Aşağıdakilerden hangisinde reverse triiodotironin(rT3) düzeyi artmaz?
A) Hasta ötiroid sendromu
B) Heparin
C) Beta bloker
D) Amioderon
E) Alfa bloker **
CEVAP: E
reverse T3 (rT3) artışı = T4 → T3 dönüşümünün (D1/D2) baskılanması + T4 → rT3 (D3) yönlenmesi demektir.
Reverse T3’ü artıran / T4–T3 dönüşümünü bozanlar
1-Sitokinler & İnflamasyon; IL-6 , TNF-α, IL-1β dir. Ayrıca Tip 1 ve Tip 2 deiyodinaz inhibisyonu, D3 aktivasyonu da T4-T3 dönüşümünü baskılar.
2-Hormonlar & Stres; Kortizol (endojen / steroid tedavisi), Katekolamin fazlalığı (dolaylı), T4 → T3 ↓, T4 → rT3 ↑ gibi bir sonucu doğurur
3-İlaçlar; Amiodaron (Tip 1 deiyodinaz inhibisyonu, T3 ↓, rT3 ↑, T4 ↑), β-blokerler (özellikle propranolol), PTU (Propylthiouracil), Heparin (özellikle akut fazda), Glukokortikoidler (farmakolojik doz) ve İyot yükü (dolaylı, Wolff–Chaikoff çevresi)
4-Klinik Durumlar; Kronik hastalıklar (Sepsis, Malignite, Kalp yetmezliği, Siroz, Kronik böbrek yetmezliği, Açlık / malnütrisyon, Büyük cerrahi, travma, yoğun bakım. İfade edilen durumların hepsi Non-thyroidal illness syndrome (Euthyroid sick syndrome) çerçevesinde Reverse T3’ü arttırıp / T4–T3 dönüşümünü bozar.****
5-Kofaktör Eksiklikleri (yüksek getirili ama sık unutulan); Selenyum eksikliği*** (Deiyodinazlar selenoproteindir), Ağır demir eksikliği (dolaylı)
Laboratuvar paterni (klasik); T3 ↓, rT3 ↑, T4: normal veya ↑ ve TSH genellikle normal veya hafif ↓
Bu yüzden rT3 artışı = gerçek hipotiroidi değildir → gereksiz levotiroksin hatası sık çıkar.
Ağır hastalıkta düşük T3 + yüksek rT3, adaptif bir yanıttır; tedavi edilmez.