Birinci gününde bir bebekte, indirekt bilirübin 9 mg/dL, direkt bilirübin 0,3 mg/dL olarak saptanıyor. Anne kan grubu O Rh + ve bebek kan grubu A Rh – saptanıyor.
Bebek için aşağıdakilerden hangisi doğrudur ?
A) Sarılık Rh uyuşmazlığına bağlıdır
B) Sonraki gebeliklerde hemolizin sıklığı ve şiddeti artar
C) Anneye 72 saat içinde anti A immunglobulin yapıl. ması ile duyarlaşma önlenir.
D) Bebekte direkt Coombs pozitif olur
E) Anneye IVIG verilmesi ile hemoliz şiddeti azaltılabilir
CEVAP: D
Kan uyuşmazlığı gebe anne ile bebeği arasındaki Rh uygunsuzluğuna verilen addır. Rh uygunsuzluğu, gebelikte ya da kan naklinde Rh(-) bir kişinin Rh(+) kan ile teması sonucu oluşan bir alerjik reaksiyondur. Kan uyuşmazlığı Rh ve ABO uyuşmazlığı olarak iki farklı şekilde oluşmaktadır.
Rh uyuşmazlığı
Annenin kan grubunun Rh(-) olduğu ve babanın kan grubunun Rh(+) olduğu durumlarda eğer bebeğin kan grubu Rh(+) olmuş ise, anne ile bebeğin arasındaki kan bağı nedeniyle bebekten anneye geçen alyuvarlar belli bir oranı geçtiğinde annenin kanında bu duruma karşı antikor oluşur. Oluşan bu antikor göbek kordonu yoluyla bebeğe geçer ve bebeğin kanındaki alyuvarları parçalar. Bu da bebekte hızlı bir alyuvar yıkımına ve dolayısıyla anne karnındaki bebekte aşırı bir kansızlık ile buna bağlı olarak kalp yetmezliğine ve vücutta su birikmesine yol açar. Doğum sonrasında ise bütün bunların üstüne sarılık eklenir. Hem annede hem de bebekte meydana gelebilecek bu rahatsızlıklar tedavi edilmediği takdirde öldürücü olabilir ya da kalıcı sakatlığa neden olabilir. Bu rahatsızlığa Eritroblastosis fetalis denir. Fakat tam tersi durumda yani Annenin Rh(+), bebeğin ise Rh(-) olduğu durumda antikorların bebeğe zarar vermesi gibi bir durum olmayacaktır.
Tedavi
Kan uyuşmazlığında amaç annenin Rh pozitiflere karşı antikor oluşturmasını engellemektir. Bu nedenle kan grubu Rh(-) eşi Rh (+) olan gebelere 28. haftada anti-D iğnesi yapılmalıdır. Bu ilaçlara halk arasında uyuşmazlık iğnesi adı verilir. Doğumdan sonra bebeğin kan grubu pozitif ise ilk 72 saat içinde yeniden anti-D yapılmalıdır.
Benzer şekilde düşük, dış gebelik, kürtaj gibi durumlarda da müdahaleden hemen sonra anti-D yapılmalıdır. Tanısal amaçlı girişimler olan amniyosentez, kordosentez, CVS gibi işlemleri takiben anti-D yapılması gebeliğin sağlıklı devamı açısından son derece önemlidir.Ve bu şekilde zigot (bebek) iyileşmiş olur.
Bebek ve anne arasında ABO uyuşmazlığı vardır. RH uyuşmazlığı yoktur. Annenin duyarlaşmasını önlemek için yapabildiğimiz tek immunglobulin anti D immun globulindir. Anne Rh + olduğu için anti D immun globulin ( RhoGam la işimiz yoktur). Anti A veya anti B gibi bir uygulama yoktur.
Bebekte kan grubu uyuşmazlığı olması durumunda erkenden IVIG verilmesi ile hemoliz azaltılabilir. Ama IVIG anneye değil bebeğe verilir.
Direkt Coombs testi Rh uyuşmazlığında daha sık ve kuvvetli pozitif olsa da ABO’da da pozitif olabilir.
Sonraki gebelikte şiddetinin artması ise Rh uyuşmazlığının özelliğidir. ABO sık görülürken şiddeti daha azdır.
