Submukozal glandüler tabakanın tüm bronş duvarına oranı artar (Reid indeksi) ve 0.4’ten büyüktür.
Goblet hücre sayısı artar.
Skuamöz metaplazi görülür.
Yoğun kronik inflamasyon görülür.
Fibrozis nedeniyle bronşiol lümeni tıkanır (Bronşiolitis obliterans).
1. Reid İndeksi Artışı (>0.4)
- Tanım ve Önemi: Reid indeksi, bronş duvarındaki mukus salgılayan submukozal bezlerin (glandların) kalınlığının, bazal membrandan kıkırdağa kadar olan toplam duvar kalınlığına oranıdır. Normalde bu oran <0.4 (yaklaşık %30) düzeyindedir.
- Kronik Bronşitte: Mukus bezlerindeki hiperplazi ve hipertrofi nedeniyle bu oran 0.4’ün üzerine çıkar. Bu durum, hastalardaki aşırı mukus (balgam) üretiminin en objektif patolojik göstergesidir.
2. Goblet Hücre Hiperplazisi ve Skuamöz Metaplazi
- Goblet Hücreleri: Büyük hava yollarının yanı sıra normalde hiç bulunmamaları veya çok az bulunmaları gereken küçük hava yollarında (bronşiyollerde) bile sayıları belirgin şekilde artar. Bu da küçük hava yollarının mukus tıkaçlarıyla tıkanmasına yol açar.
- Skuamöz Metaplazi: Sigara dumanı ve kronik irritasyon nedeniyle, solunum yollarını döşeyen normal silli psödostratifiye silindirik epitel, daha dayanıklı olan çok katlı yassı (skuamöz) epitele dönüşür. Hücreler daha dayanıklı hale gelse de sillerini (tüylü hücrelerini) kaybettikleri için mukusu yukarı taşıyamazlar (mukosilyer temizleme bozulur) ve bu durum enfeksiyon riskini artırır. Ayrıca bu zemin akciğer kanseri (özellikle skuamöz hücreli karsinom) için risk oluşturur.
3. Yoğun Kronik İnflamasyon ve Bronşiyolitis Obliterans
- İnflamasyon: Duvar boyunca lenfositler, plazma hücreleri ve makrofajlardan zengin yoğun bir kronik iltihabi hücre infiltrasyonu izlenir.
- Bronşiyolitis Obliterans (Konstriktif Bronşiyolit): Kronik inflamasyonun iyileşme çabası (fibrozis/nedbeleşme), özellikle küçük hava yollarının (bronşiyollerin) lümenini daraltır ve tamamen tıkayabilir. Bu durum KOAH’taki geri dönüşsüz hava akımı kısıtlanmasının en önemli anatomik sorumlularındandır.