Fetal cerrahi, doğumdan önce fetüste hayatı tehdit eden, geri dönüşsüz hasar bırakabilecek patolojilere müdahale etmeyi amaçlayan ileri düzey bir perinatoloji–cerrahi alanıdır.
FETAL CERRAHİ
Anne karnındaki fetüse, doğum öncesi dönemde yapılan invaziv veya minimal invaziv cerrahi girişimlerdir.
Amaç
- Fetal ölümü önlemek
- Geri dönüşsüz organ hasarını engellemek
- Doğum sonrası yaşam şansını ve fonksiyonları artırmak
FETAL CERRAHİ TÜRLERİ
1-Minimal İnvaziv Fetal Cerrahi (En sık)
Özellik
- Fetoskop / iğne / şant
- Amniyon kesesi korunur
- En düşük maternal risk
Örnekler
- FETO (diyafragma hernisi)
- Vezikoamniyotik şant (obstrüktif üropati)
- Torakoamniyotik şant (hidrotoraks, CPAM)
Günümüzde altın standarttır.
2-Açık Fetal Cerrahi
Özellik
- Anne laparotomi + uterin insizyon
- Doğrudan fetüse cerrahi
- Yüksek risk – seçilmiş olgu
Kullanıldığı durumlar
- Miyelomeningosel
- Dev sakrokoksigeal teratom
Anne için ciddi obstetrik risk taşır.
3-EXIT Prosedürü (Doğuma Geçişte)
EXIT = Ex Utero Intrapartum Treatment
- Bebek doğar ama plasental dolaşım devam eder
- Hava yolu güvenceye alınır
Endikasyon
- Konjenital hava yolu obstrüksiyonları
- Dev boyun–orofaringeal kitleler
Klasik fetal cerrahiden farklıdır ama sınavda sık sorulur.
TEMEL FETAL CERRAHİ ENDİKASYONLARI
| Patoloji | Girişim |
|---|---|
| Sakrokoksigeal teratom | Tümör debulking / damar koagülasyonu |
| Diyafragma hernisi | FETO |
| Posterior üretral valv | Vezikoamniyotik şant |
| CPAM / CCAM | Torakoamniyotik şant |
| Konjenital hidrotoraks | Torakoamniyotik şant |
| Hidrosefali | Ventriküloamniyotik şant |
| Miyelomeningosel | Açık fetal cerrahi |
RİSKLER
1-Anne için
- Preterm eylem
- Uterin rüptür
- Enfeksiyon
- Sonraki gebeliklerde plasenta akreta riski
2-Fetus için
- Preterm doğum
- Amniyon sıvı kaybı
- Fetal mortalite
Bu yüzden çok katı hasta seçimi gerekir.
ALTIN KURALI
“Doğumdan sonra geç kalınacak ve intrauterin dönemde müdahale edilmezse geri dönüşsüz hasar oluşacaksa → fetal cerrahi.”