Serömüköz bezler (ya da karma bezler), vücutta hem sulu/protein yapılı (seröz) hem de koyu/kaygan (muköz) salgıları aynı anda üretebilen miks (karışık) yapılı dış salgı bezleridir.
Bu bezler, vücudun nemli kalması gereken iç yüzeylerini korumak, kayganlaştırmak ve mikroplara karşı savunmak amacıyla işlev görür.
Mikroskobik Yapısı ve Giannuzzi Yarımayı
Serömüköz bezlerin histolojik (dokusal) yapısında genellikle muköz hücreler çoğunluktadır. Sulu salgı yapan seröz hücreler ise bu muköz yapıların uç/son kısımlarına yerleşerek onları bir hilal gibi çevreler.
- Bu özel yerleşim düzenine tıp dilinde Giannuzzi yarımayı (veya seröz yarımay) adı verilir.
- Yarımayı oluşturan seröz hücreler, ürettikleri enzimleri ince kanalcıklar vasıtasıyla ana salgı boşluğuna (lümene) aktarırlar.
Serömüköz bezler, salgının hem akışkan hem de koruyucu bir tabaka oluşturması gereken şu kritik bölgelerde yoğunlaşmıştır:
- Tükürük Bezleri: Büyük tükürük bezlerimizden çene altı (submandibular) ve dil altı (sublingual) bezleri bu gruptadır. Submandibular bezde seröz (sulu) yapı, sublingual bezde ise muköz (kıvamlı) yapı daha baskındır.
- Solunum Sistemi: Burun boşluğu, soluk borusu (trakea) ve bronşların duvarındaki submukoza tabakasında yaygın olarak bulunurlar. Havayı nemlendirir ve tozları tutarlar.