 reseptör blokajı ile etkinlik gösterir ve karsinoid tümör tedavisinde kullanılır. Ketanserin/Ritanserin, 5-HT2 reseptörlerini bloke ederek trombositlerinagregasyonunu engeller. Ondansetron, 5-HT3 reseptör antagonisti olup,kanser kemoterapisine bağlı meydana gelen kusmanın tedavisinde kullanılır. Triptanlar, 5-HT1D/1B agonistleri olup migrenin akut tedavisinde kullanılırlar. Sisaprid: 5-HT4 reseptör analoğu olup nöronaladenilsiklaz aktivitesini artırır. Prokinetik olarakkullanılırken VF, aritmi ve uzamış QT intervaline yol açması nedeniyle üretimden kaldırılmıştır. Tegaserod: 5-HT4 reseptör analoğu olup konstipasyonla giden IBS ‘li hastalarda onay almasınarağmen kardiyak yan etkileri nedeniyle toplatılmıştır. Prukaloprid:Kronik konstipasyon nedeniyle kullanılan yüksek selektiviteli 5-HT4 reseptör agonistidir.Üst GİS’e etkisi zayıftır.

yazar

Natriüretik peptidlerden **ANP atriyum, **BNP ventrikül, gerimine bağlı olarak salıverilmekte ve vazodilatör ve diüretik etkinlik göstermektedir. **Karperditid, KKY’ de kullanılan ANP analoğudur. **Nesiritid, KKY’ de kullanılan BNP analoğudur. **Omapatrilat, natriüretik peptidleri yıkan nötral endopeptidaz enzimini inhibe ederek etkinlik göstermektedir. **Ürodilantin, ANP prekürsörlerinden farklı bir yolla distal tübülde sentezlenir. Natriürezis ve diürezise neden olur.

yazar