Abdominal aort anevrizmalı bir hastada taşikardi, bacakta şişme, abdominal tril, machinery tip üfürüm, renal yetmezlik ve periferik iskemi varsa olası tanı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
a. Aorto-gastrik fistül
b. Aorto-kaval fistül
c. Aorto-duodenal fistül
d. Peritona rüptür
e. Aorto-üriner fistül
Sorunun doğru cevabı b. Aorto-kaval fistül seçeneğidir.
Tıbbi ve Patofizyolojik Gerekçe
Aorto-kaval fistül (AKF), infrarenal abdominal aort anevrizmalarının (AAA) nadir fakat son derece ölümcül bir komplikasyonudur. Anevrizmanın genişleyerek hemen yanında seyreden vena cava inferior (VCI) duvarına erozyon yapması ve iki büyük damar arasında yapay bir geçiş yolu (fistül) oluşturmasıyla gelişir.
Soruda belirtilen tüm klinik bulgular, aortadaki yüksek basınçlı arteriyel kanın, düşük basınçlı venöz sisteme (vena cava inferior’a) kontrolsüzce akması (büyük sol-sağ şant) ile doğrudan ilişkilidir:
Machinery (Makine) tipi üfürüm ve Abdominal Tril: Kanın yüksek basınçlı aortadan venöz sisteme sürekli (hem sistol hem diyastol boyunca) geçmesi, batında tril (elle hissedilen titreşim) ve fizik muayenede sürekli “makine tarzı” üfürüm yaratır.
Bacakta şişme ve Renal yetmezlik: Fistül nedeniyle vena cava inferior içindeki venöz basınç ekstrem düzeyde artar. Bu durum alt ekstremitelerde venöz dönüşü engelleyerek bacaklarda ani ödeme (şişmeye) yol açar. Aynı venöz hipertansiyon böbrek toplardamarlarını da etkileyerek böbrek perfüzyonunu bozar ve renal yetmezliğe neden olur.
Taşikardi: Venöz sisteme aşırı kan yüklenmesi, kalbe dönen kan hacmini artırarak yüksek debili kalp yetmezliğine ve bunu kompanse etmek için refleks taşikardiye yol açar.
Periferik iskemi: Aortadaki arteriyel kanın büyük kısmı direnci daha düşük olan fistül yoluyla venöz sisteme kaçtığı için (çalma fenomeni), bacakların aşağı kısımlarına giden temiz kan miktarı azalır ve periferik iskemi bulguları gelişir.
Diğer Seçeneklerin Eğlenmesi
a, c) Aorto-gastrik / Aorto-duodenal fistül: Genellikle gastrointestinal sistem kanamalarına (hematemez, melena) yol açar; bacakta şişme veya makine tarzı üfürüm beklenmez.
d) Peritona rüptür: Şiddetli karın ağrısı, ani gelişen hipovolemik şok ve hemorajik tablo ile seyreder. Korunmuş sürekli üfürüm veya bacakta tek taraflı/bilateral belirgin venöz ödem ön planda değildir.
e) Aorto-üriner fistül: Masif hematüri (idrarda yoğun kan) ile kendini gösterir.