Histopatoloji
- Epitelioid histiyositlerden oluşan granülomlar
- Kazeifikasyon yoksa → sarkoidoz / Crohn lehine
- Kazeifikasyon varsa → tüberküloz düşün
- Dev hücreler (Langhans / yabancı cisim tipi) görülebilir
Etyoloji – en sık nedenler
1-Sarkoidoz (en sık neden)
- Non-kazeifiye granülom
- Akciğer, lenf nodu, cilt bulguları eşlik edebilir
2-Crohn hastalığı
- Üst GIS tutulumu nadir ama mümkün
- Fokal, non-kazeifiye granülomlar
3-Enfeksiyonlar
- Tüberküloz (kazeifiye granülom)
- Histoplazma
- Sifiliz (nadir)
4-Yabancı cisim reaksiyonu
- Sütür materyali
- Gıda partikülleri
5-İdiopatik granülomatöz gastrit
- Tüm nedenler dışlandıktan sonra konur (çok nadir)
Klinik bulgular
- Dispepsi
- Epigastrik ağrı
- Bulantı, kusma
- Kilo kaybı
- Çoğu olgu asemptomatik ve tesadüfen saptanır
Tanısal yaklaşım
- Üst GIS endoskopi + biyopsi → şart
- Granülom saptanınca mutlaka:
- Akciğer grafisi / BT (sarkoidoz, TB)
- Tüberkülin / IGRA
- Crohn açısından GIS değerlendirmesi
- H. pylori: genelde ilişkili değildir (ayırt edici nokta)
Ayırıcı tanı – hızlı tablo
| Özellik | Sarkoidoz | Crohn | TB |
|---|---|---|---|
| Granülom | Non-kazeifiye | Non-kazeifiye | Kazeifiye |
| Sistemik bulgu | Akciğer, LAP | İBH bulguları | Ateş, kilo kaybı |
| Asit-fast | Negatif | Negatif | Pozitif |
Tedavi
- Altta yatan nedene yönelik
- Sarkoidoz → kortikosteroid
- Crohn → İBH tedavisi
- TB → antitüberküloz tedavi
- İdiopatik olgular → semptomatik ± steroid (seçilmiş)
TUS refleksi
“Mide biyopsisinde granülom”
→ Önce sarkoidoz ve Crohn’u dışla
→ Kazeifikasyon varsa TB düşün