Mirtazapin doz aşımı için en doğru ifade hangisidir?
A) TCA benzeri ağır sodyum kanal blokajı tipiktir
B) Genellikle sedasyon ve taşikardi gibi daha hafif bulgularla seyreder
C) Daima ağır serotonin sendromu yapar
D) Özgül antidotu naloksondur
E) QRS genişlemesinde ilk basamak kalsiyum glukonattır
Doğru cevap B) Genellikle sedasyon ve taşikardi gibi daha hafif bulgularla seyreder seçeneğidir.
Mirtazapin, Noradrenerjik ve Spesifik Serotonerjik Antidepresan (NaSSA) sınıfına ait atipik bir antidepresandır. Akut doz aşımı (intoksikasyon) durumlarında, trisiklik antidepresanlara (TCA) veya venlafaksin gibi ajanlara kıyasla oldukça geniş bir güvenlik marjına (yüksek terapötik indekse) sahiptir.
Neden B Şıkkı? (Mirtazapin Toksisite Profili)
- Hafif Klinik Seyir: Tek başına mirtazapin doz aşımlarında ölümcül komplikasyonlar son derece nadirdir. Hastalarda en sık görülen bulgular, ilacın güçlü H1 (histamin) reseptör antagonist etkisine bağlı belirgin sedasyon (uykululuk hali) ve otonomik sistem üzerindeki etkilerine bağlı hafif sinüs taşikardisidir.
- Destek Tedavisi: Vakaların büyük çoğunluğu herhangi bir spesifik müdahaleye gerek kalmadan, acil serviste sadece yakın monitörizasyon ve hidrasyon (destek tedavisi) ile tamamen iyileşir.
Diğer Şıkların Elenme Nedeni
- A ve E Şıkkı: Mirtazapin kalpte TCA benzeri ağır bir sodyum kanal blokajı yapmaz, bu nedenle QRS genişlemesi tipik bir bulgu değildir. E şıkkında bahsedilen sodyum kanal blokajına bağlı QRS genişlemesinde ise kalsiyum glukonat değil, sodyum bikarbonat kullanılır.
- C Şıkkı: Mirtazapin, 5-HT2 ve 5-HT3 serotonin reseptörlerini bloke ettiği için tek başına alındığında daima ağır serotonin sendromu yapmaz, aksine serotonin sendromu riskini azaltıcı bazı teorik özelliklere sahiptir. Ancak başka serotonerjik ajanlarla mikst (birlikte) alımlarda risk doğabilir.
- D Şıkkı: Nalokson, opioid (morfin, eroin vb.) zehirlenmelerinin spesifik antidotudur; mirtazapin toksisitesinde yeri yoktur.