BAŞ-BOYUN VENLERİ

Vv. OPHTHALMICA

Kapakları yoktur. V. ophthalmica superior; a. ophthalmica ile birlikte seyreder. V. facialis’le bağlantılıdır. Fissura orbitalis superior’dan geçip, sinüs cavernosus’a açılır. V. ophthalmica infeıior; sık olarak v. ophthalmica superior’la birleşir. Bazen direk olarak sinüs cavernosus’a açılabilir. V. centralis retinae; aynı isimli arteri ile birlikte optik sinir içinde seyreder. Siniri terk ettikten sonra uzun bir subaraknoidal seyir gösterip, sinüs cavernosus’a yada v. ophthalmica superior’a açılır. Vv. vorticosae (koroidal venler); choroidea’nın dış bölümünü drene ederler. Genellikle dört tanedir. Sclera’yı delip, oftalmik venlere açılırlar.

V. FACIALIS

Alın bölgesindeki venöz ağdan başlayan v. supratroehlearis ile v. supraorbitalis, gözün iç köşesinde birleşerek v. angularis’i oluşturur. Bu ven, aşağıya doğru v. facialis olarak devam eder.

V. facialis, v. retromandibularis’in ön dalı ile birleşip, v. jugularis interna’ya açılır.

KLİNİK

V. facialis kapak içermediği için, özellikle üst dudak yukarısında kalan yüz bölgesinin infeksiyonları, iki yolla sinüs cavernosus’a geçebilir.

1-V. labialis superior, v. angularis, v. supra orbitalis, v.ophthalmica superior, sinüs cavernosus

2-V. facialis, plexus pterygoideus ve sinüs cavernosus

PLEXUS PTERYGOIDEUS

Fossa infratemporalis’te yer alan bu pleksus, v. facialis ve sinus cavernosus’la bağlantılıdır. V. maxiliaris, bu pleksus’un arka ucundan başlar.

V. RETROMANDIBULARIS

V. maxiliaris ile v. temporalis superficialis’in parotis bezi içinde birleşmesiyle meydana gelir. Kısa bir seyirden sonra ön ve arka iki dala ayrılır. Ön dal, v. facialis’le birleşir. Arka dal, v. auricularis posterior’la birleşerek v. jugularis externa’yı oluşturur.

V. JUGULARIS EXTERNA

M. platysma’nın altında, m. sternocleido mastoideus’un üzerinde olarak, clavicula orta bölümüne doğru oblik olarak seyreder. V. subclavia’ya açılır.

KLİNİK

Kalp yetmezliği, tümör hücreleri veya büyümüş supraklaviküler lenf düğümleri ile v. cava superior’un obstrüksiyonu veya intratorasik basınç artışı sonucu venöz basıncın arttığı durumlarda, v. jugularis externa boyundaki tüm seyri boyunca belirgin olarak görülür.

Boyun kökünde, v. jugularis externa’da venöz pulsasyonun görülme nedeni, sağ atriyum sistolidir. V. cava superior ve v. brachiocephalica’larda kapak olmadığı için, sağ atriyum sistoli bu venlerde dalgalanmalara neden olur. Sağ atriyum hipertrofilerinde (mitral kapak hastalıklarında), bu sistolik impuls yükselir.

V. JUGULARIS ANTERIOR

Submental üçgende başlar. İki taraf ven, boynun orta hattında aşağıya doğru iner ve kendi tarafındaki v. jugularis externa’ya açılır. Kapak içermez.

İki tarafın veni manubrium sterni’nin hemen yukarısında, derin boyun fasyasının lamina superficialis’inin yaprakları arasında bulunan spatium suprasternale isimli boşlukta bir anastomotik dalla birleşir (arcus venosus jugularis).

V. JUGULARİS INTERNA

Foramen jugulare’de, sinüs sigmoideus’un devamı olarak başlar. Başlangıcı, n. accessorius ile ön tarafından çaprazlanır. Vagina carotica içinde aşağıya doğru seyreden ven, sternoklaviküler eklemin arkasında, v. subclavia ile birleşerek v. brachiocephalica ’yi oluşturur. Terminal parçası, m. sternocleido mastoideus’un başları arasında, fossa supraclavicularis minor’dadır.

Derin servikal lenf düğümleri, bu venin ön- dış yüzünde dizilidir.

Kafa tabanında, a. carotis interna ile bu ven arasında; IX, X, XI ve XII. kranyal sinirler bulunur.

V. JUGULARİS INTERNA’YA AÇILAN VENLER

Sinüs petrosus inferior; foramen jugulare’den geçip, vene açılır. Sinüs cavernosus’u, v. jugularis interna’ya bağlar.

