Trazodon yüksek doz alımında aşağıdakilerden hangisi beklenebilir?
A) QT uzaması, hipotansiyon ve sedasyon
B) İzole hiperkalsemi
C) Saf kolinerjik kriz
D) Methemoglobinemi
E) Nöromusküler paralizi
Doğru cevap A) QT uzaması, hipotansiyon ve sedasyon seçeneğidir.
Trazodon, Serotonin Geri Alım İnhibitörü ve Antagonisti (SARI) sınıfına ait atipik bir antidepresandır. Günlük pratikte genellikle insomnia (uykusuzluk) tedavisinde düşük dozlarda sedatif olarak tercih edilir. Aşırı doz (intoksikasyon) durumlarında ise çok spesifik bir toksisite profili sergiler.
Klinik Önemi ve Toksikolojik Mekanizmaları
- Sedasyon: Trazodon, çok güçlü bir H1 (histamin) ve alfa-1 adrenerjik reseptör antagonistidir. Bu nedenle yüksek doz alımlarında merkezi sinir sistemi belirgin şekilde deprese olur ve derin sedasyon, letarji veya koma gelişir.
- Hipotansiyon: Güçlü alfa-1 adrenerjik reseptör blokajı, periferik damarlarda yaygın vazodilatasyona yol açarak hastada şiddetli hipotansiyon ve refleks taşikardiye neden olur.
- QT Uzaması: Trazodon, kalpteki potasyum kanallarını bloke ederek EKG’de QT mesafesini uzatır ve Torsades de Pointes gibi ventriküler aritmi riskini artırır.
- Priapizm Riski (Ek Bilgi): Trazodonun alfa-1 blokör etkisi, jinekolojik/ürolojik bir acil durum olan ağrılı ve uzun süreli ereksiyona (priapizm) yol açabilir (“Trazobone” olarak da şifrelenir).
Diğer Şıkların Elenme Nedeni
- İzole Hiperkalsemi (B): Hiperparatiroidizm, maligniteler veya D vitamini toksisitesinde görülür; antidepresan aşırı dozu ile ilişkisizdir.
- Saf Kolinerjik Kriz (C): Organofosfat/karbamat zehirlenmelerine özgüdür. Trazodonun kolinerjik etkisi yoktur.
- Methemoglobinemi (E) ve Nöromüsküler Paralizi (D): Trazodon intoksikasyonunda beklenen akut patolojiler değildir.