Hastalığın gelişim mekanizması, klinik bulguları ve tedavi yaklaşımları şu şekildedir:
Klinik Belirtiler ve Bulgular
Larva gözün arka segmentine (retina, koroid veya optik sinir çevresi) ulaştığında bağışıklık sistemini tetikler ve güçlü bir inflamatuar (iltihabi) reaksiyona yol açar. En yaygın belirtiler şunlardır:
- Ani veya Kademeli Görme Kaybı: Günler veya haftalar içinde gelişen, en sık bildirilen şikayettir.
- Lökokori (Beyaz Refle): Göz bebeğinin arkasında beyaz bir parlamanın görülmesidir. Bu belirti çocuklarda retinoblastom (göz tümörü) ile karıştırılabildiği için kritik bir öneme sahiptir.
- Şaşılık (Strabismus): Görme kaybına bağlı olarak gözde kayma meydana gelebilir.
- Uçuşan Cisimler ve Ağrı: Vitreus içindeki iltihaplanmaya bağlı olarak hastalar uçuşan cisimler (floater) görebilir, gözde kızarıklık ve ağrı hissedebilir.
Tipik Göz Tutulum Şekilleri
Göz muayenesinde genellikle parazitin yerleşim yerine göre üç klasik patolojik tablo gözlenir:
- Arka Kutup Granülomu: Larva retinanın merkezine (makula/sarı nokta veya optik sinir yakınına) yerleşerek fibrotik bir kitle oluşturur. Doğrudan merkezi görmeyi bozar.
- Periferik Granülom: Gözün dış/kenar bölgelerinde yerleşen kitlelerdir. Zamanla retinayı çekerek retina dekolmanına (yırtılmasına) veya bant oluşumuna yol açabilir.
- Nematod Endoftalmisi: Gözün tüm iç dokularını etkileyen, vitreus içi yoğun iltihaplanma ile seyreden çok şiddetli bir panüveit tablosudur.
Tanı Yöntemleri
OLM tanısı koymak, kanda eozinofil (bağışıklık hücresi) yüksekliği veya sistemik belirtiler genellikle bulunmadığı için oldukça zordur.
- Detaylı Fundus Muayenesi: Oftalmoskop yardımıyla parazitin oluşturduğu granülom yapılarının ve retina izlerinin (larva yolları) görülmesi en önemli tanı basamağıdır.
- Serolojik Testler (ELISA): Kandaki Toxocara antikor düzeyi ölçülür. Ancak göz tutulumunda larva yükü çok az olduğundan kan testleri bazen negatif çıkabilir; bu durumlarda teşhisi doğrulamak için göz içi sıvısından (aköz veya vitreus mizacı) ELISA testi yapılabilir.
Tedavi Yaklaşımları
Tedavinin birincil amacı paraziti yok etmekten ziyade, göz içinde gelişen ve kalıcı körlüğe neden olabilen ağır iltihabı baskılamaktır. []
- Kortikosteroidler: Tedavinin temel taşıdır. Göz damlaları, göz çevresi enjeksiyonlar veya sistemik (oral) steroidler ile parazitin yol açtığı yıkıcı inflamasyon baskılanır.
- Antihelmintik İlaçlar: Canlı parazit varlığından şüpheleniliyorsa, steroid tedavisine paralel olarak ***** albendazol gibi parazit karşıtı ilaçlar kullanılabilir. Ancak larvanın göz içinde ölmesi bazen inflamasyonu daha da şiddetlendirebileceğinden, bu ilaçlar mutlaka steroid koruması altında verilir.
- Lazer Fotokoagülasyon: Eğer muayenede canlı parazit net olarak hareket ederken görülürse, lazer yardımıyla doğrudan yok edilebilir.
- Cerrahi Müdahale (Vitrektomi): İleri vakalarda gelişen retina yırtılmalarını, bantları veya vitreus içindeki yoğun iltihabi kütleleri temizlemek amacıyla cerrahiye başvurulur.