İmerslund-Grasbeck Syndrome; terminal iliumdaki b12 vitamini emilimini sağlayan reseptörlerin otozomal mekanizmalarla yanıtsız kalması ile gelişen konjenital selektif B12 malabsorbsiyonu.
Oldukça nadir görülen, otozomal resesif geçişli bir hastalık. Megaloblastik anemi ve idrarda protein çıkışı ile karakterizedir.
Otozomal resesif kalıtılır.
B12 vitamininin terminal ileumdan emilimini sağlayan cubilin-amnionless reseptörünün bozukluğu sonucu B12 vitamini eksikliği görülen sendrom.
Bu reseptörler böbrekte protein reabsorbsiyonuda yaptığından proteinüri gözlenir.
B12 eksikliği ve proteinüri.
Sanıldığından daha sık rastlanılan bir hastalık.
Terminal ileumda kubilin gen defektine bağlı B12 emiliminde azalma.
Cubilin reseptörü bağırsakta B12 emilimi sağladığı gibi proksimal tübülde de protein emiliminden sorumludur. Bu yüzden idrar tetkikinde hafif proteinüri eşlik etmesi ile ayırıcı tanısı konulur
İmerslund-grasbeck syndrome’da cubilin reseptörleri genetik olarak yoktur ve sonuçta B12 vitamini eksikliği ve proteinuri olur. Yani idrara protein kaçağı olur.
İmmerslund–Gräsbeck sendromu (İGS) yani doğumsal vitamin B₁₂ malabsorpsiyonu.
İmmerslund–Gräsbeck Sendromu (Congenital Selective Vitamin B₁₂ Malabsorption)
Tanım
- Terminal ileumdaki intrinsic factor (IF)–B₁₂ reseptör kompleksinde doğuştan defekt sonucu gelişen B₁₂ malabsorpsiyonu.
- Bu reseptör genellikle cubilin veya amnionless proteinlerince kodlanır.
- Otozomal resesif geçişlidir.
Patogenez
| Aşama | Normalde ne olur? | İGS’de ne bozulmuştur? |
|---|---|---|
| Mide paryetal hücreleri intrinsik faktör (IF) salgılar. | Normal | Normal — mide histolojisi ve IF sentezi sağlam |
| Terminal ileumda IF–B₁₂ kompleksi, cubilin/amnionless reseptör aracılığıyla emilir. | Normal absorpsiyon | Reseptör defekti → emilim yapılamaz |
| B₁₂ karaciğere taşınır (transkobalamin II aracılığıyla). | Normal | ⬇︎ B₁₂ depoları tükenir → megaloblastik anemi |
Klinik Bulgular
| Sistem | Bulgular |
|---|---|
| Hematolojik | Megaloblastik anemi (makrositoz, hipersegmentli nötrofiller) |
| Nörolojik | Gelişme geriliği, hipotoni, parestezi, ataksi (B₁₂ eksikliğine bağlı) |
| Renal | Proteinüri (selektif düşük molekül ağırlıklı protein kaybı; tipiktir) |
| Gastrointestinal | Normal gastrik mukoz histolojisi, mide asidi normal, IF normal |
Tanı
| Test | Bulgular |
|---|---|
| Serum B₁₂ | Düşük |
| Folat | Normal |
| İdrarda methylmalonik asit ve homosistein | Artmış |
| Schilling testi | “Intrinsic faktörle düzelen” tip değil → terminal ileum defektine bağlı |
| Genetik analiz | Cubilin (CUBN) veya Amnionless (AMN) gen mutasyonu |
Ayırıcı Tanı
| Hastalık | Patoloji | IF durumu | Tanı yöntemi |
|---|---|---|---|
| Pernisiyöz anemi | Otoimmün gastrit → IF yok | ↓ | Schilling testi IF ile düzelir |
| İmmerslund–Gräsbeck sendromu | İleal reseptör defekti (cubilin) | Normal | Schilling testi IF ile düzelmez |
| Tropikal sprue / Crohn | Mukozal hasar | Normal | Malabsorpsiyon + steatore |
Tedavi
- Ömür boyu parenteral B₁₂ (IM) replasmanı
→ genellikle ayda bir kez 1000 µg IM - Oral B₁₂ emilmez (absorpsiyon defekti nedeniyle).
- Hematolojik bulgular hızla, nörolojik bulgular ise daha yavaş düzelir.
Kısa Klinik Not
“İntrinsik faktör normal, mide mukozası sağlam, fakat terminal ileumda B₁₂–IF kompleksi emilemiyor + proteinüri mevcut.”
→ Tanı: İmmerslund–Gräsbeck sendromu