En sık görülen malign tükrük bezi tümörü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Adenoid kistik karsinom
B) Asinik celi karsinom
C) Pleomorfik adenom
D) Malign lenfoma
E) Mukoepidermoid karsinom
Mukoepidermoid karsinom tüm malign tükrük bezi tümörlerinin yaklaşık 1/3’ünü oluşturur. % 60-70’i parotiste, % 15-20’si minör tükrük bezlerinde ve % 10’u submandibuler bezde görülür. Mukus oranı azaldıkça prognozu kötüleşir. Malign mikst tümör % 10-15 oranındadır ve kadınlarda parotiste daha sık görülür. Kliniği son zamanlarda hızla büyüyen tükrük bezi tümörü öyküsü vardır. Ağrı ve yüz siniri felci sıktır.
Asinik celi karsinom submaksiller ve minör bezlerde daha sık görülür.
Malign lenfoma Whartin tümörü sonrası gelişebilir. Parotisteki tümörlerin yaklaşık %20’si malign iken, submaksiller bezde %40, damakta %45 ve en sık sublingual bezler malignité insidensine sahiptir.
Boyun lenf nodlarının histopatolojik incelenmesinde primer epitelyal tümör olarak rapor edilirse akla Warthin tümörü gelmelidir.
Mukoepidermoid karsinom (MEK) tükrük bezi sekretuar kanalları döşeyen rezerv hücrelerden köken aldığı düşünülen farklı tipte bir tümördür
Histolojik olarak skuamöz hücreler, mukus hücreler, “intermediate” ve “berrak” hücrelerin farklı oranlarındaki karışımından oluşur
Tüm major tükrük bezi tümörlerinin %6-9’unu oluşturur. Erişkinlerde ve çocuklarda en sık karşılaşılan tükrük bezi malignitesidir. %60-70 oranında parotiste görülür, bunu damak izler
MEK değişik biyolojik davranışlar sergileyebilir ve genelde düşük ve yüksek grad olmak üzere 2 gruba ayrılır. Yüksek gradlı tümörler oldukça saldırgan davranışlı olmasına karşın düşük gradlı tümörler nispeten benin davranırlar ancak lokal invazyon yapma potansiyelleri vardır. Klinik olarak ağrısız ve büyüyen kitle olarak prezente olurlar, genellikle asempatiktirler ve ağrı yüksek gradlı tümörlerde görülür
Mukoepidermoid karsinom nadiren göğüs, bronş, periparotid lenf nodu, larinks, ösefagus, tiroid, kulak, timus ve konjonktiva gibi farklı bölgelerde de görülebilir
MEK’in bu bölgelerdeki oluşmasının nedeni ektopik tükrük bezi dokusunun varlığı olarak öne sürülmektedir
Baş ve boyun bölgesinde boyun lenf nodları, maksilla, orta kulak, tiroid ve mandibulada ektopik tükrük bezi dokularının varlığı gösterilmiştir
Mukoepidermoid karsinom
– Tüm türürük bezi tm’lerinin %2.8-15.5’i
– Major tükürük bezlerinin %1-10, minör tükürük bezlerinin %6.5-41’i
– Parotid gland yerleşimli en sık malign tm
– Mukoepidermoid karsinomlar en sık 35-65 yaş grubunda
– Çocukluk çağı en sık malign tükürük bezi tm
– Görüntüleme bulguları tm grade’i ile ilişkili
– Düşük grade tm benign mikst tm’ler ile benzer bulgulara sahip; düzgün sınırlı ve genellikle kistik komponent (+) solid komponentte kontrast (+) ve bazen kalsifikasyon (+)
– Yüksek grade tm düzensiz sınırlı, solid görünümlü ve lokal infiltre
– Düşük grade tm de kistik komponent sıvı sinyal intensitesinde ve solid komponentte heterojen kontrast (+)
– Yüksek grade tm de kistik komponent nadir ve T2 A hipointens
– Yağ baskılı postkontrast T1A inceleme ile perinöral invazyonu değerlendirmek amacı ile kranial sinirleri görüntülemek önemli
Warthin tm ( lymphomatous papillary cystadenomas)
– Benign, düzgün sınırlı tükürük bezi tm
