Hücre dışı veziküller (EV’ler), proteinleri, lipitleri ve nükleik asitleri taşıyarak hücreler arası iletişimi sağlayan, tüm hücreler tarafından salgılanan, lipit çift katmanıyla çevrili nanopartiküllerdir. Taşıdıkları yükler arasında, mikroRNA’lar organogenezin temel transkripsiyon sonrası düzenleyicileridir. Fetal akciğer gelişiminde, EV aracılı sinyalizasyon, epitel, mezenkimal, endotel ve immün hücrelerin koordinasyonu için gereklidir. Konjenital diyafragmatik hernide (CDH), bu etkileşimlerin bozulması, morbidite ve mortalitenin başlıca nedenleri olan pulmoner hipoplazi ve pulmoner hipertansiyona yol açar. Amniyotik sıvı kök hücrelerinden türetilen EV’ler (AFSC-EV’ler), bu bozulmuş iletişimi geri kazandırmak için umut vadeden hücre içermeyen bir tedavi olarak ortaya çıkmıştır. Pulmoner hipoplazinin kemirgen, tavşan ve insan modellerinde, AFSC-EV uygulaması dallanma morfojenezini kurtarır, epitel ve mezenkimal farklılaşmayı destekler ve makrofaj kaynaklı inflamasyonu azaltır. Kargo analizleri, normal akciğer gelişimi için vazgeçilmez olan dallanma ve progenitör farklılaşmasındaki düzenleyici rolüyle bilinen miR-17∼92 kümesinin zenginleşmesini ortaya koymuştur. Mekanistik çalışmalar, RNA bozunmasının veya bu mikroRNA’ların seçici inhibisyonunun rejeneratif etkileri ortadan kaldırdığını ve EV küçük RNA’larının merkezi rolünü vurguladığını göstermiştir. Tek çekirdekli RNA dizilemesi, AFSC-EV ile tedavi edilen akciğerlerdeki transkripsiyonel programların sağlıklı kontrollere benzeyen profillere geri döndüğünü doğrulamıştır. Bu bulgular, AFSC-EV’leri deneysel modellerde fetal akciğer onarımının güçlü aracıları olarak ortaya koymaktadır. CDH’nin ötesinde, EV’ler, hücreler arası iletişimin restorasyonunun kritik olduğu pediatrik cerrahi durumlar için umut vadeden bir terapötik strateji temsil etmektedir.
EV’ler, protein/lipit/nükleik asit taşıyan lipit çift katmanlı nanopartiküllerdir ve hücreler arası iletişimin kritik aracıdır. Fetal akciğer gelişimi, epitel–mezenkim–endotel–immün hücreler arasındaki EV-aracılı sinyalleşmeye bağımlıdır.
Konjenital diyafragmatik herni (CDH)’de bu iletişim bozulur → pulmoner hipoplazi + pulmoner hipertansiyon gelişir.
CDH’de EV-aracılı hücresel koordinasyon aksar. Sonuçta Dallanma morfojenezinin zayıflaması, farklılaşma kusurları ve inflamasyon artışıdır.
Amniyotik sıvı kök hücrelerinden türetilen EV’ler (AFSC-EV) Hücre içermeyen (cell-free) tedavi yaklaşımı alternatifi sunar.
AFSC-EV uygulaması: Dallanma morfojenezini kurtarır. Epitel ve mezenkimal farklılaşmayı destekler. Makrofaj kaynaklı inflamasyonu azaltır ve Pulmoner hipoplazi fenotipini düzeltir.