Soru 1
Aort ark replasmanı planlanan 62 yaşındaki hastada derin hipotermik dolaşım durdurma (DHCA) ile birlikte unilateral sağ aksiller arterden ACP uygulanmaktadır. Operasyon sırasında serebral oksimetride sol hemisferde belirgin düşüş izleniyor.
Bu durumda en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
A) Perfüzyon basıncını düşürmek
B) Retrograd serebral perfüzyona geçmek
C) Bilateral ACP’ye geçmek
D) Hipotermiyi derinleştirmek
E) ACP’yi kesip yalnızca DHCA ile devam etmek
Doğru cevap: C) Bilateral ACP’ye geçmek
Açıklama:
Unilateral ACP’de karşı hemisfer Willis poligonu üzerinden beslenir.
Eğer oksimetride düşüş varsa → kollateral akım yetersizdir.
En doğru yaklaşım: karşı karotid arterden de perfüzyon vererek bilateral ACP’ye geçmek
“Unilateral ACP + asimetrik NIRS düşüşü → bilateral ACP”
Soru 2
Aort ark cerrahisi sırasında ACP uygulanan bir hastada aşağıdaki durumlardan hangisi ACP’nin fizyolojik üstünlüğünü en iyi açıklar?
A) Venöz sistem üzerinden perfüzyon sağlaması
B) Beyne oksijenlenmiş kanı doğal akım yönünde ulaştırması
C) Sadece hipotermiye bağlı metabolik baskılama sağlaması
D) Emboli riskini tamamen ortadan kaldırması
E) Serebral kan akımını azaltması
Doğru cevap: B) Beyne oksijenlenmiş kanı doğal akım yönünde ulaştırması
Açıklama:
ACP = arteriyel sistemden → antegrad (fizyolojik yön) akım
Bu, cerebral perfusion açısından en doğal yöntemdir.
RCP’de ise akım ters yönlüdür → daha az fizyolojik
ACP’nin en büyük avantajı = fizyolojik akım + efektif oksijenasyon
Soru 3
Hipotermik dolaşım durdurma ile birlikte ACP uygulanan bir hastada aşağıdaki faktörlerden hangisi unilateral ACP başarısızlığı açısından en kritik belirleyicidir?
A) Hastanın hematokrit düzeyi
B) Sistemik arter basıncı
C) Willis poligonunun anatomik bütünlüğü
D) Kardiyopulmoner bypass süresi
E) Vücut sıcaklığı
Doğru cevap: C) Willis poligonunun anatomik bütünlüğü
Açıklama:
Unilateral ACP’de kan, karşı hemisfere Willis poligonu üzerinden geçer.
Eğer bu yapı: Hipoplastik, Eksik, Anatomik varyasyon içeriyorsa karşı hemisfer iskemik kalır
“Unilateral ACP’nin kaderini belirleyen yapı = Willis poligonu
ACP = antegrad + arteriyel + fizyolojik
Unilateral ACP → Willis poligonu bağımlı
NIRS düşerse → bilateral ACP
ACP > RCP (daha fizyolojik)
Beyne fizyolojik yönde (antegrad) kan verilmesidir. Kan, karotis arterler / brakiosefalik trunk üzerinden verilir Unilateral veya bilateral olabilir (Willis poligonuna göre)
Avantajları: En fizyolojik yöntem, Uzun süreli koruma sağlar.Nörolojik sonuçlar daha iyi
Dezavantajları: Teknik olarak daha kompleks, Kanülasyon hassasiyet gerektirir
Antegrade Cerebral Perfusion (ACP), özellikle aort arkı cerrahisinde beynin kanlanmasını korumak için kullanılan bir nöroproteksiyon yöntemidir.
“Antegrade” = fizyolojik akım yönünde “Cerebral perfusion” = serebral dolaşımın sürdürülmesi
Yani ACP, ameliyat sırasında sistemik dolaşım geçici olarak durdurulsa bile, beyne kanın normal yönünde gönderilmeye devam edilmesi demektir.
Aort arkı ameliyatlarında bazen circulatory arrest gerekir. Bu sırada beyin iskemiye çok duyarlıdır. ACP’nin amacı: Serebral iskemi riskini azaltmak, İnme ve nörolojik hasarı önlemek, Güvenli dolaşım durma süresini uzatmaktır.
Kan genelde kalp-akciğer pompasından alınarak şu damarlardan birine verilir: Sağ aksiller arter, İnnominat arter, Karotis arter(ler). Böylece kan, karotid ve vertebrobaziler sistem üzerinden beyne antegrad yönde gider.
Tipleri
1. Unilateral ACP; Genellikle sağ taraftan perfüzyon verilir. Beynin karşı tarafı, Willis poligonu yeterliyse beslenir.
2. Bilateral ACP; Her iki karotis dolaşımı da desteklenir. Özellikle; Willis poligonu yetersizse, Uzun süreli ark cerrahisi planlanıyorsa Serebral monitörizasyonda asimetri varsa tercih edilebilir.
ACP çoğu zaman Hypothermic Circulatory Arrest (HCA) ile birlikte kullanılır. Hipotermi beynin metabolik ihtiyacını düşürür. ACP ise aktif olarak oksijenli kan sağlar
Bu ikili kombinasyon, aort arkı cerrahisinde temel beyin koruma stratejilerinden biridir.
ACP: Kan beyne arteriyel sistemden, normal akım yönünde gider.
RCP: Kan vena cava superior üzerinden, venöz sistemden geriye doğru verilir.
Genelde ACP, gerçek serebral kan akımını daha iyi sağladığı için daha fizyolojik kabul edilir.
Avantajları; Daha fizyolojik beyin perfüzyonu, Daha uzun güvenli arrest süresi, Daha iyi nörolojik sonuçlar. Özellikle kompleks aort ark cerrahisinde yararlı
Olası riskler / sınırlamalar; Kanülasyonla ilişkili damar yaralanması, Emboli riski, Yetersiz veya dengesiz serebral akım, Willis poligonuna bağımlılık (özellikle unilateral ACP’de)
ACP = Aort ark cerrahisinde, circulatory arrest sırasında beynin arteriyel yoldan ve fizyolojik yönde perfüze edilmesidir.
En sık aksiller/innominat arter kanülasyonu ile uygulanır ve hipotermi ile birlikte kullanılır.