Yenidoğan döneminde hiperkalsemi öyküsü olan, supravalvüler aort stenozu, belirgin periorbital dolgunluk, yıldız şeklinde irisi olan, çok neşeli ve konuşkan kişiliği olan bir çocukta aşağıdaki mikrodelesyon (ardışık gen) sendromlarından hangisi düşünülmelidir?
A) Williams sendromu
B) Velokardiyofasiyal – DiGeorge sendromu
C) 15q11 – q13 (mat-maternal) – Angelman sendromu
D) 15q11 – q13 (pat-paternal) – Prader Willi sendromu
E) WAGR
CEVAP: A
Di George sendromu ( velokardiyofasyal sendrom, 22q11): Timus ve paratioid yokluğu, konoturunkal kalp defekti, yarık damak, dış kulak gelişim kusuru ile gider.
Rubinstein Taybi (16p13): Gaga burun, geniş baş parmak ve ayak parmakları, mental retardasyon.
Sotos sendromu (5p35): Serebral jigantizm, aşırı büyüme vardır.
Alagille sendromu (20p12): Safra kanalı azlığı, kolestaz, pulmoner arter darlığı, kelebek vertebra ve posterior embriyo tokson.
Prader-Willi sendromu (15q11-q13): Ağır hipotoni, boy kısalığı, obezite, küçük el-ayak, hipogonadizm, mental gerilik.
Angelman sendromu (15q11-q13, mutlu kukla-Happy puppet): Ataksik hareket, durdurulamayan gülme nöbeti, prognatizm, ağır mental gerilik.
WAGR sendromu (11p13): Wilm’stümörü-Aniridi-Genital anomali, Mental Retardasyon
Miller Dieker sendromu ( 17q13): Lisensefali, pakigiri, mikrosefali, ağır mental gerilik, nöbet, hipogenitalya.
Williams sendromu: ELASTİN proteinini kodlayan gen bozukluğudur. Motor mental retardasyon, neşeli kişilik yapısı, peri yüzü görüntüsü, orbital dolgunluk, yıldız şeklinde iris ve idyopatik hiperkalsemi vardır. Konjenital kalp hastalığı -supravalvüler aort stenozu görülür. Bunda pulmoner stenozda görülebilir ancak tipik kalp hastalığı suğravalvüler aort stenozudur.
Williams Sendromu – Klinik ve Genetik Özeti
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Genetik Defekt | 7. kromozomda mikrodelesyon (özellikle elastin geni [ELN] kaybı) |
| Kalıtım | Çoğunlukla sporadik (de novo delesyon), nadiren otozomal dominant geçiş gösterebilir |
| Zeka Düzeyi | Hafif–orta mental retardasyon |
| Kişilik Özelliği | Aşırı sosyal, konuşkan, “kokteyl parti kişiliği” (hipersosyal ama anksiyeteye yatkın) |
| Yüz Görünümü (“Elfin face”) | Periorbital dolgunluk, geniş alın ve burun kökü, öne açık burun delikleri, uzun filtrum, dolgun yanaklar, kalın dudaklar |
| Kardiyovasküler Anomali | En sık supravalvüler aort stenozu (ELN delesyonu nedeniyle); ayrıca pulmoner, renal ve serebral arterlerde daralma |
| Metabolik Özellik | Hiperkalsemi (özellikle bebeklikte, barsak Ca emilimi artışı nedeniyle); genelde kendiliğinden düzelir |
| Tedavi | D vitamini ve kalsiyum kısıtlaması yeterli olur |
| Ek Klinik Bulgular | Hipotoni, büyüme geriliği, iyi müzik yeteneği, spazmodik gülme, diş anormallikleri (mikrodonti, maloklüzyon) |
| Ayırıcı Tanı | DiGeorge sendromu (22q11 delesyonu), Noonan sendromu (PTPN11 mutasyonu), Down sendromu (trisomi 21) |
Klinik Hatırlatma
- Genetik defekt: 7q11.23 mikrodelesyon
- Temel gen kaybı: Elastin geni (ELN) → arterlerde elastikiyet kaybı → supravalvüler aort stenozu
- Davranışsal profil: Sosyal, konuşkan, müziğe yatkın çocuk
- Metabolik profil: Hiperkalsemi (Ca emilimi ↑, idiyopatik infantil tip)
- Fizik muayene: “Elfin face” (peri-orbital dolgunluk, uzun filtrum, kalın dudaklar)