Granülomatöz gastrit, mide mukozasında granülom oluşumu ile seyreden nadir bir gastrit tipidir. Tanı çoğu zaman biyopsiyle konur ve altta yatan sistemik bir hastalığın ipucu olabilir.

Histopatoloji

  • Epitelioid histiyositlerden oluşan granülomlar
  • Kazeifikasyon yoksa → sarkoidoz / Crohn lehine
  • Kazeifikasyon varsa → tüberküloz düşün
  • Dev hücreler (Langhans / yabancı cisim tipi) görülebilir

Etyoloji – en sık nedenler

1-Sarkoidoz (en sık neden)

  • Non-kazeifiye granülom
  • Akciğer, lenf nodu, cilt bulguları eşlik edebilir

2-Crohn hastalığı

  • Üst GIS tutulumu nadir ama mümkün
  • Fokal, non-kazeifiye granülomlar

3-Enfeksiyonlar

  • Tüberküloz (kazeifiye granülom)
  • Histoplazma
  • Sifiliz (nadir)

4-Yabancı cisim reaksiyonu

  • Sütür materyali
  • Gıda partikülleri

5-İdiopatik granülomatöz gastrit

  • Tüm nedenler dışlandıktan sonra konur (çok nadir)

Klinik bulgular

  • Dispepsi
  • Epigastrik ağrı
  • Bulantı, kusma
  • Kilo kaybı
  • Çoğu olgu asemptomatik ve tesadüfen saptanır

Tanısal yaklaşım

  • Üst GIS endoskopi + biyopsi → şart
  • Granülom saptanınca mutlaka:
    • Akciğer grafisi / BT (sarkoidoz, TB)
    • Tüberkülin / IGRA
    • Crohn açısından GIS değerlendirmesi
  • H. pylori: genelde ilişkili değildir (ayırt edici nokta)

Ayırıcı tanı – hızlı tablo

ÖzellikSarkoidozCrohnTB
GranülomNon-kazeifiyeNon-kazeifiyeKazeifiye
Sistemik bulguAkciğer, LAPİBH bulgularıAteş, kilo kaybı
Asit-fastNegatifNegatifPozitif

Tedavi

  • Altta yatan nedene yönelik
    • Sarkoidoz → kortikosteroid
    • Crohn → İBH tedavisi
    • TB → antitüberküloz tedavi
  • İdiopatik olgular → semptomatik ± steroid (seçilmiş)

TUS refleksi

“Mide biyopsisinde granülom”
Önce sarkoidoz ve Crohn’u dışla
Kazeifikasyon varsa TB düşün