– Lenfoid orijine sahip ve en sık parotid gland yerleşimli
– %20 olguda bilateral ve multifokal, multipl parotid solid kitlelerin en sık neoplastik sebebi
– Pleomorfik adenom sonrası en sık benign parotid tm ve tüm parotid tm’lerin %10’u
– 6. dekad ve erkeklerde sık , en sık prezentasyon parotid bezinde ağrısız şişlik
– BT; düzgün sınırlı parotid yüzeyel lob veya kuyruk yerleşimli heterojen solid kistik kitle, kalsifikasyon (-), orta derecede kontrast (+) , mural nodül varlığı tanıyı desteklemekte , bilateral olma eğilimi
– MRG ; T1A düşük-orta sinyal, kist içi kolesterol komponent (+) ise fokal yüksel sinyal , T2A heterojen değişken sinyal özelliği
– USG; oval düzgün sınırlı, içerisinde multipl irregüler küçük kistik alanlar, >5 cm tm’lerde kistik komponent daha büyük olma eğilimli, bazı vakalarda tama yakın kistik materyalden oluşmakta, genellikle hipervasküler
– Diğer tükürük bezi tm ile karşılaştırıldığında yüksek oranda kistik değişiklikler gösterme eğiliminde (%30)
Pleomorfik adenom (benign mixed tumours (BMTs))
– En sık tükürük bezi tm (tüm tükürük bezi tümörlerinin %70-80’i)
– Orta yaş olgularda sık, radyasyon maruziyeti gelişimi için risk faktördür
– En sık parotid bez yerleşimli(%84) ve yüzeyel lob yerleşim sık, diğer küçük bezlerde nadir olmakla beraber tüm bezlerin en sık bening tümörüdür
– Parotid bezinin derin lobundan ve parafarengeal tükrük bezi kök hücrelerinden köken alıp parafarengeal kitle olarak görülebilir
– USG de hipoekoik düzgün sınırlı kitle
– BT incelemede düzgün sınırlı veya lobule konturlu, homojen görünümde, sferik kitle şeklinde prezentasyonu en sık, büyük boyutlu olduğunda nekroz odakları içeren heterojen görünüm, küçük kalsifikasyon odakları sık K
-Küçük boyutlu olduğunda kontrastlanma belirgin ancak büyük boyutlu kitlelerde kontrastlanma daha az belirgin ve geç kontrast tutulumu gösterebilmekte
– MRG; düzgün konturlu, homojen, küçük boyutlu kitle tipik görünüm, büyük tümörler heterojen
-T1A genellikle düşük sinyal, T2A genellikle belirgin yüksek sinyal (özellikle miksoid tipte), bazen fibroz kapsülü gösteren T2 düşük sinyalli rim ile çevrili olabilir
-Postkontrast genellikle homojen kontrast tutulumu
Adenoid kistik karsinoma
– Minör tükürük bezi yerleşimli en sık malign tm ve parotid gland yerleşimli en sık 2. malign tm
– Genellikle minör tükürük bezi kaynaklı (%55)
– Lokal agresif, perinöral yayılım sık
– MRG’de; T1 hipo-izointense, T2 minimal hiperintense ancak yüksek grade tm’lerde T2 sinyali artmakta, postkontrast serilerde homojen kontrast tutulumu
– Düşük grade adenoid kistik karsinomlar daha düzgün sınır gösterir iken yüksek grade olanlar düzensiz sınırlıdır. Tüm subtiplerde homojen kontrastlanma izlenmektedir.
– 7. KN aracılığı ile perinöral yaylım , MRG ile değerlendirilmeli
Acinic Cell Carcinoma
– Nadir malign neoplazm (tükürük bezi tümörlerinin %1-3’ü)
– Genellikle parotid gland yerleşimli (%81-98), bilateral ve multisentrik olabilmekte
– Görüntülemem bulguları nonspesifik, pleomorfik adenom ve Warthin tm ile karışabilir
– BT’ de santal nekroz ile uyumlu hipodense alan ve irregular boyanan solid komponent
– MRG bulguları nonspesifik, T2 hiperintense kistik nekrotik komponent (+), solid komponentte minimal T2 hiperintensite, düzgün sınır, kontrast tutan irregular solid komponent (+)