Üriner sistemde En sık görülen inorganik taş Kalsiyum okzalat iken organik taş ise ürik asit taşlarıdır. Kalsiyum pirofosfat taşı en parlak taşdır. Enfeksiyona sekonder gelişen taşlar Magnezyum-amonyum-fosfattır. Sistin taşları herediter olabilir.

Üriner sistem taşları (nefrolitiazis), tıp sınavlarında ve klinik pratikte oldukça kritik bir konudur. Paylaştığın bilgiler genel olarak çok doğru ve nokta atışı bilgiler, ancak küçük bir düzeltme ve birkaç ekleme ile tabloyu tam netleştirelim.

Kalsiyum Okzalat Taşları (En Sık); riner sistem taşlarının yaklaşık %75-80‘ini oluşturur. En sık görülen inorganik taş tipidir. Radyoopak (Röntgen filminde görünür) karakterdedirler. Düşük idrar hacmi ve hiperkalsiüri en büyük risk faktörüdür.

Ürik Asit Taşları (Organik); En sık görülen organik taşlardır. Radyolüsent (Röntgen filminde görünmezler) özelliğe sahiptirler. Bu yüzden tanıda USG veya Kontrastsız BT kritiktir. Düşük idrar pH’ı (asidik idrar) oluşumlarını tetikler.

Kalsiyum Pirofosfat ; Üriner sistemde (böbreklerde) en sert ve en yoğun (en radyoopak/parlak) görünen taş genellikle Kalsiyum Okzalat Monohidrat (Whewellite) taşıdır. Kalsiyum Pirofosfat kristalleri ise daha çok eklemlerde birikerek Psödogut (yalancı gut) hastalığına neden olur. Eğer böbrek taşları özelinde “en parlak/opak” soruluyorsa, kalsiyum içerikli taşların (özellikle monohidrat formu) opasitesinin en yüksek olduğu akılda tutulmalıdır.

Magnezyum-Amonyum-Fosfat (Struvit) Taşları; Bu taşlar “Enfeksiyon Taşları” olarak bilinir. Üreyi parçalayan bakterilerin (Proteus, Klebsiella) neden olduğu enfeksiyonlar sonucu oluşur. İdrar pH’ını yükseltirler (alkalen idrar). Böbrek toplayıcı sistemini tamamen dolduran Staghorn (Geyik Boynuzu) taşlarının en yaygın sebebidir.

Sistin Taşları; Herediter (genetik) bir bozukluk olan Sistinüri sonucu oluşur. Sistin, ornitin, lizin ve arjinin (COLA) geri emilim bozukluğu vardır. Semi-opak (buzlu cam görüntüsü) karakterdedirler. Heksagonal (altıgen) kristal yapıları tipiktir.

Karşılaştırma Tablosu