VJI ya açılan venler; v. facialis, v. lingualis, v. pharyngeae, v. thyroidea superior ve vv. thyroideae mediae (v. thyroidea inferior, kendi tarafındaki v. brachiocephalica’ya açılır) ve v. occipitalis (bazen)

V. SUBCLAVİA

V. axillaris, birinci kaburganın dış kenarını geçince v. subclavia adını alır. Sternoklaviküler eklemin arkasında, v. jugularis interna ile birleşerek v. brachiocephalica’yı oluşturur. Birleşme yerindeki açıya angulus venosus denir. Sol angulus venosus’a ductus thoracicus, sağ angulus venosus’a ise ductus lymphatlcus dexter açılır.

V. BRACHİOCEPHALİCA DEXTRA ve V. BRACHİOCEPHALİCA SINISTRA

İnnomlnat venler olarak da bilinirler. Kapakları yoktur. Sternoklaviküler eklemin arkasında başlarlar.

Sağ tarafın veni; v. vertebralis, v. thoracica interna, v. thyroidea inferior ve birinci v. intercostalis posterior’u alır.

Sol tarafın veni; v. vertebralis, v. thoracica interna, v. intercostalis superior, v. thyroidea inferior ve birinci v. intercostalis posterior’u alır.

Sol tarafın veni, oblik olarak aşağıya ve sağa doğru seyreder. Seyri sırasında; trachea ve truncus brachiocephalicus ile sol taraf a. thoracica interna, a. subclavia, a. carotis communis, n. phrenicus ve n. vagus’u önden çaprazlar. Arcus aortae’nin yukarısından, thymus’un arkasından geçer.

KLİNİK

Retrosternal guatr, trachea ilebrakiyosefalik ven ve truncus brachiocephalicus arasında kalan boşluğa iner.

Suprasternal insizyonlarda (trakeotomi, trakeostomi gibi), çocuklarda biraz daha yukarıda seyrettiği için, v. brachiocephalica sinistra’nm yaralanma riski vardır. Yetişkinlerde ise, bu girişimlerde arcus venosus jugularis risk altındadır.

V. CAVA SUPERIOR

Sağ taraf birinci kaburganın sternum’a yakın alt kenarının arkasında, v. brachiocephalica dextra ile v. brachiocephalica sinistra’nm birleşmesi ile oluşur. Kapak içermez. Vertikal olarak, sternum’un sağ kenarının arkasında aşağıya doğru iner. Perikardiyum’u deler ve sağ üçüncü kıkırdak kaburganın alt kenarının arkasında sağ atriyum’a açılır.

V. cava superior’un üst yarımı üst mediyastinum’da, alt yarımı ise fibröz perikardiyum içinde orta mediyastinum’dadır.

V. azygos, v. cava superior’a açılır.

AZİGOS SİSTEM VENLERİ

1-V. AZYGOS

Sağ taraftaki v. lumbalis ascendens ile v. subcostalis’in birleşmesinden oluşur. Diyafragma’nın crus dextrum’unun içinden veya arkasından (bazen hiatus aorticus’tan) geçip, arka mediyastinum’da yükselir. T4 seviyesinde öne doğru bir arkus (arcus venae azygos) yapar ve orta mediyastinum’a gelir. Sağ radix pulmonis’in üstünden geçip, v. cava superior’a açılır. V. azygos’a; v. intercostalis superior dextra, w. intercostales posteriores, v. hemiazygos, v. hemiazygos accessoria ve sağ vv. bronchiales’ler açılır.

2-V. HEMIAZYGOS

Sol taraftaki v. lumbalis ascendens ile v. subcostalis’in birleşmesinden oluşur. Diyafragma’nm crus sinistrum’undan (bazen hiatus aorticus’tan) geçip, arka mediyastinum’da yukarı doğru yükselir. T8 seviyesinde v. azygos’a açılır. Sol taraftaki son üç v. intercostalis posterior (9-ll)’u alır.

3-V. HEMIAZYGOS ACCESSORIA

Sol taraf 4 (5)-8. v. intercostalis posterior’u ve sol w. bronchiales’leri alıp, T7 seviyesinde v. azygos’a açılır.

4-VV. INTERCOSTALES

Vv. intercostales anteriores; 9 çifttir, ilk altı çifti v. thoracica interna’ya, son üç çifti v. musculophrenica’ya açılır. Vv. intercostales posteriores; 11 çifttir. Her iki tarafta birinci v. intercostalis posterior, kendi tarafındaki v. brachiocephalica’ya (bazen v. vertebralis’e) açılır.

