Karbondioksit kanda 3 şekilde taşınır:
1-Çözünmüş olarak (%7’si bu şekilde taşınır).
2-Bikarbonat iyonu şeklinde (%70’i bu şekilde taşınır)
3-Hemoglobin ve plazma proteinlerine bağlı olarak karbomino bileşikleri halinde (%23’ü bu şekilde taşınır).
Görüldüğü gibi, CO2 taşınmasının temel yolu, plazmada çözünmüş HCO3- olarak taşınmasıdır. Bu olayın gerçekleşebilmesi için eritrosit içinde karbonik anhidraz aktivitesine ihtiyaç vardır. Karbonik anhidraz CO2 ve sudan H2CO3 oluşturur. H2CO3 ise hızla HCO3- ve H+’e ayrışır. H+ hemoglobin ile tamponlanırken, HCO3- eritrosit membranındaki anyon değiştirici 1 (AE1, band 3 olarak da bilinir) tarafından, Cl- ile karşılıklı yer değiştirerek, plazmaya çıkar.
Klor kayması
Yukarıda anlatılan HCO3 – ile Cl-’un yer değiştirmesi klor kayması olarak bilinir.
1-Venöz plazmanın Cl- miktarı, arteriyel kan plazmasından daha düşüktür (venöz eritrosit içi Cl- miktarının da arteriyel eritrosit içi Cl- miktarından yüksek olacağını göz önüne alınız).
2-Eritrosite giren her CO2 için, eritrosit içinde bir osmotik aktif madde (HCO3- veya Cl-) artışı olmaktadır. Bunun sonucunda eritrosit içine su da girmekte ve eritrosit hacmi artmaktadır.
Venöz kanda bulunan eritrositlerin hacmi, arteriyel eritrositlerdin daha fazladır (venöz kanın hematokrit değeri arteriyel kandan, yaklaşık %3 daha fazladır).
Solunum sisteminde klor kayması ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Venöz plazmanın klor miktarı, arteriyel kan plazmasından daha düşüktür.************
B) Klor hücre dışına çıkarken, bikarbonat hücre içine alınır.
C) Eritrosit dışına su da çıkmakta ve eritrosit hacmi azalmaktadır.
D) Venöz kanda bulunan eritrositlerin hacmi, arteriyel eritrositlerden daha azdır.
E) Eritrosit içen giren karbondioksit ve su, katalaz enzimi ile bikarbonat ve hidrojen iyonuna ayrılır.