Sağ tarafta, 2. ve 3. (sık olarak 4.) v. intercostalis posterior birleşip, v. intercostalis superior dextra yı oluşturur. Bu ven, v. azygos’a açılır. Diğer v. intercostalis posterior’lar direk olarak v. azygos’a açılır.

Sol tarafta ise, 2. ve 3. (bazen 4.) v. intercostalis posterior birleşip, v. intercostalis superior sinistra olarak v. brachiocephalica sinistra’ya açılır. 5-8 v. intercostalis posterior’lar v. hemiazygos accessoria’ya, 9-11 ise v. hemiazygos’a açılır.

Vv PULMONALES

Oksijenden zengin kanı, akciğerlerden sol atriyum’a getiren dört tane vendir. Vendirler ancak arteryel kan taşırlar. Kapakları yoktur. Sağ akciğer’den gelenler; v. pulmonalis dextra superior ve v. pulmonalis dextra inferior, sol akciğer’den gelenler ise; v. pulmonalis sinistra superior ile v. pulmonalis sinistra inferior’dur.

Alveol duvarlarındaki kapiller ağdan başlayan venler, birleşerek lobal venleri oluşturur. Sağ akciğer için üç, sol akciğer için iki tane lobal ven vardır. Genellikle sağ akciğer’in üst ve orta lobal venleri birleşerek, v. pulmonalis dextra superior adı ile akciğeri terk eder.

Sinus obliquus pericardii, iki taraf pulmonal venlerin terminasyonları arasındadır.

Hilum (yada radix) pulmonis’te bulunan yapıların en önde olanı v. pulmonalis superior, en altta olanı da v. pulmonalis inferior’dur.

Vena azygos, aşağıdaki venlerden hangisine açılır?

A) Vena brachiocephalica dextra
B) Vena subclavia dextra
C) Vena hemiazygos
D) Vena cava superior **
E) Vena cava inferior

Vena subcostalis ve vena lumbalis ascendens birleşerek sağ tarafta vena azygos’u, sol tarafta vena hemiazygos’u oluşturur.

5 – 8. venae intercostales posteriores’ler birleşerek vena hemiazygos accessoria’yı yapar. Vena hemiazygos ve vena hemiazygos accessoria, vena azygos’a açılır.

Vena azygos, vena cava superior’a açılır.

BOYUN VENLERİ VE AZİGOS SİSTEM VENLERİ

A-BOYUN VENLERİ

1. Vena Jugularis Interna (VJI)

Köken olarak Sinus sigmoideus’un devamıdır. Foramen jugulare’den çıkar. A. carotis interna/communis lateralinde ve Vagus siniri ile birlikte carotid sheath içinde seyir eder. Beyin, Yüz ve Boyun derin yapıların drenajını sağlar. V. subclavia ile birleşir ve V. brachiocephalicada sonlanır. Klinik önemi; Santral venöz basınç ölçümüne olanak verir. Juguler venöz dolgunluk sağ kalp yetmezliği göstergesidir.

2. Vena Jugularis Externa (VJE); V. auricularis posterior ve V. retromandibularis posterior dalının birleşmesi ile oluşur. SCM üzerinden yüzeyel seyreder. V. subclaviada sonlanır. Klinik önemi Travmada kolay görülebilir ve Hava embolisi riski taşır.

3. Vena Jugularis Anterior; Çene altından başlar. İki taraf arasında arcus venosus jugularis bağlantısı vardır. V. subclavia’ya dökülür.

Boyun Venleri Tablo

B-AZİGOS SİSTEMİ

Azigos sistemi; Posterior toraks duvarını drene eder. SVC ile IVC arasında kollateral dolaşım sağlar

1. Vena Azygos; Sağ lumbal ven ile sağ subcostal ven birleşimi ile oluşur. Sağda vertebra önünde yukarı çıkar ve T4 seviyesinde ark yaparak V. cava superiore drene olur.

2. Vena Hemiazygos; Sol alt toraksı drene eder. T8 civarında sağa geçer ve azygos’a katılır

3. Accessory Hemiazygos; Sol üst toraksı drene eder. T7 civarında azygos’a katılır

Azigos Sistem Tablo

Klinik Noktalar

a-SVC Sendromu Azygos sistemi genişler Toraks duvarında venöz dolgunluk

b-Portal Hipertansiyon; Özofageal varisler. Azygos sistemi ile bağlantı

c-Vertebral venöz pleksus; Metastaz yayılım yolu

Özet

Boyun venleri:

• Derin sistem → VJI
• Yüzeyel sistem → VJE, VJA

Azigos sistemi:

• Posterior toraks drenajı
• SVC–IVC kollateral yolu
• Klinik olarak SVC obstrüksiyonunda kritik